{"id":5786,"date":"2017-05-10T18:19:36","date_gmt":"2017-05-10T11:19:36","guid":{"rendered":"http:\/\/ttud.com.vn\/?p=5786"},"modified":"2017-10-03T11:38:23","modified_gmt":"2017-10-03T04:38:23","slug":"song-hap-dan-co-the-he-lo-su-ton-tai-cua-chieu-khong-gian-moi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/song-hap-dan-co-the-he-lo-su-ton-tai-cua-chieu-khong-gian-moi\/","title":{"rendered":"S\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 h\u00e9 l\u1ed9 s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian m\u1edbi"},"content":{"rendered":"<p><strong>S\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian m\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i v\u0169 tr\u1ee5 3 chi\u1ec1u v\u1eabn lu\u00f4n l\u00e0 c\u00e2u h\u1ecfi l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd. S\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 ch\u00eca kh\u00f3a \u0111\u1ec3 quan s\u00e1t t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian k\u1ef3 d\u1ecb.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-6658\" src=\"http:\/\/ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/10052017145550-baotrananh1-8329-1494308478.jpg\" alt=\"\" width=\"452\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/10052017145550-baotrananh1-8329-1494308478.jpg 452w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/10052017145550-baotrananh1-8329-1494308478-300x199.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 452px) 100vw, 452px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>S\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn t\u1ea1o b\u1edfi s\u1ef1 s\u00e1t nh\u1eadp c\u1ee7a hai si\u00eau l\u1ed7 \u0111en \u1ea9n gi\u1ea5u th\u00f4ng tin v\u1ec1 c\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian m\u1edbi. \u1ea2nh: SXS.<\/em><\/p>\n<p>C\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian \u1ea9n gi\u1ea5u b\u00ean trong v\u0169 tr\u1ee5 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00ednh l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n t\u1ea1o ra c\u00e1c g\u1ee3n s\u00f3ng trong kh\u00f4ng gian 3 chi\u1ec1u b\u1eb1ng c\u00e1ch t\u00e1c \u0111\u1ed9ng l\u00ean s\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn, theo New Scientist. C\u00e1c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 t\u1ef1 h\u1ecfi t\u1ea1i sao l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn l\u1ea1i y\u1ebfu h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi c\u00e1c l\u1ef1c c\u01a1 b\u1ea3n kh\u00e1c. M\u1ed9t trong nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra l\u00e0 s\u1ef1 r\u00f2 r\u1ec9 c\u1ee7a l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn ra ngo\u00e0i 3 chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng m\u00e0 ch\u00fang ta quan s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>M\u1ed9t s\u1ed1 l\u00fd thuy\u1ebft t\u00ecm c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng th\u00edch c\u1ee7a l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn v\u00e0 c\u00e1c hi\u1ec7u \u1ee9ng l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed, bao g\u1ed3m c\u1ea3 l\u00fd thuy\u1ebft d\u00e2y v\u1edbi s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn lan truy\u1ec1n qua c\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian m\u1edbi. Vi\u1ec7c t\u00ecm ra b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 nh\u1eefng chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian d\u1ecb th\u01b0\u1eddng nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn, t\u00ecm ra c\u00e1ch k\u1ebft h\u1ee3p l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn v\u00e0 c\u01a1 h\u1ecdc l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed v\u00e0 l\u00fd gi\u1ea3i s\u1ef1 n\u1edf ra c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, t\u00ecm ki\u1ebfm s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian m\u1edbi kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n. M\u1ecdi d\u1ea5u hi\u1ec7u n\u1ebfu t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u1ec1u r\u1ea5t tinh t\u1ebf \u0111\u1ebfn n\u1ed7i ch\u00fang kh\u00f4ng g\u00e2y ra b\u1ea5t c\u1ee9 x\u00e1o tr\u1ed9n n\u00e0o \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u00e0ng ng\u00e0y c\u1ee7a ch\u00fang ta. Cho \u0111\u1ebfn gi\u1edd, ch\u01b0a c\u00f3 b\u1ea5t c\u1ee9 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng n\u00e0o v\u1ec1 nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u v\u1eadt l\u00fd b\u00ean ngo\u00e0i kh\u00f4ng &#8211; th\u1eddi gian 4 chi\u1ec1u.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, trong hai n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, m\u1ed9t kh\u1ea3 n\u0103ng m\u1edbi xu\u1ea5t hi\u1ec7n. C\u00e1c s\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn, nh\u1eefng g\u1ee3n s\u00f3ng trong th\u1eddi gian &#8211; kh\u00f4ng gian g\u00e2y ra b\u1edfi s\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a si\u00eau l\u1ed7 \u0111en \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u0103m 2015. V\u00ec tr\u1ecdng l\u1ef1c l\u00e0 l\u1ef1c duy nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 chi\u1ebfm t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian m\u00e0 ch\u00fang t\u1ed3n t\u1ea1i, s\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ee9a h\u1eb9n \u0111\u1ec3 ph\u00e1t hi\u1ec7n b\u1ea5t k\u1ef3 chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian n\u00e0o n\u1eb1m ngo\u00e0i nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang ta.<\/p>\n<p>&#8220;N\u1ebfu c\u00f3 th\u00eam c\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian trong v\u0169 tr\u1ee5, s\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i theo b\u1ea5t k\u1ef3 chi\u1ec1u n\u00e0o&#8221;, Gustavo Lucena G\u00f3mez, thu\u1ed9c Vi\u1ec7n V\u1eadt l\u00fd h\u1ea5p d\u1eabn Max Planck \u1edf Potsdam, \u0110\u1ee9c, cho bi\u1ebft.<\/p>\n<p>Lucena Gomeez v\u00e0 \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p David Andriot \u0111\u00e3 t\u00ednh to\u00e1n th\u00e0nh c\u00f4ng s\u1ef1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian m\u1edbi l\u00ean s\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn m\u00e0 ch\u00fang ta quan s\u00e1t trong kh\u00f4ng gian 3 chi\u1ec1u. K\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y hai hi\u1ec7u \u1ee9ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean c\u00e1c s\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn khi c\u00f3 th\u00eam c\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian m\u1edbi: s\u00f3ng l\u1ea1 \u1edf t\u1ea7n s\u1ed1 cao v\u00e0 s\u1ef1 co gi\u00e3n c\u1ee7a s\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn thay \u0111\u1ed5i trong kh\u00f4ng gian.<\/p>\n<p>Khi c\u00e1c s\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn lan truy\u1ec1n qua m\u1ed9t chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian ngo\u00e0i 3 chi\u1ec1u \u0111\u00e3 bi\u1ebft, ch\u00fang t\u1ea1o ra m\u1ed9t &#8220;th\u00e1p&#8221; c\u1ee7a s\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn \u1edf t\u1ea7n s\u1ed1 cao b\u00ean c\u1ea1nh c\u00e1c ph\u00e2n b\u1ed1 \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7n th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c tr\u1ea1m quan s\u00e1t hi\u1ec7n nay kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1t hi\u1ec7n s\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn \u1edf t\u1ea7n s\u1ed1 cao, v\u00e0 h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c tr\u1ea1m quan s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng trong t\u01b0\u01a1ng lai g\u1ea7n c\u0169ng t\u1eadp trung v\u00e0o v\u00f9ng t\u1ea7n s\u1ed1 th\u1ea5p.<\/p>\n<p>Hi\u1ec7u \u1ee9ng th\u1ee9 hai c\u1ee7a c\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian m\u1edbi c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n h\u01a1n v\u00ec n\u00f3 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i c\u00e1c s\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn ch\u00fang ta quan s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c thay v\u00ec t\u1ea1o ra c\u00e1c s\u00f3ng ph\u1ee5 \u1edf t\u1ea7n s\u1ed1 cao.<\/p>\n<p>&#8220;N\u1ebfu c\u00e1c kh\u00f4ng gian kh\u00e1c n\u1eb1m trong v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ee7a ch\u00fang ta, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y s\u1ebd l\u00e0m gi\u00e3n ho\u1eb7c thu h\u1eb9p kh\u00f4ng &#8211; th\u1eddi gian hi\u1ec7n t\u1ea1i theo m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c m\u00e0 c\u00e1c s\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c&#8221;, Lucena Gomez cho bi\u1ebft.<\/p>\n<p>Khi c\u00e1c s\u00f3ng tr\u1ecdng tr\u01b0\u1eddng lan truy\u1ec1n qua v\u0169 tr\u1ee5, ch\u00fang l\u00e0m gi\u00e3n v\u00e0 thu h\u1eb9p kh\u00f4ng gian m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ea5t c\u1ee5 th\u1ec3. N\u00f3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 k\u00e9o m\u1ed9t d\u1ea3i cao su: h\u00ecnh elip \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh b\u1edfi m\u1ed9t chi\u1ec1u b\u1ecb k\u00e9o d\u00e0i h\u01a1n c\u00f2n m\u1ed9t chi\u1ec1u b\u1ecb k\u00e9o \u00edt h\u01a1n, v\u00e0 sau \u0111\u00f3 quay tr\u1edf l\u1ea1i h\u00ecnh d\u1ea1ng ban \u0111\u1ea7u khi b\u1ea1n ng\u1eebng k\u00e9o.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian m\u1edbi s\u1ebd t\u1ea1o ra th\u00eam m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c cho s\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn \u0111\u1ec3 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i h\u00ecnh d\u1ea1ng kh\u00f4ng gian, c\u00f3 t\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 &#8220;th\u1edf&#8221;. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y gi\u1ed1ng nh\u01b0 ph\u1ed5i c\u1ee7a b\u1ea1n khi th\u1edf, kh\u00f4ng gian n\u1edf ra v\u00e0 co l\u1ea1i khi c\u00e1c s\u00f3ng tr\u1ecdng l\u1ef1c \u0111i qua, ngo\u00e0i vi\u1ec7c k\u00e9o d\u00e0i nh\u01b0 m\u1ecdi khi.<\/p>\n<p>&#8220;V\u1edbi nhi\u1ec1u m\u00e1y d\u00f2 h\u01a1n, ch\u00fang t\u00f4i s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 xem li\u1ec7u ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1edf c\u00f3 \u0111ang di\u1ec5n ra hay kh\u00f4ng&#8221;, Lucena Gomez n\u00f3i.<\/p>\n<p>Emilian Dudas, nh\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc B\u00e1ch Khoa c\u1ee7a Ph\u00e1p c\u0169ng cho r\u1eb1ng l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 ch\u00eca kh\u00f3a \u0111\u1ec3 t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian m\u1edbi nh\u01b0 v\u0169 tr\u1ee5 song song. &#8220;N\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u duy nh\u1ea5t, nh\u01b0ng s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee9 v\u00f4 c\u00f9ng th\u00fa v\u1ecb&#8221;, Dudas n\u00f3i.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Thanh T\u00f9ng<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Ngu\u1ed3n VnExpress<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian m\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i v\u0169 tr\u1ee5 3 chi\u1ec1u v\u1eabn lu\u00f4n l\u00e0 c\u00e2u h\u1ecfi l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd. S\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 ch\u00eca kh\u00f3a \u0111\u1ec3 quan s\u00e1t t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c chi\u1ec1u kh\u00f4ng gian k\u1ef3 d\u1ecb. S\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn t\u1ea1o b\u1edfi s\u1ef1 s\u00e1t nh\u1eadp [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":6658,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-5786","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tin-tuc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5786","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5786"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5786\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6659,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5786\/revisions\/6659"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6658"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5786"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5786"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5786"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}