{"id":4322,"date":"2015-10-27T14:04:09","date_gmt":"2015-10-27T07:04:09","guid":{"rendered":"http:\/\/ttud.com.vn\/?p=4322"},"modified":"2017-09-28T23:31:19","modified_gmt":"2017-09-28T16:31:19","slug":"xay-dung-thanh-cong-lo-phan-ung-nhiet-hach-dang-stellarator-lon-nhat-tu-truoc-toi-nay","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/xay-dung-thanh-cong-lo-phan-ung-nhiet-hach-dang-stellarator-lon-nhat-tu-truoc-toi-nay\/","title":{"rendered":"X\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh c\u00f4ng l\u00f2 ph\u1ea3n \u1ee9ng nhi\u1ec7t h\u1ea1ch d\u1ea1ng Stellarator l\u1edbn nh\u1ea5t t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc t\u1edbi nay"},"content":{"rendered":"<p><strong>Sau 19 n\u0103m nghi\u00ean c\u1ee9u, 1,1 tri\u1ec7u ti\u1ebfng l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi, ti\u00eau t\u1ed1n h\u01a1n 1 t\u1ef7 euro, cu\u1ed1i c\u00f9ng th\u00ec c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u1ea1i Vi\u1ec7n Max Planck \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng ho\u00e0n t\u1ea5t Wendelstein 7-X &#8211; m\u1ed9t l\u00f2 ph\u1ea3n \u1ee9ng h\u1ee3p h\u1ea1ch h\u1ea1t nh\u00e2n d\u1ea1ng Stellarator l\u1edbn nh\u1ea5t t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc t\u1edbi nay. C\u00f4ng cu\u1ed9c \u0111i t\u00ecm ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng g\u1ea7n nh\u01b0 v\u0129nh c\u1eedu cho nh\u00e2n lo\u1ea1i l\u1ea1i ti\u1ebfn th\u00eam m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc, &#8220;con ng\u1ef1a b\u1ea5t kham&#8221; \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u1ea7n h\u00f3a v\u00e0 ph\u1ee5c v\u1ee5 con ng\u01b0\u1eddi?<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4480\" src=\"http:\/\/ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/27102015084025-duytran3526394_cv_lo_phan_ung_nhiet_hach_tinhte.jpg\" alt=\"\" width=\"282\" height=\"187\" \/><\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc gi\u1edd ngo\u00e0i n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng gi\u00f3, s\u00f3ng bi\u1ec3n ho\u1eb7c M\u1eb7t Tr\u1eddi th\u00ec c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc lu\u00f4n ngh\u0129 t\u1edbi ph\u1ea3n \u1ee9ng h\u1ea1t nh\u00e2n nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ec3 gi\u00fap nh\u00e2n lo\u1ea1i gi\u1ea3i t\u1ecfa c\u01a1n kh\u00e1t n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111ang ng\u00e0y c\u00e0ng c\u1ea5p b\u00e1ch. Lo\u1ea1i ph\u1ea3n \u1ee9ng h\u1ee9a h\u1eb9n nh\u1ea5t l\u00e0 h\u1ee3p h\u1ea1ch h\u1ea1t nh\u00e2n (ph\u1ea3n \u1ee9ng t\u1ed5ng h\u1ee3p h\u1ea1t nh\u00e2n, ph\u1ea3n \u1ee9ng nhi\u1ec7t h\u1ea1ch). Tuy nhi\u00ean, \u0111\u00e2y v\u1eabn l\u00e0 &#8220;con ng\u1ef1a b\u1ea5t kham&#8221; m\u00e0 cho t\u1edbi nay, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3n \u1ee9ng v\u00e0 cho ra m\u1ee9c n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng kh\u1ea3 d\u1ee5ng.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Fusion reactor designed in hell makes its debut\" width=\"625\" height=\"352\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/u-fbBRAxJNk?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Video gi\u1edbi thi\u1ec7u c\u1ea5u tr\u00fac v\u00e0 c\u00e1ch ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a l\u00f2\u200b<\/em><\/p>\n<p>M\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u tri\u1ec3n v\u1ecdng nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n ph\u1ea3n \u1ee9ng l\u00e0 thi\u1ebft b\u1ecb t\u1ea1o t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng h\u00ecnh xuy\u1ebfn Tokamak do Li\u00ean X\u00f4 ch\u1ebf t\u1ea1o \u0111\u1ec3 giam gi\u1eef plasma b\u00ean trong nh\u1eb1m duy tr\u00ec ph\u1ea3n \u1ee9ng nhi\u1ec7t h\u1ea1ch. Hi\u1ec7n t\u1ea1i, th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f2n kho\u1ea3ng 100 thi\u1ebft b\u1ecb d\u1ea1ng Tokamak \u0111ang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nh\u01b0ng d\u00f9 qua nhi\u1ec1u n\u0103m, qua c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 X, XX nh\u01b0ng Tokamak v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ec3 t\u1ea1o ra m\u1ee9c n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng kh\u1ea3 d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u00e0 m\u00e1y \u0111i\u1ec7n do c\u00f2n nhi\u1ec1u nh\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m ch\u01b0a th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua.<\/p>\n<p>M\u1ed9t c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn kh\u00e1c l\u00e0 thi\u1ebft b\u1ecb d\u1ea1ng Stellarator. N\u00f3 c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 Tokamak, giam kh\u00ed si\u00eau n\u00f3ng b\u00ean trong t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec ph\u1ea3n \u1ee9ng. Tuy nhi\u00ean, c\u1ea3 2 \u0111\u1ec1u c\u00f3 k\u1ebft c\u1ea5u t\u1ed5ng th\u1ec3 t\u1ea1o t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng h\u00ecnh b\u00e1nh donut v\u00e0 n\u00f3 m\u1eafc ph\u1ea3i nh\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m l\u00e0: t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng \u1edf c\u00e0ng g\u1ea7n t\u00e2m th\u00ec c\u00e0ng m\u1ea1nh, v\u00e0 n\u00f3 s\u1ebd y\u1ebfu d\u1ea7n khi ra m\u00e9p b\u00ean ngo\u00e0i.<\/p>\n<p>D\u00f9 v\u1eady, \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c nhau c\u1ee7a Stellarator v\u00e0 Tokamak l\u00e0 c\u00e1ch gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1. Tokamak s\u1eed d\u1ee5ng d\u00f2ng \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ec3 xo\u1eafn c\u00e1c electron v\u00e0 ions trong plasma, t\u1ea1o ra m\u1ed9t v\u00f2ng l\u1eb7p theo chi\u1ec1u d\u1ecdc c\u0169ng nh\u01b0 chi\u1ec1u ngang trong chi\u1ebfc b\u00e1nh donut. Tuy nhi\u00ean do s\u1eed d\u1ee5ng \u0111i\u1ec7n n\u00ean khi g\u1eb7p s\u1ef1 c\u1ed1 v\u1ec1 \u0111i\u1ec7n, t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng c\u0169ng s\u1ebd b\u1ecb ph\u00e1 v\u1ee1 v\u00e0 l\u00f2 ph\u1ea3n \u1ee9ng s\u1ebd b\u1ecb t\u1ed5n h\u1ea1i, r\u1ea5t nguy hi\u1ec3m.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, Stellarator t\u1ea1o ra v\u00f2ng l\u1eb7p ngang d\u1ecdc n\u00e0y b\u1eb1ng ch\u00ednh thi\u1ebft k\u1ebf ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a thi\u1ebft b\u1ecb, b\u1ecdc th\u00eam c\u00e1c cu\u1ed9n d\u00e2y v\u00e0o chi\u1ebfc b\u00e1nh donut. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1ch l\u00e0m n\u00e0y l\u1ea1i khi\u1ebfn Stellarator kh\u00f3 x\u00e2y d\u1ef1ng h\u01a1n Tokamak m\u1eb7c d\u00f9 n\u00f3 c\u00f3 \u01b0u \u0111i\u1ec3m l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n x\u00e0i \u0111i\u1ec7n. Nh\u01b0ng n\u1ebfu x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh c\u00f4ng, ph\u1ea3n \u1ee9ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n ra an to\u00e0n h\u01a1n do t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o th\u00e0nh t\u1eeb c\u00e1c cu\u1ed9n d\u00e2y b\u1ecdc v\u00f2ng quanh, gi\u1eef cho plasma lu\u00f4n \u1edf b\u00ean trong.<\/p>\n<p>Gi\u1edd \u0111\u00e2y, sau nhi\u1ec1u n\u0103m nghi\u00ean c\u1ee9u th\u00ec Wendelstein 7-X &#8211; l\u00f2 ph\u1ea3n \u1ee9ng nhi\u1ec7t h\u1ea1ch d\u1ea1ng Stellarator l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u1ea1i t\u1ea1i Vi\u1ec7n Max Planck, \u0110\u1ee9c, x\u00e2y d\u1ef1ng ho\u00e0n t\u1ea5t. \u0110\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng s\u1ef1 tr\u1ee3 gi\u00fap c\u1ee7a si\u00eau m\u00e1y t\u00ednh \u0111\u1ec3 thi\u1ebft k\u1ebf ra h\u00ecnh d\u00e1ng c\u1ee7a l\u00f2 v\u1edbi \u0111\u1ed9 ch\u00ednh x\u00e1c c\u1ef1c k\u1ef3 cao nh\u1eb1m \u0111\u1ea9y hi\u1ec7u su\u1ea5t ph\u1ea3n \u1ee9ng l\u00ean m\u1ee9c mong mu\u1ed1n.<\/p>\n<p>Gi\u1edd \u0111\u00e2y, c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u ch\u1ec9 c\u00f2n \u0111\u1ee3i ph\u00ea duy\u1ec7t t\u1eeb C\u01a1 quan qu\u1ea3n l\u00fd h\u1ea1t nh\u00e2n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eadn h\u00e0nh l\u00f2 ph\u1ea3n \u1ee9ng. N\u1ebfu m\u1ecdi chuy\u1ec7n su\u00f4n s\u1ebb, th\u00e1ng 10 m\u1ecdi th\u1ee7 t\u1ee5c s\u1ebd ho\u00e0n t\u1ea5t v\u00e0 l\u00f2 s\u1ebd ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111i v\u00e0o ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 m\u00e1y \u0111i\u1ec7n \u0111\u01a1n thu\u1ea7n m\u00e0 vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh c\u00f4ng Wendelstein 7-X c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n<p>Th\u00e0nh c\u00f4ng n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n r\u1ed9ng, t\u1ea1o n\u00ean nh\u1eefng nh\u00e0 m\u00e1y \u0111i\u1ec7n kh\u00f4ng kh\u00ed th\u1ea3i, hi\u1ec7u su\u1ea5t c\u1ef1c k\u1ef3 cao v\u00e0 theo gi\u00e1o s\u01b0 Thomas Klinger, gi\u00e1m \u0111\u1ed1c d\u1ef1 \u00e1n x\u00e2y d\u1ef1ng l\u00f2 ph\u1ea3n \u1ee9ng th\u00ec <em>&#8220;H\u00e3y t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng v\u1edbi l\u00f2 ph\u1ea3n \u1ee9ng n\u00e0y, b\u1ea1n ch\u1ec9 c\u1ea7n t\u1ed1n 3 chai n\u01b0\u1edbc l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p \u0111i\u1ec7n cho c\u1ea3 m\u1ed9t h\u1ed9 gia \u0111\u00ecnh trong su\u1ed1t c\u1ea3 n\u0103m.&#8221;<\/em> Th\u1eadt qu\u1ea3 kh\u00f4ng ngoa khi n\u00f3i r\u1eb1ng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1edfng ch\u1eebng ch\u1ec9 c\u00f3 tr\u00ean nh\u1eefng v\u00ec sao \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c con ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1o ra th\u00e0nh c\u00f4ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Tham kh\u1ea3o Wiki (1), (2), MB, Spiegel<\/strong>\u200b<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Ngu\u1ed3n tinhte.vn<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sau 19 n\u0103m nghi\u00ean c\u1ee9u, 1,1 tri\u1ec7u ti\u1ebfng l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi, ti\u00eau t\u1ed1n h\u01a1n 1 t\u1ef7 euro, cu\u1ed1i c\u00f9ng th\u00ec c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u1ea1i Vi\u1ec7n Max Planck \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng ho\u00e0n t\u1ea5t Wendelstein 7-X &#8211; m\u1ed9t l\u00f2 ph\u1ea3n \u1ee9ng h\u1ee3p h\u1ea1ch h\u1ea1t nh\u00e2n d\u1ea1ng Stellarator l\u1edbn nh\u1ea5t t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc t\u1edbi nay. C\u00f4ng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":4480,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-4322","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tin-tuc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4322","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4322"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4322\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4481,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4322\/revisions\/4481"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4480"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4322"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4322"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4322"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}