{"id":4703,"date":"2016-01-05T15:22:54","date_gmt":"2016-01-05T08:22:54","guid":{"rendered":"http:\/\/ttud.com.vn\/?p=4703"},"modified":"2017-10-02T10:50:51","modified_gmt":"2017-10-02T03:50:51","slug":"khoa-hoc-2016-tham-hiem-khong-gian-sinh-vat-bien-doi-gen-xe-sieu-thanh-hyperloop","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/khoa-hoc-2016-tham-hiem-khong-gian-sinh-vat-bien-doi-gen-xe-sieu-thanh-hyperloop\/","title":{"rendered":"Khoa h\u1ecdc 2016: th\u00e1m hi\u1ec3m kh\u00f4ng gian, sinh v\u1eadt bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i gen, xe si\u00eau thanh, hyperloop,&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>M\u1ea5y h\u00f4m nay ch\u00fang ta \u0111\u00e3 nh\u00ecn l\u1ea1i nh\u1eefng chuy\u1ec3n bi\u1ebfn khoa h\u1ecdc c\u00f4ng ngh\u1ec7 trong n\u0103m 2015 qua c\u00e1c b\u00e0i h\u00ecnh \u1ea3nh, ph\u00e2n t\u00edch v\u00e0 c\u1ea3 infographic. B\u00e2y gi\u1edd l\u00e0 l\u00fac nh\u00ecn v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a khoa h\u1ecdc c\u00f4ng ngh\u1ec7 n\u0103m 2016 v\u1edbi nh\u1eefng ti\u1ebfn b\u1ed9 \u0111\u00e1ng mong \u0111\u1ee3i trong l\u0129nh v\u1ef1c th\u00e1m hi\u1ec3m kh\u00f4ng gian, y t\u1ebf, s\u1ee9c kh\u1ecfe, ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n di chuy\u1ec3n,&#8230; B\u00e0i vi\u1ebft sau \u0111\u00e2y s\u1ebd t\u1ed5ng h\u1ee3p nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd trong n\u0103m 2016 v\u00e0 m\u1eddi b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi c\u00f4ng cu\u1ed9c th\u00e1m hi\u1ec3m v\u0169 tr\u1ee5 m\u00e0 ngay d\u1ecbp \u0111\u1ea7u n\u0103m, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 tham gia \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Th\u00e1m hi\u1ec3m kh\u00f4ng gian<\/strong><\/p>\n<p>\u200b<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-5202\" src=\"http:\/\/ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/3583969_Su_kien_khoa_hoc_2016_tinhte_2.jpg\" alt=\"\" width=\"960\" height=\"638\" srcset=\"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/3583969_Su_kien_khoa_hoc_2016_tinhte_2.jpg 960w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/3583969_Su_kien_khoa_hoc_2016_tinhte_2-600x399.jpg 600w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/3583969_Su_kien_khoa_hoc_2016_tinhte_2-300x199.jpg 300w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/3583969_Su_kien_khoa_hoc_2016_tinhte_2-768x510.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><br \/>\nAnh em \u0111am m\u00ea thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd \u0111\u00f3n n\u0103m m\u1edbi c\u00f9ng v\u1edbi sao ch\u1ed5i 2 \u0111u\u00f4i Catalina. \u0110\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0o n\u0103m 2013, sao ch\u1ed5i n\u00e0y \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e1m m\u00e2y b\u1ee5i kh\u00ed Oort, h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda M\u1eb7t Tr\u1eddi v\u00e0 n\u00f3 s\u1ebd ti\u1ebfp c\u1eadn Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u1edbi kho\u1ea3ng c\u00e1ch g\u1ea7n nh\u1ea5t v\u00e0o ng\u00e0y 17\/1, khi \u0111\u00f3 n\u00f3 s\u1ebd bay qua Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u1edbi kho\u1ea3ng c\u00e1ch 108 tri\u1ec7u km. V\u1edbi kho\u1ea3ng c\u00e1ch n\u00e0y, n\u00f3 s\u1ebd c\u00f3 c\u1ea5p s\u00e1ng 5.5 v\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 quan s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng m\u1eaft th\u01b0\u1eddng n\u1ebfu \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n t\u1ed1i \u01b0u.<\/p>\n<p>V\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m 2016, sao H\u1ecfa s\u1ebd \u0111i v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed tr\u1ef1c \u0111\u1ed1i, ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi M\u1eb7t Tr\u1eddi. M\u1eb7c d\u00f9 khi \u0111\u00f3 sao H\u1ecfa s\u1ebd kh\u00f4ng to v\u00e0 r\u00f5 nh\u01b0 M\u1eb7t Tr\u0103ng, nh\u01b0ng n\u1ebfu ai c\u00f3 s\u1edf h\u1eefu m\u1ed9t chi\u1ebfc k\u00ednh thi\u00ean v\u0103n th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng th\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m t\u1ed1i \u01b0u trong n\u0103m \u0111\u1ec3 quan s\u00e1t sao H\u1ecfa. V\u00e0 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 2016 c\u0169ng l\u00e0 n\u0103m c\u1ee7a nhi\u1ec1u d\u1ef1 \u00e1n nghi\u00ean c\u1ee9u sao H\u1ecfa \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec3n khai.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec3n h\u00ecnh nh\u01b0 v\u00e0o th\u00e1ng 3, c\u01a1 quan h\u00e0ng kh\u00f4ng v\u0169 tr\u1ee5 ch\u00e2u \u00c2u (ESA) v\u00e0 Roscosmos c\u1ee7a Nga s\u1ebd c\u00f9ng nhau kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng s\u1ee9 m\u1ea1ng \u0111\u01b0a v\u1ec7 tinh Trace Gas Orbiter v\u00e0 t\u00e0u t\u1ef1 h\u00e0nh Schiaparelli l\u00ean sao Ho=\u1ecfa tr\u00ean m\u1ed9t t\u00ean l\u1eeda proton. B\u1eb1ng c\u00e1ch t\u1eadn d\u1ee5ng v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u00e0 Sao H\u1ecfa, phi thuy\u1ec1n s\u1ebd ti\u1ebfp c\u1eadn t\u1edbi h\u00e0nh tinh \u0111\u1ecf ch\u1ec9 trong v\u00f2ng 7 th\u00e1ng v\u00e0 n\u1ebfu m\u1ecdi th\u1ee9 di\u1ec5n ra \u0111\u00fang k\u1ebf ho\u1ea1ch, t\u1edbi th\u00e1ng 10 th\u00ec nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a s\u1ee9 m\u1ea1ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1edfi v\u1ec1 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. V\u1ec7 tinh s\u1ebd ti\u1ebfn h\u00e0nh t\u00ecm ki\u1ebfm d\u1ea5u v\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1c kh\u00ed trong b\u1ea7u kh\u00ed quy\u1ec3n sao H\u1ecfa trong khi Schiaparelli s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a xu\u1ed1ng b\u1ec1 m\u1eb7t Sao H\u1ecfa nh\u1eb1m th\u1eed nghi\u1ec7m c\u00e1c c\u00f4ng ngh\u1ec7 quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c s\u1ee9 m\u1ea1ng s\u1eafp t\u1edbi.<\/p>\n<p>C\u0169ng trong th\u00e1ng 3, phi h\u00e0nh gia Scott Kelly c\u1ee7a NASA v\u00e0 phi h\u00e0nh gia Mikhail Korniyenko \u0111\u1ebfn t\u1eeb Nga tr\u1edf v\u1ec1 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t sau h\u01a1n 1 n\u0103m d\u00e0i th\u1ef1c hi\u1ec7n s\u1ee9 m\u1ea1ng tr\u00ean v\u0169 tr\u1ee5. M\u1ed9t khi h\u1ecd tr\u1edf v\u1ec1, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng h\u01a1n v\u1ec1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng tr\u1ecdng l\u1ef1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi. V\u00e0 \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n so s\u00e1nh m\u1ed9t c\u1eb7p song sinh (1 tr\u00ean kh\u00f4ng gian, 1 d\u01b0\u1edbi Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t) b\u1edfi l\u1ebd Scott Kelly \u0111ang c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi anh em song sinh b\u00ean d\u01b0\u1edbi Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, ch\u1edd \u00f4ng v\u1ec1 \u0111\u1ec3 l\u00e0m tham chi\u1ebfu cho c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc so s\u00e1nh.<\/p>\n<p>V\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m nay, Hi\u1ec7p h\u1ed9i h\u00e0nh tinh c\u00f3 tr\u1ee5 s\u1edf t\u1ea1i Pasadena, Hoa K\u1ef3 s\u1ebd ph\u00f3ng l\u00ean v\u1ec7 tinh c\u00e1nh bu\u1ed3m c\u1ee1 nh\u1ecf \u0111\u1ea7u ti\u00ean m\u00e0 h\u1ecd g\u00e2y qu\u1ef9 th\u00e0nh c\u00f4ng v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi LightSail-1 l\u00ean qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o. L\u00ean t\u1edbi n\u01a1i, v\u1ec7 tinh cubesat tr\u1ecb gi\u00e1 4,5 tri\u1ec7u \u0111\u00f4 la n\u00e0y s\u1ebd bung m\u1ed9t t\u1ea5m ph\u1ea3n chi\u1ebfu r\u1ed9ng 32 m\u00e9t vu\u00f4ng ra, h\u1ea5p th\u1ee5 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng M\u1eb7t Tr\u1eddi nh\u1eb1m cung c\u1ea5p n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea9y. N\u1ebfu th\u00e0nh c\u00f4ng, th\u00eam 2 m\u1eabu v\u1ec7 tinh n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng M\u1eb7t Tr\u1eddi c\u1ee1 nh\u1ecf n\u1eefa l\u00e0 LightSail-2 v\u00e0 LightSail-3 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 ph\u00f3ng l\u00ean, m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho nhi\u1ec1u m\u1eabu v\u1ec7 tinh gi\u00e1 r\u1ebb kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o r\u1ed9ng r\u00e3i.<\/p>\n<p>V\u00e0o ng\u00e0y 4 th\u00e1ng 7, t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5 Juno c\u1ee7a NASA s\u1ebd ti\u1ebfp c\u1eadn t\u1edbi sao M\u1ed9c sau chuy\u1ebfn h\u00e0nh tr\u00ecnh d\u00e0i h\u01a1n 4 n\u0103m v\u1eeba qua. Sau \u0111\u00f3, n\u00f3 s\u1ebd \u0111i v\u00e0o qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o c\u1ef1c c\u1ee7a sao M\u1ed9c \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u th\u00e0nh ph\u1ea7n kh\u00ed quy\u1ec3n, tr\u01b0\u1eddng tr\u1ecdng l\u1ef1c, t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 quy\u1ec3n t\u1eeb c\u1ef1c c\u1ee7a h\u00e0nh tinh n\u00e0y. Ngo\u00e0i vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u00e1m m\u00e2y kh\u00ed kh\u1ed5ng l\u1ed3 tr\u00ean \u0111\u00f3, Juno s\u1ebd kh\u1ea3o s\u00e1t c\u1ea3 nh\u1eefng c\u01a1n gi\u00f3 v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 618 km\/h tr\u00ean \u0111\u00e2y v\u00e0 v\u1edbi s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee7a camera JunoCam, ch\u00fang ta hy v\u1ecdng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh \u0111\u1eb9p nh\u1ea5t t\u1eeb h\u00e0nh tinh n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ch\u01b0a h\u1ebft \u0111\u00e2u, th\u00e1ng 9 l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0 th\u00e1ng \u0111\u1ea7y s\u00f4i \u0111\u1ed9ng trong n\u0103m 2016. V\u00e0o ng\u00e0y 3\/9, NASA s\u1ebd ph\u00f3ng t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5 OSIRIS-REx trong m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n v\u1edbi t\u1ed5ng kinh ph\u00ed 800 tri\u1ec7u \u0111\u00f4 la nh\u1eb1m thu th\u1eadp m\u1eabu v\u1eadt tr\u00ean thi\u00ean th\u1ea1ch Bennu. Theo k\u1ebf ho\u1ea1ch, chi\u1ebfc t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5 n\u00e0y s\u1ebd quay tr\u1edf l\u1ea1i Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u1edbi m\u1ed9t t\u00fai \u0111\u1ea7y \u0111\u1ea5t \u0111\u00e1 v\u00e0o n\u0103m 2023. B\u1eb1ng c\u00e1ch ph\u00e2n t\u00edch m\u1eabu v\u1eadt thu \u0111\u01b0\u1ee3c, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc s\u1ebd c\u00f3 th\u00eam hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a h\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi.<\/p>\n<p>C\u0169ng trong th\u00e1ng n\u00e0y, phi thuy\u1ec1n Rosetta s\u1ebd ch\u1ea5m d\u1ee9t s\u1ee9 m\u1ea1ng c\u1ee7a n\u00f3 b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u00e2m v\u00e0o sao ch\u1ed5i 67P. \u00dd t\u01b0\u1edfng \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 trong qu\u00e1 tr\u00ecnh lao v\u00e0o sao ch\u1ed5i, n\u00f3 s\u1ebd thu th\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u1ee3ng d\u1eef li\u1ec7u khoa h\u1ecdc cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng nh\u01b0 ch\u1ee5p nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cao nh\u1ea5t, c\u1eadn c\u1ea3nh nh\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc khi ho\u00e0n t\u1ea5t s\u1ee9 m\u1ea1ng trong vinh quang.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"A Year in Space Featuring Billy Dee Williams\" width=\"625\" height=\"352\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/BWbqTdj5hRg?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>N\u0103m nay, k\u00ednh thi\u00ean v\u0103n l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi v\u1edbi th\u1ea5u k\u00ednh 500 m\u00e9t c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c s\u1ebd ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111i v\u00e0o ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng. Chi\u1ebfc d\u0129a kh\u1ed5ng l\u1ed3 n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 h\u1ed7 tr\u1ee3 t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n minh ngo\u00e0i Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t theo tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc n\u01b0\u1edbc n\u00e0y.<\/p>\n<p>V\u00e0o ng\u00e0y 1 th\u00e1ng 11, t\u1eadp \u0111o\u00e0n Sierra Nevada s\u1ebd ch\u00ednh th\u1ee9c ph\u00f3ng Dream Chaser, chi\u1ebfc taxi v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u1ea7u ti\u00ean tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1edfi m\u1ed9t c\u00f4ng ty t\u01b0 nh\u00e2n c\u00f3 s\u1ef1 vi\u1ec7n tr\u1ee3 t\u1eeb ch\u00ednh ph\u1ee7 M\u1ef9. V\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1edf theo phi h\u00e0nh \u0111o\u00e0n 7 ng\u01b0\u1eddi, chi\u1ebfc m\u00e1y bay kh\u00f4ng gian n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00f3ng th\u1eb3ng \u0111\u1ee9n l\u00ean qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o t\u1ea7m th\u1ea5p c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t b\u1eb1ng t\u00ean l\u1eeda Atlas V, sau \u0111\u00f3 s\u1ebd h\u1ea1 c\u00e1nh t\u1ef1 theo chi\u1ec1u ngang. Trong th\u1eed nghi\u1ec7m \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00e0y, n\u00f3 s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u1edf theo ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>V\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m nay, t\u1eadp \u0111o\u00e0n t\u01b0 nh\u00e2n Nga Orbital Technologies d\u1ef1 ki\u1ebfn s\u1ebd ph\u00f3ng tr\u1ea1m kh\u00f4ng gian t\u01b0 th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i l\u00ean v\u0169 tr\u1ee5, v\u1edbi hy v\u1ecdng s\u1ebd cung c\u1ea5p d\u1ecbch v\u1ee5 kh\u00e1ch s\u1ea1n kh\u00f4ng gian cho kh\u00e1ch du l\u1ecbch. V\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng, Trung Qu\u1ed1c s\u1ebd ph\u00f3ng th\u00eam 2 v\u1ec7 tinh v\u00e0o kh\u00f4ng gian, 1 l\u00e0 v\u1ec7 tinh th\u1eed nghi\u1ec7m truy\u1ec1n th\u00f4ng l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed \u0111\u1ea7u ti\u00ean tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 2 l\u00e0 k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng kh\u00f4ng gian tia X \u0111\u1ec3 quan s\u00e1t c\u00e1c ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng b\u1ee9c x\u1ea1 c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5, bao g\u1ed3m c\u1ea3 l\u1ed7 \u0111en v\u00e0 c\u00e1c ng\u00f4i sao neutron. H\u00e3y c\u00f9ng ch\u1edd xem.<\/p>\n<p><strong>Y h\u1ecdc, S\u1ee9c kh\u1ecfe v\u00e0 C\u00f4ng ngh\u1ec7 sinh h\u1ecdc<\/strong><\/p>\n<p>N\u1ebfu nh\u01b0 n\u0103m 2015 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh m\u1ebd c\u1ee7a c\u00f4ng ngh\u1ec7 gen th\u00ec n\u0103m 2016 n\u00e0y, nh\u1eefng k\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 ti\u1ebfn b\u1ed9 v\u01b0\u1ee3t b\u1eadc s\u1ebd c\u00e0ng b\u00f9ng n\u1ed5 h\u01a1n n\u1eefa, t\u1ea5t nhi\u00ean l\u00e0 \u0111i k\u00e8m theo l\u00e0n s\u00f3ng tranh c\u00e3i d\u1eef d\u1ed9i t\u1eeb kh\u1eafp n\u01a1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p>\u0110\u1ea7u ti\u00ean v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 nh\u1eefng quy \u0111\u1ecbnh v\u00e0 c\u00e1ch th\u1ee9c ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c th\u1eed nghi\u1ec7m c\u00f3 li\u00ean quan t\u1edbi tinh ch\u1ec9nh gen ng\u01b0\u1eddi. H\u1ed3i \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 12 n\u0103m v\u1eeba qua, c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd r\u1eb1ng c\u00f4ng t\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u trong l\u0129nh v\u1ef1c n\u00e0y n\u00ean ti\u1ebfn h\u00e0nh, nh\u01b0ng tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i nghi\u00eam c\u1ea5m thao t\u00e1c tr\u00ean thai nhi. B\u1ed9 quy \u0111\u1ecbnh chi ti\u1ebft v\u00e0 c\u1ee5 th\u1ec3 h\u01a1n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u00e0nh trong n\u0103m nay, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng CRISPR, b\u1ed9 c\u00f4ng c\u1ee5 tinh ch\u1ec9nh gen m\u1ea1nh m\u1ebd, nhanh ch\u00f3ng v\u00e0 gi\u00e1 r\u1ebb nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi hi\u1ec7n nay.<\/p>\n<p>Trong n\u0103m nay, b\u1eb1ng c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 tinh ch\u1ec9nh gen, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh s\u1ebd &#8220;ng\u01b0\u1eddi h\u00f3a&#8221; nh\u1eefng con kh\u1ec9 v\u00e0 cho ch\u00fang m\u1eafc nh\u1eefng c\u0103n b\u1ec7nh ph\u1ed5 bi\u1ebfn tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi, bao g\u1ed3m c\u1ea3 t\u1ef1 k\u1ef7, t\u00e2m th\u1ea7n ph\u00e2n li\u1ec7t, Alzheimer v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ec7nh c\u00f3 li\u00ean quan t\u1edbi h\u1ec7 mi\u1ec5n d\u1ecbch. Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed nghi\u1ec7m tr\u00ean kh\u1ec9 nh\u1eb1m x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u00f3 ti\u1ec1m n\u0103ng, h\u1ee9a h\u1eb9n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed nghi\u1ec7m l\u00e2m s\u00e0ng tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi. T\u1ea5t nhi\u00ean th\u00ec d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh n\u00e0y c\u0169ng v\u1ea5p ph\u1ea3i s\u1ef1 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u00f2i quy\u1ec1n \u0111\u1ed9ng v\u1eadt v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c.<\/p>\n<p>L\u1ea1i n\u00f3i v\u1ec1 tinh ch\u1ec9nh gen ng\u01b0\u1eddi, nh\u1eefng th\u1eed nghi\u1ec7m l\u00e2m s\u00e0ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u trong n\u0103m nay. T\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00f4ng ngh\u1ec7 sinh h\u1ecdc Sangamo c\u00f3 tr\u1ee5 s\u1edf t\u1ea1i California, Hoa K\u1ef3 d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh s\u1ebd th\u1eed nghi\u1ec7m lo\u1ea1i enzyme \u0111\u1ec3 ch\u1eefa l\u00e0nh cho m\u1ed9t khi\u1ebfm khuy\u1ebft gen c\u00f3 li\u00ean quan t\u1edbi b\u1ec7nh r\u1ed1i lo\u1ea1n \u0111\u00f4ng m\u00e1u. Nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u1ee7a FDA v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi, t\u1ed5 ch\u1ee9c n\u00e0y c\u00f2n li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 c\u01a1 quan kh\u00e1c nh\u1eb1m \u00e1p d\u1ee5ng k\u1ef9 thu\u1eadt t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u1ec3 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng l\u01b0\u1ee3ng hemoglobin, ch\u1eefa tr\u1ecb nhi\u1ec1u c\u0103n b\u1ec7nh r\u1ed1i lo\u1ea1n m\u00e1u kh\u00e1c.<\/p>\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, n\u0103m nay h\u00e3ng d\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m Axovant s\u1ebd c\u00f4ng b\u1ed1 k\u1ebft qu\u1ea3 th\u1eed nghi\u1ec7m m\u1ed9t lo\u1ea1i h\u1ee3p ch\u1ea5t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed nghi\u1ec7m tr\u00ean c\u00e1c b\u1ec7nh nh\u00e2n m\u1ea5t tr\u00ed nh\u1edb, h\u1ee9a h\u1eb9n s\u1ebd cho ra \u0111\u1eddi lo\u1ea1i thu\u1ed1c ch\u1eefa tr\u1ecb b\u1ec7nh m\u1ea5t tr\u00ed th\u1ec3 Lewy, v\u1ed1n g\u00e2y ra c\u00e1c \u1ea3o gi\u00e1c th\u1ecb gi\u00e1c cho ng\u01b0\u1eddi m\u1eafc.<\/p>\n<p>H\u1ed3i n\u0103m 2014, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc M\u1ef9 \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u g\u00e2y \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn cho nhi\u1ec1u lo\u1ea1i virus nguy hi\u1ec3m, khi\u1ebfn ch\u00fang b\u1ecb \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn t\u0103ng c\u01b0\u1eddng ch\u1ee9c n\u0103ng \u0111\u1ec3 b\u1eaft ch\u00fang chuy\u1ec3n h\u01b0\u1edbng l\u00e2y truy\u1ec1n cho nh\u1eefng lo\u00e0i kh\u00e1c con ng\u01b0\u1eddi. \u00dd t\u01b0\u1edfng \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u1ea1o ra nh\u1eefng lo\u1ea1i virus m\u1edbi, thay th\u1ebf cho virus c\u0169 kh\u00f4ng c\u00f2n kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e2y nhi\u1ec5m v\u00e0 sinh s\u1ed1ng trong c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi. Tuy nhi\u00ean, m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc s\u1ee3 r\u1eb1ng nh\u1eefng lo\u1ea1i virus n\u00e0y b\u1ecb r\u00f2 r\u1ec9 ra ngo\u00e0i g\u00e2y nguy hi\u1ec3m n\u00ean \u0111\u00e3 cho t\u1ea1m d\u1eebng nghi\u00ean c\u1ee9u. N\u0103m nay nghi\u00ean c\u1ee9u d\u1ef1 ki\u1ebfn s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c.<\/p>\n<p>C\u00e1ch \u0111\u00e2y 5 n\u0103m, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u ti\u1ebfn h\u00e0nh d\u1ef1 \u00e1n thu th\u1eadp, l\u1eadp b\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u00e0 ph\u00e2n lo\u1ea1i \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 200.000 b\u1ed9 DNA c\u1ee7a vi sinh v\u1eadt tr\u00ean kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 t\u1ea1o n\u00ean c\u01a1 s\u1edf d\u1eef li\u1ec7u vi sinh c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. N\u0103m nay d\u1ef1 ki\u1ebfn s\u1ebd c\u00f4ng b\u1ed1 nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u00e0y, t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 phong ph\u00fa v\u00e0 \u0111a d\u1ea1ng c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng vi sinh, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p><strong>C\u00f4ng ngh\u1ec7 &#8211; X\u00e2y d\u1ef1ng<\/strong><\/p>\n<p>V\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m nay, Elon Musk, CEO c\u1ee7a Tesla Motors, nh\u00e0 s\u00e1ng l\u1eadp SpaceX,&#8230; s\u1ebd t\u1ed5 ch\u1ee9c cu\u1ed9c thi thi\u1ebft k\u1ebf \u0111\u01b0\u1eddng t\u00e0u Hyperloop &#8211; ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u1eadn chuy\u1ec3n c\u1ee7a t\u01b0\u01a1ng lai. V\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t vi\u00ean con nh\u1ed9ng ch\u1ee9a h\u00e0nh kh\u00e1c trong \u0111\u00f3, con nh\u1ed9ng n\u00e0y s\u1ebd n\u1eb1m tr\u00ean m\u1ed9t \u0111\u1ec7m kh\u00f4ng kh\u00ed trong l\u00f2ng \u1ed1ng, ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 t\u1ea1o n\u00ean gia t\u1ed1c gi\u00fap con nh\u1ed9ng di chuy\u1ec3n v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 c\u1ef1c nhanh.<\/p>\n<p>Trong n\u0103m nay, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd ch\u1ee9ng ki\u1ebfn th\u00eam k\u1ef7 l\u1ee5c v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n di chuy\u1ec3n nhanh nh\u1ea5t tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t. V\u00e0o 15\/10 n\u0103m nay, chi\u1ebfc xe si\u00eau thanh Bloodhound d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed nghi\u1ec7m ch\u1ea1y v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 1287 km\/h, ph\u00e1 v\u1ee1 k\u1ef7 l\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y l\u00e0 1227 km\/h.<\/p>\n<p><strong>V\u1eadt l\u00fd v\u00e0 v\u0169 tr\u1ee5 h\u1ecdc<\/strong><\/p>\n<p>C\u00e1c b\u1ea1n c\u00f2n nh\u1edb \u0111\u00e0i quan s\u00e1t s\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn &#8211; giao thoa laser k\u1ebf (LIGO) do c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc M\u1ef9 x\u00e2y d\u1ef1ng? Nh\u1eefng d\u1eef li\u1ec7u h\u1eefu \u00edch s\u1ebd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o n\u0103m 2016 s\u1eafp t\u1edbi v\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o ph\u00e2n t\u00edch d\u1eef li\u1ec7u n\u00e0y, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc hy v\u1ecdng r\u1eb1ng s\u1ebd t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a s\u00f3ng h\u1ea5p d\u1eabn. C\u00e1c l\u00e0n s\u00f3ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 \u0111o\u00e1n \u0111\u1ea7u ti\u00ean b\u1edfi Einstein trong thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i ph\u1ed5 qu\u00e1t c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0o n\u0103m 1916. H\u1ed3i n\u0103m r\u1ed3i, LIGO \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc n\u00e2ng c\u1ea5p v\u00e0 v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng m\u1edbi, h\u1ecd hy v\u1ecdng r\u1eb1ng s\u1ebd t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c l\u00e0n s\u00f3ng n\u00e0y nh\u1eb1m ki\u1ec3m ch\u1ee9ng gi\u1ea3 thuy\u1ebft c\u1ee7a Einstein, t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u00eam hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u0169 tr\u1ee5.<\/p>\n<p>V\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m nay, m\u00e1y gia t\u1ed1c v\u00f2ng SESAME ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u00f4ng t\u00e1c th\u1eed nghi\u1ec7m khoa h\u1ecdc v\u00e0 \u1ee9ng d\u1ee5ng t\u1ea1i Trung \u0110\u00f4ng s\u1ebd \u0111i v\u00e0o ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. \u0110\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1ea1i Jordan, SESAME l\u00e0 chi\u1ebfc m\u00e1y gia t\u1ed1c v\u00f2ng th\u1ee9 3 s\u1ebd t\u1ea1o ra c\u00e1c xung \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0 tia X c\u1ef1c m\u1ea1nh, kh\u00f4ng nh\u1eefng t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1eadt l\u00fd h\u1ea1t m\u00e0 c\u00f2n cho ph\u00e9p nghi\u00ean c\u1ee9u r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u1eadt th\u1ec3 kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c k\u00edch th\u01b0\u1edbc kh\u00e1c nhau, t\u1eeb c\u1ee1 t\u1ebf b\u00e0o con ng\u01b0\u1eddi cho t\u1edbi c\u00e1c virus v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 k\u00edch c\u1ee1 nguy\u00ean t\u1eed v\u1edbi \u0111\u1ed9 ch\u00ednh x\u00e1c ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Tham kh\u1ea3o Nature, Statnews, BBC, Medium, Gizmodo\u200b<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Ngu\u1ed3n tinhte.vn<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u1ea5y h\u00f4m nay ch\u00fang ta \u0111\u00e3 nh\u00ecn l\u1ea1i nh\u1eefng chuy\u1ec3n bi\u1ebfn khoa h\u1ecdc c\u00f4ng ngh\u1ec7 trong n\u0103m 2015 qua c\u00e1c b\u00e0i h\u00ecnh \u1ea3nh, ph\u00e2n t\u00edch v\u00e0 c\u1ea3 infographic. B\u00e2y gi\u1edd l\u00e0 l\u00fac nh\u00ecn v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a khoa h\u1ecdc c\u00f4ng ngh\u1ec7 n\u0103m 2016 v\u1edbi nh\u1eefng ti\u1ebfn b\u1ed9 \u0111\u00e1ng mong \u0111\u1ee3i trong l\u0129nh v\u1ef1c th\u00e1m hi\u1ec3m [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":5202,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-4703","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tin-tuc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4703","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4703"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4703\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5204,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4703\/revisions\/5204"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5202"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}