{"id":4303,"date":"2015-10-26T13:53:35","date_gmt":"2015-10-26T06:53:35","guid":{"rendered":"http:\/\/ttud.com.vn\/?p=4303"},"modified":"2017-09-28T23:29:13","modified_gmt":"2017-09-28T16:29:13","slug":"thiet-ke-phong-sinh-hoc-biomimetic-design-la-gi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/thiet-ke-phong-sinh-hoc-biomimetic-design-la-gi\/","title":{"rendered":"Thi\u1ebft k\u1ebf Ph\u1ecfng Sinh h\u1ecdc (Biomimetic Design) l\u00e0 g\u00ec?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Kh\u00e1m ph\u00e1 cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh m\u1edbi qua Thi\u1ebft k\u1ebf Ph\u1ecfng Sinh h\u1ecdc (Biomimetic Design) v\u00e0 Thi\u1ebft k\u1ebf Sinh h\u1ecdc (BioDesign)<\/strong><\/p>\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea1n \u0111\u00e3 bi\u1ebft: t\u1ef1 nhi\u00ean l\u00e0 nh\u00e0 thi\u1ebft k\u1ebf t\u00e0i n\u0103ng b\u1eadc nh\u1ea5t. T\u1ef1 nhi\u00ean x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh ki\u1ebfn tr\u00fac si\u00eau b\u1ec1n v\u1eefng nh\u01b0 m\u1ed9t t\u1ed5 ki\u1ebfn nh\u1ecf b\u00e9 trong g\u00f3c v\u01b0\u1eddn c\u1ee7a b\u1ea1n; t\u1ef1 nhi\u00ean s\u00e1ng t\u1ea1o n\u00ean nh\u1eefng v\u1eadt li\u1ec7u c\u1ef1c m\u1ea3nh ch\u1ec9 b\u1eb1ng m\u1ed9t s\u1ee3i t\u01a1 nh\u1ec7n hay ch\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc hi\u1ec7u qu\u1ea3 nh\u01b0 l\u00e1 c\u1ee7a hoa sen. <em>V\u1eady t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u00e3 l\u00e0m thi\u1ebft k\u1ebf nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? V\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ee3i \u00fd nh\u1eefng g\u00ec t\u1eeb t\u1ef1 nhi\u00ean?<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4474\" src=\"http:\/\/ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/wiki-designsvn-thiet-ke-sinh-hoc-phong-sinh-hoc-la-gi0.png\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"398\" srcset=\"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/wiki-designsvn-thiet-ke-sinh-hoc-phong-sinh-hoc-la-gi0.png 600w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/wiki-designsvn-thiet-ke-sinh-hoc-phong-sinh-hoc-la-gi0-300x199.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p><strong>Sinh h\u1ecdc (ho\u1eb7c Sinh v\u1eadt h\u1ecdc) l\u00e0 b\u1ed9 m\u00f4n khoa h\u1ecdc v\u1ec1 s\u1ef1 s\u1ed1ng<\/strong>. Sinh h\u1ecdc t\u1eadp trung nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 c\u00e1c c\u00e1 th\u1ec3 s\u1ed1ng c\u00f9ng m\u1ed1i quan h\u1ec7 qua l\u1ea1i gi\u1eefa ch\u00fang v\u1edbi nhau v\u00e0 v\u1edbi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. Sinh h\u1ecdc mi\u00eau t\u1ea3 nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m, t\u1eadp t\u00ednh c\u1ee7a sinh v\u1eadt (v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 c\u1ea5u tr\u00fac, ch\u1ee9c n\u0103ng, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n, m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng&#8230;) c\u00f9ng c\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e1c c\u00e1 th\u1ec3 v\u00e0 lo\u00e0i t\u1ed3n t\u1ea1i (ngu\u1ed3n g\u1ed1c, s\u1ef1 ti\u1ebfn h\u00f3a v\u00e0 ph\u00e2n b\u1ed5 sinh th\u00e1i&#8230;.)<\/p>\n<p>Thi\u1ebft k\u1ebf Ph\u1ecfng Sinh h\u1ecdc (Biomimetic Design) l\u00e0 g\u00ec?<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\n<p>Qua th\u1eddi gian, sinh v\u1eadt s\u1ed1ng \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c lo\u1ea1i c\u1ea5u tr\u00fac c\u00f9ng c\u01a1 ch\u1ebf ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111a d\u1ea1ng, t\u1eeb qui m\u00f4 v\u0129 m\u00f4 \u0111\u1ebfn si\u00eau vi, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u00edch nghi ho\u00e0n h\u1ea3o v\u1edbi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng th\u00f4ng qua qu\u00e1 tr\u00ecnh ch\u1ecdn l\u1ecdc t\u1ef1 nhi\u00ean. \u00c1p l\u1ef1c ti\u1ebfn h\u00f3a bu\u1ed9c h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u1ef1 nhi\u00ean ph\u1ea3i \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng gi\u1ea3i ph\u00e1p ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1ed1i \u01b0u nh\u1ea5t. Con ng\u01b0\u1eddi nh\u00ecn t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u1ec3 t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi cho nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a m\u00ecnh. <em>L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c hi\u1ec7u qu\u1ea3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady?<\/em><\/p>\n<p><strong>Ph\u1ecfng Sinh h\u1ecdc (Biomimetic\/Biomimicry) l\u00e0 vi\u1ec7c con ng\u01b0\u1eddi m\u00f4 ph\u1ecfng l\u1ea1i c\u00e1c h\u00ecnh th\u1ee9c ho\u1eb7c h\u1ec7 th\u1ed1ng sinh h\u1ecdc t\u1eeb t\u1ef1 nhi\u00ean, ph\u00e1t tri\u1ec3n n\u00ean nh\u1eefng gi\u1ea3i ph\u00e1p k\u1ef9 thu\u1eadt cho c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c khoa h\u1ecdc kh\u00e1c trong \u0111\u00f3 c\u00f3 thi\u1ebft k\u1ebf v\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac.<\/strong> Ti\u1ec1m n\u0103ng \u00e1p d\u1ee5ng nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc v\u00e0 c\u01a1 ch\u1ebf d\u1ef1a tr\u00ean Ph\u1ecfng Sinh h\u1ecdc l\u00e0 r\u1ea5t l\u1edbn, do s\u1ef1 ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ea5u tr\u00fac sinh h\u1ecdc v\u00e0 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn c\u00e1c t\u00ednh n\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y. Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady, Ph\u1ecfng Sinh h\u1ecdc m\u1edf ra c\u00e1nh c\u1eeda c\u1ee7a nhi\u1ec1u c\u00f4ng ngh\u1ec7 ti\u00ean ti\u1ebfn v\u00e0 thi\u1ebft k\u1ebf t\u01b0\u01a1ng lai, l\u1ea5y c\u1ea3m h\u1ee9ng sinh h\u1ecdc \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nh\u01b0: kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ef1 s\u1eeda ch\u1eefa, ch\u1ed1ng \u0103n m\u00f2n, ch\u1ed1ng th\u1ea5m n\u01b0\u1edbc, t\u1ef1 l\u1eafp r\u00e1p, khai th\u00e1c n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng m\u1eb7t tr\u1eddi\u2026<\/p>\n<p>M\u1ed9t l\u0129nh v\u1ef1c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 l\u00e0 Bionics (K\u0129 thu\u1eadt Sinh h\u1ecdc) \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean b\u1edfi Jack E. Steele v\u00e0o n\u0103m 1958. Theo \u0111\u00f3, Steele \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a: Bionics l\u00e0 khoa h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 ch\u1ee9c n\u0103ng sao ch\u00e9p t\u1eeb thi\u00ean nhi\u00ean, ho\u1eb7c \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a c\u01a1 c\u1ea5u t\u1ef1 nhi\u00ean ho\u1eb7c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 ch\u00fang.<\/p>\n<p><strong>\u0110\u00f4i ch\u00fat v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed Ph\u1ecfng Sinh h\u1ecdc, thu\u1eadt ng\u1eef n\u00e0y \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi b\u1edfi c\u00e1c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd sinh h\u1ecdc c\u1ee7a M\u1ef9 v\u00e0 nh\u00e0 b\u00e1c h\u1ecdc Otto Schmitt t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 1950.<\/strong> \u0110\u00f3 l\u00e0 trong m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 c\u00e1c d\u00e2y th\u1ea7n kinh m\u1ef1c \u1ed1ng \u0111\u1ec3 c\u1ed1 g\u1eafng t\u1ea1o n\u00ean thi\u1ebft b\u1ecb nh\u00e2n r\u1ed9ng h\u1ec7 th\u1ed1ng truy\u1ec1n th\u1ea7n kinh sinh h\u1ecdc. M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, nh\u1eefng v\u00ed d\u1ee5 r\u00f5 r\u1ec7t v\u1ec1 Ph\u1ecfng Sinh h\u1ecdc ch\u1ec9 th\u1ef1c s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0o n\u0103m 1982. \u0110\u1ebfn n\u0103m 1997, thu\u1eadt ng\u1eef \u201cPh\u1ecfng Sinh h\u1ecdc\u201d m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn b\u1edfi c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 Janine Benyus, trong cu\u1ed1n s\u00e1ch mang t\u00ean: Biomimicry: Innovation Inspired by Nature (t\u1ea1m d\u1ecbch: Ph\u1ecfng sinh h\u1ecdc: S\u1ef1 \u0111\u1ed5i m\u1edbi L\u1ea5y c\u1ea3m h\u1ee9ng t\u1eeb thi\u00ean nhi\u00ean).<\/p>\n<p><strong>Thi\u1ebft k\u1ebf Ph\u1ecfng Sinh h\u1ecdc (Biomimetic Design) hay c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1ch g\u1ecdi kh\u00e1c l\u00e0 Thi\u1ebft k\u1ebf l\u1ea5y c\u1ea3m h\u1ee9ng Sinh h\u1ecdc (Bio-inspired design) l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ti\u1ebfp c\u1eadn thi\u1ebft k\u1ebf d\u1ef1a tr\u00ean c\u1ea3m h\u1ee9ng, th\u01b0\u1edbc \u0111o v\u00e0 s\u1ef1 sao ch\u00e9o ngo\u1ea1i h\u00ecnh ho\u1eb7c b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng sinh h\u1ecdc.<\/strong> \u201cB\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn t\u1ef1 nhi\u00ean nh\u01b0 m\u1ed9t cu\u1ed1n catalog s\u1ea3n ph\u1ea9m m\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang \u0111\u1ec1u l\u00e0 ngu\u1ed3n l\u1ee3i t\u1eeb m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n trong v\u00f2ng 3,8 t\u1ef7 n\u0103m. V\u1edbi ngu\u1ed3n t\u01b0 li\u1ec7u tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 n\u00e0y, th\u1eadt h\u1ee3p l\u00ed \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng n\u00f3.\u201d &#8211; Michael Pawlyn, Ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0, m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u v\u1ec1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Ki\u1ebfn tr\u00fac Ph\u1ecfng Sinh h\u1ecdc.<\/p>\n<p><strong>Ch\u00fang ta \u0111\u00e3 m\u00f4 ph\u1ecfng nh\u1eefng g\u00ec?<\/strong><\/p>\n<p>H\u00e3y khoan b\u00e0n \u0111\u1ebfn nh\u1eefng thi\u1ebft k\u1ebf \u1ee9ng d\u1ee5ng c\u01a1 ch\u1ebf sinh h\u1ecdc ph\u1ee9c t\u1ea1p, ch\u1ec9 ri\u00eang h\u00ecnh d\u00e1ng c\u1ee7a sinh v\u1eadt th\u00f4i \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh ngu\u1ed3n c\u1ea3m h\u1ee9ng r\u1ea5t l\u1edbn. M\u1eddi \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 c\u00f9ng chi\u00eam ng\u01b0\u1ee1ng!<\/p>\n<p>L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi bay l\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi? \u0110\u00e2y h\u1eb3n l\u00e0 c\u00e2u chuy\u1ec7n kh\u00f4ng m\u1edbi! <strong>M\u1ed9t trong nh\u1eefng v\u00ed d\u1ee5 s\u1edbm nh\u1ea5t c\u1ee7a Thi\u1ebft k\u1ebf Ph\u1ecfng Sinh h\u1ecdc l\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00e1nh c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i chim \u0111\u1ec3 ch\u1ebf t\u1ea1o ra m\u00e1y bay.<\/strong> V\u00e0 m\u1eb7c d\u00f9 kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c t\u1ea1o ra m\u1ed9t chi\u1ebfc &#8220;m\u00e1y bay&#8221; th\u1eadt, Leonardo da Vinci (1452-1519) v\u1eabn \u0111\u00e1nh m\u1ed9t d\u1ea5u m\u1ed1c r\u1ea5t quan tr\u1ecdng khi \u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn gi\u1ea3i ph\u1eabu h\u1ecdc c\u1ee7a chim c\u00f9ng c\u00e1c ph\u00e1c th\u1ea3o d\u1ef1a tr\u00ean nh\u1eefng quan s\u00e1t cho c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;m\u00e1y bay&#8221; c\u1ee7a m\u00ecnh. \u0110\u1ec3 r\u1ed3i sau n\u00e0y, anh em nh\u00e0 Wright &#8211; nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c s\u1ef1 th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c ch\u1ebf t\u1ea1o t\u00e0u l\u01b0\u1ee3n v\u00e0o n\u0103m 1903 &#8211; c\u0169ng b\u1eaft ngu\u1ed3n c\u1ea3m h\u1ee9ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 t\u1eeb vi\u1ec7c nh\u1eefng quan s\u00e1t nh\u1eefng ch\u00fa chim b\u1ed3 c\u00e2u \u0111ang bay.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\n<p><strong>\u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t thi\u1ebft k\u1ebf ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc t\u1edbi \u1edf m\u1ecdi chuy\u00ean \u0111\u1ec1 v\u1ec1 Thi\u1ebft k\u1ebf Ph\u1ecfng sinh h\u1ecdc: kh\u00f3a d\u00e1n (kh\u00f3a velcro).<\/strong> \u0110\u00f3 l\u00e0 hai d\u1ea3i s\u1ee3i nil\u00f4ng m\u1ed9t nh\u00e1m v\u00e0 m\u1ed9t tr\u01a1n s\u1ebd d\u00ednh ch\u1eb7t nhau khi b\u1ecb \u00e9p l\u1ea1i. Ngay c\u1ea3 khi \u0111\u00f4i gi\u00e0y ho\u1eb7c c\u00e1i \u00e1o kho\u00e1c n\u00e0o \u0111\u00f3 c\u1ee7a b\u1ea1n \u0111\u00e3 c\u0169 v\u00e0 s\u1eddn r\u00e1ch, b\u0103ng kh\u00f3a d\u00e1n v\u1eabn tr\u01a1 tr\u01a1 ra \u0111\u00f3 v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng theo m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng h\u01a1n. Th\u1eadt t\u00ecnh c\u1edd, kh\u00f3a Velcro \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t minh b\u1edfi k\u1ef9 s\u01b0 ng\u01b0\u1eddi Th\u1ee5y S\u0129 George de Mestral v\u00e0o n\u0103m 1941, sau m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i s\u0103n \u1edf v\u00f9ng Alps. \u00d4ng \u0111\u00e3 ph\u1ea3i nh\u1ed5 b\u1ecf nh\u1eefng qu\u1ea3 gai tr\u00ean b\u1ed9 l\u00f4ng ch\u00fa ch\u00f3 c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 nh\u1eadn ra c\u00e1ch m\u00e0 ch\u00fang d\u00ednh ch\u1eb7t v\u00e0o nhau. Nh\u1eefng m\u00f3c nh\u1ecf \u1edf cu\u1ed1i m\u1ed7i chi\u1ebfc gai tr\u00ean qu\u1ea3 gai \u0111\u00e3 g\u1ee3i c\u1ea3m h\u1ee9ng cho m\u1ed9t ph\u00e1t minh m\u00e0 nay th\u00ec \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf kh\u1eafp m\u1ecdi n\u01a1i.<\/p>\n<p>Hi\u1ec7u \u1ee9ng l\u00e1 sen (lotus effect) \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 ph\u1ecfng b\u1eb1ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 nano \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra c\u00e1c v\u1eadt li\u1ec7u c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ef1 l\u00e0m s\u1ea1ch v\u00e0 si\u00eau k\u1ecb n\u01b0\u1edbc nh\u01b0 s\u01a1n ch\u1ed1ng th\u1ea5m, m\u00e1i l\u1ee3p ng\u00f3i, v\u1ea3i&#8230;thu\u1ed9c t\u00ednh n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y tr\u00ean da c\u00e1 m\u1eadp &#8211; c\u1ea3m h\u1ee9ng l\u00e0m n\u00ean b\u1ed9 \u0111\u1ed3 b\u01a1i c\u1ee7a Michael Phelps t\u1ea1i Olympic m\u00f9a h\u00e8 n\u0103m 2008. C\u00f2n n\u1eefa, t\u00ednh ch\u1ea5t kh\u00fac x\u1ea1 \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a c\u00e1nh b\u01b0\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c khai th\u00e1c trong c\u00e1c c\u1ea3i ti\u1ebfn m\u00e0n h\u00ecnh Mirasol k\u1ef9 thu\u1eadt s\u1ed1, hi\u1ec3n th\u1ecb hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n v\u1edbi \u00edt n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb ti\u00eau th\u1ee5 h\u01a1n. S\u1ea3n ph\u1ea9m g\u1ed1m s\u1ee9 \u0111\u1ea1t ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng t\u1ed1t h\u01a1n b\u1eb1ng c\u00e1ch sao ch\u00e9p c\u00e1c thu\u1ed9c t\u00ednh c\u1ee7a v\u1ecf s\u00f2 v\u00e0 vi\u1ec7c b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc s\u1ef1 s\u1eafp x\u1ebfp c\u1ee7a l\u00e1 tr\u00ean c\u00e2y tr\u1ed3ng gi\u00fap thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u h\u01a1n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng m\u1eb7t tr\u1eddi&#8230;<strong>Qu\u1ea3 th\u1eadt r\u1ea5t kh\u00f3 \u0111\u1ec3 t\u00f4i k\u1ec3 h\u1ebft v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea1n nh\u1eefng th\u00e0nh qu\u1ea3 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd Thi\u1ebft k\u1ebf Ph\u1ecfng Sinh!<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\n<p><strong>D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 d\u1ef1 \u00e1n BioArch \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf b\u1edfi Elnaz Amiri, Hesam Andalib, Roza Atarod v\u00e0 M-amin Mohamadi \u0111\u1ebfn t\u1eeb Vi\u1ec7n Ngh\u1ec7 thu\u1eadt Isfahan t\u1ea1i Iran.<\/strong> Nh\u00f3m thi\u1ebft k\u1ebf s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c Ph\u1ecfng Sinh h\u1ecdc tr\u00ean v\u1ecf \u1ed1c sa m\u1ea1c \u0111\u1ec3 t\u00f2a nh\u00e0 BioArch c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 tr\u00e1nh kh\u1ecfi \u00e1nh s\u00e1ng m\u1eb7t tr\u1eddi d\u1eef d\u1ed9i t\u1ea1i m\u1ed9t v\u00f9ng kh\u00ed h\u1eadu kh\u1eafc nghi\u1ec7t nh\u01b0 sa m\u1ea1c Iran (v\u1edbi nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 trung b\u00ecnh l\u00e0 43 \u0111\u1ed9 C v\u00e0o ban ng\u00e0y v\u00e0 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 cao nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 l\u00ean \u0111\u1ebfn 65 \u0111\u1ed9 C). C\u00e1c b\u1ec1 m\u1eb7t ti\u1ebfp x\u00fac cong gi\u1ea3m thi\u1ec3u t\u1ed1i \u0111a b\u1ee9c x\u1ea1 m\u1eb7t tr\u1eddi, chia th\u00e0nh nhi\u1ec1u v\u00f9ng l\u1edbp \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra khu v\u1ef1c \u0111\u1ec7m v\u00e0 khu v\u1ef1c tho\u00e1t nhi\u1ec7t t\u1eeb b\u1ec1 m\u1eb7t c\u00e1t n\u00f3ng. Gi\u1ea3i ph\u00e1p n\u00e0y \u0111\u1ed3ng th\u1eddi cung c\u1ea5p \u0111\u1ed9 \u1ea9m v\u00e0 l\u1ed1i th\u00f4ng gi\u00f3 t\u1ef1 nhi\u00ean.<\/p>\n<p>C\u00e1c g\u00f2 m\u1ed1i Ch\u00e2u Phi c\u00f3 c\u1ea5u tr\u00fac th\u00f4ng kh\u00ed r\u1ea5t t\u1ed1t v\u00e0 lu\u00f4n gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 m\u00e1t \u1ed5n \u0111\u1ecbnh. Kh\u00f4ng kh\u00ed n\u00f3ng b\u00ean ngo\u00e0i lu\u1ed3n qua c\u00e1c l\u1ed7 n\u1eb1m tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t, k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi m\u1ea1ch n\u01b0\u1edbc ng\u1ea7m t\u1ea1o th\u00e0nh d\u00f2ng kh\u00ed m\u00e1t tr\u00e0n v\u00e0o c\u00e1c khoang, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u1ea9y kh\u00ed n\u00f3ng khi b\u1ecb ti\u1ebfp x\u00fac v\u00e0 tr\u1edf n\u00ean nh\u1eb9 h\u01a1n tho\u00e1t ra b\u00ean ngo\u00e0i qua l\u1ed1i th\u00f4ng tr\u00ean \u0111\u1ec9nh. <strong>Nh\u1edd ngh\u1ec7 thu\u1eadt x\u00e2y d\u1ef1ng n\u00e0y, cao \u1ed1c Trung t\u00e2m Eastgate (The Eastgate Centre) t\u1ea1i Harare, th\u1ee7 \u0111\u00f4 c\u1ee7a Zimbabwe c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 quanh n\u0103m m\u00e0 v\u1eabn ti\u1ebft gi\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c 90% nhu c\u1ea7u n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng (t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng 3.5 tri\u1ec7u USD) so v\u1edbi c\u00e1c t\u00f2a nh\u00e0 c\u00f9ng quy m\u00f4.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Thi\u1ebft k\u1ebf Sinh h\u1ecdc (BioDesign) l\u00e0 g\u00ec?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>\u201cC\u00e2y c\u1ea7u r\u1ec5 s\u1ed1ng\u201d &#8211; \u201cLiving root bridge\u201d, d\u1ea1ng c\u1ea7u treo \u201c100% thi\u00ean nhi\u00ean\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u1edd v\u00e0o vi\u1ec7c u\u1ed1n n\u1eafn c\u00e1c r\u1ec5 c\u00e2y ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u01b0\u01a1n qua kho\u1ea3ng kh\u00f4ng (c\u00f3 th\u1ec3 l\u00ean \u0111\u1ebfn 30 m\u00e9t) cho \u0111\u1ebfn khi r\u1ec5 b\u00e9n v\u00e0o \u0111\u1ea7u b\u00ean kia b\u1edd s\u00f4ng. M\u1ed9t ki\u1ec3u thi\u1ebft k\u1ebf c\u1ea7u treo sinh th\u00e1i g\u1eafn v\u1edbi b\u1ea3o t\u1ed3n du l\u1ecbch t\u1ea1i r\u1eebng Meghalaya, \u1ea4n \u0110\u1ed9.<\/em><\/p>\n<p>Thi\u1ebft k\u1ebf Sinh h\u1ecdc (BioDesign) l\u00e0 s\u1ef1 h\u00f2a h\u1ee3p ch\u1eb7t ch\u1ebd gi\u1eefa \u0111\u1eddi s\u1ed1ng sinh v\u1eadt &#8211; biology v\u00e0 thi\u1ebft k\u1ebf &#8211; design. <strong>Thi\u1ebft k\u1ebf Sinh h\u1ecdc, ch\u00ednh x\u00e1c h\u01a1n, l\u00e0 \u0111\u01b0a sinh v\u1eadt s\u1ed1ng v\u00e0o trong thi\u1ebft k\u1ebf<\/strong>. Thi\u1ebft k\u1ebf Sinh h\u1ecdc c\u00f4ng nh\u1eadn nh\u1eefng l\u1ee3i \u00edch m\u00e0 sinh v\u1eadt \u0111em l\u1ea1i, l\u00e0m cho thi\u1ebft k\u1ebf c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c nhi\u1ec1u nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh th\u00e1i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u1ea1t hi\u1ec7u su\u1ea5t l\u00e2u d\u00e0i h\u01a1n \u1edf \u0111\u00f3.<\/p>\n<p><strong>Thi\u1ebft k\u1ebf Sinh h\u1ecdc kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 l\u1ea5y v\u1ec1 t\u00edn hi\u1ec7u t\u1eeb c\u00e1c c\u1ea5u tr\u00fac h\u1eefu c\u01a1 v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ch\u00fang.<\/strong> Thi\u1ebft k\u1ebf Sinh h\u1ecdc ch\u00fa tr\u1ecdng khai th\u00e1c b\u1ed9 m\u00e1y c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean (c\u00e1ch m\u00e0 t\u1ef1 nhi\u00ean l\u01b0u tr\u1eef v\u00e0 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng, s\u1ea3n xu\u1ea5t oxy, trung h\u00f2a c\u00e1c ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c, x\u1eed l\u00fd \u00f4 nhi\u1ec5m&#8230;) r\u1ed3i v\u1eadn h\u00e0nh nh\u1eefng b\u1ed9 m\u00e1y \u0111\u00f3 theo \u0111\u00fang b\u1ea3n ch\u1ea5t m\u00e0 t\u1ef1 nhi\u00ean v\u1eabn \u0111ang th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i.<\/p>\n<p><strong>S\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa Thi\u1ebft k\u1ebf Sinh h\u1ecdc (BioDesign) v\u00e0 Thi\u1ebft k\u1ebf Ph\u1ecfng Sinh h\u1ecdc (Biomimetic Design) v\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n n\u1eb1m \u1edf s\u1ef1 m\u00f4 ph\u1ecfng.<\/strong> Thi\u1ebft k\u1ebf Sinh h\u1ecdc l\u00e0 b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn xa h\u01a1n c\u1ee7a Thi\u1ebft k\u1ebf Ph\u1ecfng sinh, khi tr\u1ef1c ti\u1ebfp d\u00f9ng c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n sinh v\u1eadt s\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ea7n thi\u1ebft trong thi\u1ebft k\u1ebf, thay v\u00ec ch\u1ec9 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 ch\u1ebf t\u1ea1o l\u1ea1i ch\u00fang b\u1eb1ng v\u1eadt li\u1ec7u c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. Thi\u1ebft k\u1ebf sinh h\u1ecdc th\u00e0nh l\u1eadp n\u00ean c\u00e1c m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa s\u1ea3n ph\u1ea9m nh\u00e2n t\u1ea1o v\u00e0 sinh v\u1eadt. Thi\u1ebft k\u1ebf sinh h\u1ecdc c\u0169ng nh\u1ea5n m\u1ea1nh nh\u1eefng th\u00ed nghi\u1ec7m thay th\u1ebf c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 m\u00e1y m\u00f3c c\u01a1 kh\u00ed b\u1eb1ng m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh sinh h\u1ecdc &#8211; c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn ng\u00e0y c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean quan tr\u1ecdng h\u01a1n d\u01b0\u1edbi \u00e1p l\u1ef1c c\u1ee7a kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng kh\u00ed h\u1eadu.<\/p>\n<p><em>&#8220;Ti\u1ebfn h\u00f3a \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh n\u00ean m\u1ed9t sinh quy\u1ec3n \u0111\u1ea7y \u1eafp nh\u1eefng b\u1ed9 m\u00e1y k\u1ef3 di\u1ec7u. M\u1ee9c \u0111\u1ed9 m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c t\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi ch\u00fang v\u00ec l\u1ee3i \u00edch chung ch\u1ec9 b\u1ecb gi\u1edbi h\u1ea1n b\u1edfi tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ch\u00fang ta m\u00e0 th\u00f4i.&#8221;<\/em> &#8211; William Myers, t\u00e1c gi\u1ea3 cu\u1ed1n s\u00e1ch \u200bBioDesign: Nature + Science + Creativity (Thi\u1ebft k\u1ebf sinh h\u1ecdc: Thi\u00ean nhi\u00ean + Khoa h\u1ecdc + S\u00e1ng t\u1ea1o).<\/p>\n<p><strong>Nh\u1eefng thi\u1ebft k\u1ebf c\u00f3 &#8211; m\u1ed9t &#8211; kh\u00f4ng &#8211; hai d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y gi\u00fap b\u1ea1n r\u00f5 r\u00e0ng h\u01a1n v\u1ec1 Thi\u1ebft k\u1ebf Sinh h\u1ecdc (Bio Design):<\/strong><\/p>\n<p><strong>1. \u0110\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd l\u00e0 chi\u1ebfn d\u1ecbch qu\u1ea3ng b\u00e1 phim \u0111\u00e1ng s\u1ee3 v\u00e0 tuy\u1ec7t v\u1eddi nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed!<\/strong> N\u0103m 2011, Warner Bros. Canada quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u1eed d\u1ee5ng m\u1ed9t bi\u1ec3n ch\u1eef l\u1edbn ch\u1ee9a c\u00e1c vi khu\u1ea9n s\u1ed1ng, bao g\u1ed3m penicillin, n\u1ea5m m\u1ed1c v\u00e0 vi khu\u1ea9n m\u00e0u \u0111\u1ec3 qu\u1ea3ng c\u00e1o cho b\u1ed9 phim Contagion (t\u1ea1m d\u1ecbch: B\u1ec7nh truy\u1ec1n nhi\u1ec5m) t\u1ea1i Toronto.<\/p>\n<p><strong>2. B\u00e0n R\u00eau &#8211; Moss Table l\u00e0 m\u1ed9t concept \u1ee9ng d\u1ee5ng ti\u1ec1m n\u0103ng c\u1ee7a c\u00f4ng ngh\u1ec7 BPV (Bio-Photo-Voltaic) trong t\u01b0\u01a1ng lai, hi\u1ec7n \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u b\u1edfi H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng nghi\u00ean c\u1ee9u K\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 Khoa h\u1ecdc V\u1eadt l\u00fd (EPSRC) t\u1ea1i Anh.<\/strong> C\u00f4ng ngh\u1ec7 BPV h\u1ee9a h\u1eb9n s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra ngu\u1ed3n \u0111i\u1ec7n t\u1eeb n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u00e1nh s\u00e1ng, b\u1eb1ng c\u00e1ch khai th\u00e1c s\u1ef1 quang h\u1ee3p c\u1ee7a c\u00e1c sinh v\u1eadt s\u1ed1ng nh\u01b0 vi khu\u1ea9n lam, r\u00eau, t\u1ea3o hay th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f3 m\u1ea1ch. T\u1eeb \u0111\u00f3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng thi\u1ebft b\u1ecb sinh h\u1ecdc \u0111i\u1ec7n h\u00f3a, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng h\u00f3a h\u1ecdc th\u00e0nh n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u1ec7n nh\u1edd v\u00e0o v\u1eadt li\u1ec7u sinh h\u1ecdc.<\/p>\n<p>Quang h\u1ee3p l\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh m\u00e0 c\u00e1c lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i carbon dioxide t\u1eeb kh\u00f4ng kh\u00ed th\u00e0nh c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1 s\u1eed d\u1ee5ng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb \u00e1nh s\u00e1ng m\u1eb7t tr\u1eddi, sau \u0111\u00f3, ch\u00fang s\u1eed d\u1ee5ng l\u1ea1i c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1 n\u00e0y \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n. Khi quang h\u1ee3p, th\u1ef1c v\u1eadt gi\u1ea3i ph\u00f3ng m\u1ed9t s\u1ed1 ch\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1 v\u00e0o \u0111\u1ea5t, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ch\u1ee9a vi khu\u1ea9n. Vi khu\u1ea9n ph\u00e2n h\u1ee7y h\u1ee3p ch\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1 th\u1ef1c v\u1eadt t\u1ed5ng h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh nh\u1eefng d\u1ea1ng m\u00e0 ch\u00fang c\u1ea7n \u0111\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i (nh\u01b0 carbohydrate, protein v\u00e0 ch\u1ea5t b\u00e9o), gi\u1ea3i ph\u00f3ng s\u1ea3n ph\u1ea9m d\u01b0 th\u1eeba bao g\u1ed3m c\u00e1c electron.<\/p>\n<p>Moss Table khai th\u00e1c c\u00e1c electron b\u1ecb gi\u1ea3i ph\u00f3ng c\u1ee7a 112 ch\u1eadu r\u00eau \u0111\u1eb7t b\u00ean d\u01b0\u1edbi m\u1eb7t b\u00e0n, qua c\u00e1c s\u1ee3i d\u1eabn \u0111i\u1ec7n, t\u1ea1o ra ngu\u1ed3n \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ec3 th\u1eafp s\u00e1ng \u0111\u00e8n t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0o ban \u0111\u00eam. Tuy nhi\u00ean, Moss Table hi\u1ec7n t\u1ea1i ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u1ec7n cho m\u1ed9t thi\u1ebft b\u1ecb nh\u1ecf nh\u01b0 \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 k\u1ef9 thu\u1eadt s\u1ed1, v\u1edbi kho\u1ea3ng 50 milliwatt tr\u00ean m\u1ed7i m\u00e9t vu\u00f4ng (mW \/ m2) r\u00eau, m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec \u0111\u00e8n s\u00e1ng.<\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc d\u1ef1 \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng thi\u1ebft b\u1ecb BPV trong t\u01b0\u01a1ng lai c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra \u0111\u1ebfn 3W\/m2. C\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u00f3, m\u00e1y t\u00ednh x\u00e1ch tay ho\u1eb7c c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m ti\u00eau th\u1ee5 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng th\u1ea5p \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n (v\u00ed d\u1ee5 chi\u1ebfc XO-1 c\u1ee7a Quanta Computer ch\u1eb3ng h\u1ea1n) c\u00f3 th\u1ec3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ti\u00eau th\u1ee5 \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 1W \u0111i\u1ec7n. V\u1edbi k\u1ecbch b\u1ea3n t\u01b0\u01a1ng lai n\u00e0y, Moss Table ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng cho m\u1ed9t s\u1ea3n ph\u1ea9m \u0111i\u1ec7n nh\u01b0 v\u1eady trong h\u01a1n 14 gi\u1edd.<\/p>\n<p><strong>3. \u201cTrang s\u1ee9c Sinh tr\u01b0\u1edfng\u201d &#8211; \u201cGrowing Jewelry\u201d c\u1ee7a nh\u00e0 thi\u1ebft k\u1ebf Iceland Hafsteinn Juliusson l\u00e0 b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp trang s\u1ee9c \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean k\u1ebft h\u1ee3p b\u1ea1c v\u00e0 r\u00eau, m\u1ed9t tr\u1ea3i nghi\u1ec7m th\u00fa v\u1ecb bao g\u1ed3m c\u1ea3 vi\u1ec7c l\u00e0m \u0111\u1eb9p v\u00e0 ch\u0103m s\u00f3c \u201ckhu v\u01b0\u1eddn nh\u1ecf\u201d tr\u00ean ng\u00f3n tay.<\/strong> Nh\u00e0 thi\u1ebft k\u1ebf cho bi\u1ebft r\u00eau c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eabn c\u00f2n xanh cho \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi hai tu\u1ea7n n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u0103m s\u00f3c \u0111\u00fang c\u00e1ch.<\/p>\n<p><strong>Kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn, c\u00f9ng ti\u1ec1m n\u0103ng b\u1ec1n v\u1eefng v\u1ec1 m\u1eb7t sinh th\u00e1i, nh\u1ea5t l\u00e0 trong giai \u0111o\u1ea1n con ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 nghi\u00eam tr\u1ecdng t\u1eeb m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng hi\u1ec7n nay, Thi\u1ebft k\u1ebf Sinh h\u1ecdc c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1ebd l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng ch\u1ee7 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a thi\u1ebft k\u1ebf t\u01b0\u01a1ng lai.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Designs.vn<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kh\u00e1m ph\u00e1 cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh m\u1edbi qua Thi\u1ebft k\u1ebf Ph\u1ecfng Sinh h\u1ecdc (Biomimetic Design) v\u00e0 Thi\u1ebft k\u1ebf Sinh h\u1ecdc (BioDesign) C\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea1n \u0111\u00e3 bi\u1ebft: t\u1ef1 nhi\u00ean l\u00e0 nh\u00e0 thi\u1ebft k\u1ebf t\u00e0i n\u0103ng b\u1eadc nh\u1ea5t. T\u1ef1 nhi\u00ean x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh ki\u1ebfn tr\u00fac si\u00eau b\u1ec1n v\u1eefng nh\u01b0 m\u1ed9t t\u1ed5 ki\u1ebfn nh\u1ecf b\u00e9 trong g\u00f3c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":4474,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-4303","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tin-tuc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4303","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4303"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4303\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4475,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4303\/revisions\/4475"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4474"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4303"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4303"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4303"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}