{"id":5725,"date":"2017-04-20T18:05:05","date_gmt":"2017-04-20T11:05:05","guid":{"rendered":"http:\/\/ttud.com.vn\/?p=5725"},"modified":"2017-10-03T11:59:34","modified_gmt":"2017-10-03T04:59:34","slug":"sieu-trai-dat-co-the-ton-tai-su-song-gan-he-mat-troi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/sieu-trai-dat-co-the-ton-tai-su-song-gan-he-mat-troi\/","title":{"rendered":"&#8216;Si\u00eau Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t&#8217; c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i s\u1ef1 s\u1ed1ng g\u1ea7n h\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi"},"content":{"rendered":"<p><strong>H\u00e0nh tinh \u0111\u00e1 kh\u1ed5ng l\u1ed3 LHS 1140b t\u1eadp trung nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ph\u00f9 h\u1ee3p cho s\u1ef1 s\u1ed1ng ch\u1ec9 c\u00e1ch Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t 39 n\u0103m \u00e1nh s\u00e1ng.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-6698\" src=\"http:\/\/ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/20042017100121-baotranVNE-Planet-3375-1492654485.jpg\" alt=\"\" width=\"452\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/20042017100121-baotranVNE-Planet-3375-1492654485.jpg 452w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/20042017100121-baotranVNE-Planet-3375-1492654485-300x199.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 452px) 100vw, 452px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>LHS 1140b quay quanh ng\u00f4i sao l\u00f9n l\u1ea1nh. \u1ea2nh: M. Weiss\/CfA.<\/em><\/p>\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ed9t si\u00eau Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t quay quanh ng\u00f4i sao l\u00f9n M \u1edf c\u00e1ch h\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi 39 n\u0103m \u00e1nh s\u00e1ng. H\u1ecd g\u1ecdi h\u00e0nh tinh \u0111\u00e1 n\u00e0y l\u00e0 LHS 1140b v\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh th\u00e0nh \u1edf v\u1ecb tr\u00ed hi\u1ec7n nay theo c\u00e1ch t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, theo International Business Times.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng ng\u00f4i sao l\u00f9n M c\u00f3 \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng l\u00e0 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng nh\u1ecf h\u01a1n 60% so v\u1edbi M\u1eb7t Tr\u1eddi. Ch\u00fang l\u00e0 nh\u1eefng ng\u00f4i sao ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u1ea5t trong d\u1ea3i Ng\u00e2n H\u00e0, chi\u1ebfm 75% s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng sao. Khi ngo\u1ea1i h\u00e0nh tinh k\u00edch th\u01b0\u1edbc l\u1edbn ngang Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t di chuy\u1ec3n qua ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc lo\u1ea1i sao n\u00e0y, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a ch\u00fang.<\/p>\n<p><strong>H\u00e0nh tr\u00ecnh t\u1eeb Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111\u1ebfn LHS 1140b<\/strong><\/p>\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u gi\u00fap h\u1ecd kh\u00e1m ph\u00e1 ra h\u00e0nh tinh LHS 1140b chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng quanh ng\u00f4i sao l\u1ea1nh nh\u1ecf theo qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o h\u00ecnh tr\u00f2n. &#8220;Ch\u00fang t\u00f4i t\u00ecm th\u1ea5y h\u00e0nh tinh n\u00e0y b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p d\u1ecbch chuy\u1ec3n (transit method). Khi n\u00f3 \u0111i qua gi\u1eefa ng\u00f4i sao v\u00e0 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, n\u00f3 l\u00e0m m\u1edd \u00e1nh s\u00e1ng ph\u00e1t ra t\u1eeb ng\u00f4i sao, ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o \u0111\u1ed9 m\u1edd \u0111i v\u00e0 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh LHS 1140b&#8221;, Jason Dittmann \u1edf Trung t\u00e2m V\u1eadt l\u00fd thi\u00ean v\u0103n Harvard Smithsonia ki\u00eam tr\u01b0\u1edfng nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u, cho bi\u1ebft.<\/p>\n<p>S\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c ph\u00e9p \u0111o g\u00f3c &#8211; b\u00e1n k\u00ednh, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng ri\u00eang bi\u1ec7t c\u1ee7a ngo\u1ea1i h\u00e0nh tinh. H\u1ecd t\u00ednh to\u00e1n kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng h\u00e0nh tinh LHS 1140b l\u1edbn g\u1ea5p 6,6 l\u1ea7n Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1eddi c\u1ea5u t\u1ea1o t\u1eeb \u0111\u1ea5t \u0111\u00e1.<\/p>\n<p>H\u1ecd c\u0169ng ph\u00e1t hi\u1ec7n LHS 1140b nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u1ee3ng \u00e1nh s\u00e1ng b\u1eb1ng 0,46 l\u1ea7n Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. Trong m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u n\u0103m 2013, nh\u00f3m nh\u00e0 khoa h\u1ecdc kh\u00e1c nh\u1eadn th\u1ea5y h\u00e0nh tinh quay quanh ng\u00f4i sao l\u00f9n M c\u00f3 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 b\u1ec1 m\u1eb7t cho ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc l\u1ecfng t\u1ed3n t\u1ea1i n\u1ebfu l\u01b0\u1ee3ng \u00e1nh s\u00e1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn b\u1eb1ng 0,2 &#8211; 0,8 l\u1ea7n \u00e1nh s\u00e1ng chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn M\u1eb7t Tr\u1eddi t\u1eeb Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.<\/p>\n<p>LHS 1140b n\u1eb1m trong khu v\u1ef1c c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i s\u1ef1 s\u1ed1ng(habitable zone), v\u00f9ng xung quanh ng\u00f4i sao m\u1eb9 n\u01a1i h\u00e0nh tinh \u0111\u00e1 nhi\u1ec1u kh\u1ea3 n\u0103ng c\u00f3 n\u01b0\u1edbc l\u1ecfng nh\u1ea5t. Ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y kh\u00e1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u00ec LHS 1140b l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00f4i sao l\u1ea1nh nh\u1ecf, kh\u00f4ng ph\u00e1t ra nhi\u1ec1u n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u00f4i sao kh\u00e1c.<\/p>\n<p>&#8220;Ph\u1ea7n l\u1edbn ngo\u1ea1i h\u00e0nh tinh \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y xoay quanh c\u00e1c ng\u00f4i sao t\u00edch c\u1ef1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng t\u1edbi s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a nh\u1eefng t\u1ed5 ch\u1ee9c sinh v\u1eadt ti\u1ec1m \u1ea9n tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t ch\u00fang. Ng\u00f4i sao m\u00e0 LHS 1140b xoay quanh d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00e1 b\u00ecnh l\u1eb7ng, do \u0111\u00f3 n\u00f3 s\u1ebd kh\u00f4ng ph\u00e1 h\u1ee7y kh\u00ed quy\u1ec3n hay b\u1ea5t c\u1ee9 th\u1ee9 g\u00ec tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t h\u00e0nh tinh&#8221;, Dittmann gi\u1ea3i th\u00edch.<\/p>\n<p>&#8220;B\u01b0\u1edbc ti\u1ebfp theo l\u00e0 t\u00ecm hi\u1ec3u h\u00e0nh tinh n\u00e0y c\u00f3 kh\u00ed quy\u1ec3n hay kh\u00f4ng v\u00e0 t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t nh\u01b0 kh\u00ed oxy, CO2, ozone v\u00e0 n\u01b0\u1edbc. Ch\u00fang t\u00f4i s\u1ebd c\u1ea7n nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00ed quy\u1ec3n h\u00e0nh tinh tr\u01b0\u1edbc khi k\u1ebft lu\u1eadn s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u00f3 th\u1ec3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf \u0111\u00f3 hay kh\u00f4ng&#8221;, Dittmann n\u00f3i.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Ph\u01b0\u01a1ng Hoa<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Ngu\u1ed3n VnExpress<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00e0nh tinh \u0111\u00e1 kh\u1ed5ng l\u1ed3 LHS 1140b t\u1eadp trung nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ph\u00f9 h\u1ee3p cho s\u1ef1 s\u1ed1ng ch\u1ec9 c\u00e1ch Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t 39 n\u0103m \u00e1nh s\u00e1ng. LHS 1140b quay quanh ng\u00f4i sao l\u00f9n l\u1ea1nh. \u1ea2nh: M. Weiss\/CfA. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ed9t si\u00eau Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t quay quanh ng\u00f4i sao l\u00f9n M \u1edf c\u00e1ch h\u1ec7 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":6698,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-5725","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tin-tuc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5725","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5725"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5725\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6699,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5725\/revisions\/6699"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6698"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5725"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5725"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5725"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}