{"id":4188,"date":"2015-10-21T12:44:45","date_gmt":"2015-10-21T05:44:45","guid":{"rendered":"http:\/\/ttud.com.vn\/?p=4188"},"modified":"2017-09-28T23:03:35","modified_gmt":"2017-09-28T16:03:35","slug":"ten-lua-phan-vat-chat-bay-quanh-trai-dat-trong-vong-3-giay","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/ten-lua-phan-vat-chat-bay-quanh-trai-dat-trong-vong-3-giay\/","title":{"rendered":"T\u00ean l\u1eeda ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t bay quanh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t trong v\u00f2ng&#8230; 3 gi\u00e2y"},"content":{"rendered":"<p><strong>V\u1edbi \u0111\u1ed9ng c\u01a1 ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t, t\u00ean l\u1eeda c\u00f3 th\u1ec3 bay v\u00f2ng quanh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t trong ba gi\u00e2y, t\u1edbi sao H\u1ecfa trong v\u00e0i tu\u1ea7n, t\u1edbi sao Di\u00eam V\u01b0\u01a1ng trong v\u00e0i th\u00e1ng v\u00e0 t\u1edbi h\u1ec7 sao Alpha Centauri m\u1ea5t kho\u1ea3ng 40 n\u0103m.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4415\" src=\"http:\/\/ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/21102015084239-duytranvares-16-lasers-rt-1445369544963.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"152\" \/><\/p>\n<p>T\u1ed1c \u0111\u1ed9 nhanh nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5 hi\u1ec7n nay l\u00e0 14km\/s, danh hi\u1ec7u n\u00e0y thu\u1ed9c v\u1ec1 t\u00e0u Voyager 1 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng bay ra ngo\u00e0i h\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi sau v\u00e0i n\u0103m. Tuy nhi\u00ean, t\u1ed1c \u0111\u1ed9 \u0111\u00f3 kh\u00f4ng l\u00e0 g\u00ec so v\u1edbi c\u00e1c kho\u1ea3ng c\u00e1ch c\u1ee7a c\u00e1c thi\u00ean h\u00e0 trong v\u0169 tr\u1ee5, v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 thi\u00ean h\u00e0 Andromeda g\u1ea7n ch\u00fang ta nh\u1ea5t c\u0169ng c\u00e1ch Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t 2,5 tri\u1ec7u n\u0103m \u00e1nh s\u00e1ng. V\u1eady l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y trong kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi? C\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u01a1 ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t cho ph\u00e9p t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5, t\u00ean l\u1eeda c\u00f3 th\u1ec3 bay quanh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t trong v\u00f2ng 3 gi\u00e2y!<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4418\" src=\"http:\/\/ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ten-lua-phan-vat-chat-bay-quanh-trai-dat-trong-vong-3-giay.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"351\" srcset=\"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ten-lua-phan-vat-chat-bay-quanh-trai-dat-trong-vong-3-giay.jpg 640w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ten-lua-phan-vat-chat-bay-quanh-trai-dat-trong-vong-3-giay-600x329.jpg 600w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ten-lua-phan-vat-chat-bay-quanh-trai-dat-trong-vong-3-giay-300x165.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em> H\u00ecnh \u1ea3nh ph\u00e1c th\u1ea3o c\u1ee7a m\u1ed9t m\u1eabu t\u00ean l\u1eeda ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t.<\/em><\/p>\n<p>Ryan Weed, CEO c\u1ee7a c\u00f4ng ty v\u0169 tr\u1ee5 Positron Dynamics, ph\u00e1t bi\u1ec3u t\u1ea1i H\u1ed9i ngh\u1ecb Wired 2015 h\u00f4m 16\/10: &#8220;T\u1ed1c \u0111\u1ed9 14km\/s th\u1ef1c s\u1ef1 r\u1ea5t ch\u1eadm, n\u1ebfu t\u00ednh t\u1edbi c\u00e1c kho\u1ea3ng c\u00e1ch r\u1ea5t xa gi\u1eefa Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3 kh\u00e1c trong v\u0169 tr\u1ee5. Ch\u00fang ta c\u1ea7n m\u1ed9t \u0111\u1ed9ng c\u01a1 t\u1ed1t h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u cho c\u00e1c t\u00e0u th\u00e1m hi\u1ec3m kh\u00f4ng gian, m\u1ed9t c\u00e1ch \u01b0u vi\u1ec7t h\u01a1n \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 bay ra ngo\u00e0i v\u0169 tr\u1ee5&#8221;. Positron Dynamics l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng ty c\u00f3 tr\u1ee5 s\u1edf t\u1ea1i California v\u00e0 li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhi\u1ec1u c\u00f4ng ty v\u0169 tr\u1ee5 h\u00e0ng kh\u00f4ng kh\u00e1c nh\u01b0 SpaceX v\u00e0 NASA. Ryan Weed \u0111\u00e3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9ng c\u01a1 ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t nh\u01b0 m\u1ed9t \u1ee9ng vi\u00ean s\u00e1ng gi\u00e1 cho h\u00ecnh m\u1eabu \u0111\u1ed9ng c\u01a1 t\u00ean l\u1eeda v\u00e0 t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5 trong t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n<p>V\u1eady ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t l\u00e0 g\u00ec? \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi kh\u00f3. Ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t, nh\u01b0 t\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a n\u00f3, l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch v\u1edbi v\u1eadt ch\u1ea5t &#8211; v\u1eadt li\u1ec7u ch\u00ednh t\u1ea1o n\u00ean v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ee7a ch\u00fang ta. Ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t m\u1edbi ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1m ph\u00e1 ra trong th\u1eddi gian g\u1ea7n \u0111\u00e2y, v\u00e0 s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a n\u00f3 c\u0169ng m\u1edbi ch\u1ec9 d\u1eebng \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 l\u00fd thuy\u1ebft. Ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u1edf nh\u1eefng n\u0103m 1930. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u00e2m m\u1ed9 c\u1ee7a b\u1ed9 phim khoa h\u1ecdc gi\u1ea3 t\u01b0\u1edfng n\u1ed5i ti\u1ebfng Star Trek, \u0111\u00e3 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn m\u1ed9t lo\u1ea1i ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 nhi\u00ean li\u1ec7u v\u1edbi n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng cao \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea9y nh\u1eefng chi\u1ebfc t\u00e0u kh\u00f4ng gian \u0111i nhanh h\u01a1n c\u1ea3 v\u1eadn t\u1ed1c \u00e1nh s\u00e1ng. Lo\u1ea1i phi thuy\u1ec1n kh\u00f4ng gian n\u00e0y d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebft k\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng c\u00e1c nh\u00e0 l\u00fd thuy\u1ebft \u0111\u00e3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng bi\u1ebfn d\u1ea1ng nhi\u00ean li\u1ec7u t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y th\u00e0nh hi\u1ec7n th\u1ef1c. \u00dd t\u01b0\u1edfng trong truy\u1ec7n ti\u1ec3u thuy\u1ebft \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh hi\u1ec7n th\u1ef1c b\u1eb1ng vi\u1ec7c kh\u00e1m ph\u00e1 ra s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t, \u1edf nh\u1eefng thi\u00ean h\u00e0 kho\u1ea3ng c\u00e1ch xa v\u00e0 \u1edf th\u1eddi nguy\u00ean sinh c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb nh\u1ea5t \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u1eeb trong tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng, ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t tr\u1edf th\u00e0nh hi\u1ec7n th\u1ef1c, v\u00e0 mang t\u00ednh thuy\u1ebft ph\u1ee5c. N\u0103m 1928, nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd ng\u01b0\u1eddi Anh Paul Dirac \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t ra m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1: l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 k\u1ebft h\u1ee3p c\u00e1c \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt trong thuy\u1ebft l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed v\u00e0o trong thuy\u1ebft t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a Albert Einstein. Th\u00f4ng qua c\u00e1c b\u01b0\u1edbc t\u00ednh to\u00e1n ph\u1ee9c t\u1ea1p, Dirac \u0111\u00e3 v\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh ra h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 t\u1ed5ng qu\u00e1t h\u00f3a hai thuy\u1ebft ho\u00e0n to\u00e0n ri\u00eang r\u1ebd n\u00e0y. \u00d4ng \u0111\u00e3 gi\u1ea3i th\u00edch vi\u1ec7c l\u00e0m sao m\u1ecdi v\u1eadt c\u00e0ng nh\u1ecf th\u00ec v\u1eadn t\u1ed1c c\u00e0ng l\u1edbn; trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u00f3, c\u00e1c electron c\u00f3 v\u1eadn t\u1ed1c g\u1ea7n b\u1eb1ng v\u1eadn t\u1ed1c \u00e1nh s\u00e1ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e0nh c\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3, nh\u01b0ng Dirac kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00f3, \u00f4ng nh\u1eadn ra r\u1eb1ng c\u00e1c b\u01b0\u1edbc t\u00ednh to\u00e1n c\u1ee7a \u00f4ng v\u1eabn h\u1ee3p l\u1ec7 n\u1ebfu electron v\u1eeba c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 \u0111i\u1ec7n t\u00edch \u00e2m, v\u1eeba c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 \u0111i\u1ec7n t\u00edch d\u01b0\u01a1ng &#8211; \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebft qu\u1ea3 ngo\u00e0i t\u1ea7m mong \u0111\u1ee3i.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\n<p>Dirac bi\u1ec7n lu\u1eadn r\u1eb1ng, k\u1ebft qu\u1ea3 kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng n\u00e0y ch\u1ec9 ra s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a m\u1ed9t &#8220;\u0111\u1ed1i h\u1ea1t&#8221;, hay &#8220;ph\u1ea3n h\u1ea1t&#8221; c\u1ee7a electron, ch\u00fang h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean m\u1ed9t &#8220;c\u1eb7p ma qu\u1ef7&#8221;. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, \u00f4ng qu\u1ea3 quy\u1ebft r\u1eb1ng m\u1ecdi h\u1ea1t \u0111\u1ec1u c\u00f3 &#8220;\u0111\u1ed1i h\u1ea1t&#8221; c\u1ee7a n\u00f3, c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng t\u00ednh ch\u1ea5t t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng, duy ch\u1ec9 c\u00f3 s\u1ef1 \u0111\u1ed1i l\u1eadp v\u1ec1 m\u1eb7t \u0111i\u1ec7n t\u00edch. V\u00e0 gi\u1ed1ng nh\u01b0 proton, neutron v\u00e0 electron h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eed v\u00e0 v\u1eadt ch\u1ea5t, c\u00e1c ph\u1ea3n proton, ph\u1ea3n neutron, positron (c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 ph\u1ea3n electron) h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean ph\u1ea3n nguy\u00ean t\u1eed v\u00e0 ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t. Nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a \u00f4ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t suy \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i m\u1ed9t v\u0169 tr\u1ee5 \u1ea3o t\u1ea1o b\u1edfi c\u00e1c ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t n\u00e0y. V\u00e0 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m ch\u1ee9ng trong th\u00ed nghi\u1ec7m c\u1ee7a Carl Anderson v\u00e0o n\u0103m 1932, c\u1ea3 hai \u00f4ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i Nobel cho th\u00e0nh t\u1ef1u \u1ea5y.<\/p>\n<p>N\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;tri\u1ec7t ti\u00eau&#8221;. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ednh ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t: khi cho ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 v\u1eadt ch\u1ea5t va ch\u1ea1m v\u00e0o nhau, ch\u00fang s\u1ebd t\u1ef1 tri\u1ec7t ti\u00eau nhau v\u00e0 sinh ra n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng tinh khi\u1ebft. \u0110\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i v\u1eadt ch\u1ea5t th\u00e0nh n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp nh\u1ea5t. \u0110\u1ec3 d\u1ec5 h\u00ecnh dung s\u1ef1 m\u1ea1nh m\u1ebd c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng c\u01a1 ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t, Weed l\u1ea5y v\u00ed d\u1ee5 n\u1ebfu b\u1ea1n c\u00f3 20 h\u1ea1t mu\u1ed1i v\u00e0 20 h\u1ea1t &#8220;ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t mu\u1ed1i&#8221; va ch\u1ea1m v\u1edbi nhau, n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u1ea1o ra s\u1ebd t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi h\u01a1n 1.800 t\u1ea5n nhi\u00ean li\u1ec7u t\u00ean l\u1eeda th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, ho\u1eb7c t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 c\u1ea3 th\u00e0nh ph\u1ed1 London s\u1eed d\u1ee5ng trong m\u1ed9t ng\u00e0y. V\u1edbi \u0111\u1ed9ng c\u01a1 ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t, t\u00ean l\u1eeda c\u00f3 th\u1ec3 bay v\u00f2ng quanh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t trong ba gi\u00e2y, t\u1edbi sao H\u1ecfa trong v\u00e0i tu\u1ea7n, t\u1edbi sao Di\u00eam V\u01b0\u01a1ng trong v\u00e0i th\u00e1ng v\u00e0 t\u1edbi h\u1ec7 sao Alpha Centauri m\u1ea5t kho\u1ea3ng 40 n\u0103m. V\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a Voyager 1, c\u1ea7n t\u1edbi 30.000 n\u0103m \u0111\u1ec3 t\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ec7 sao n\u00e0y.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4417\" src=\"http:\/\/ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ten-lua-phan-vat-chat-bay-quanh-trai-dat-trong-vong-3-giay-2.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ten-lua-phan-vat-chat-bay-quanh-trai-dat-trong-vong-3-giay-2.jpg 640w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ten-lua-phan-vat-chat-bay-quanh-trai-dat-trong-vong-3-giay-2-600x338.jpg 600w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ten-lua-phan-vat-chat-bay-quanh-trai-dat-trong-vong-3-giay-2-300x169.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em> V\u1edbi t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5 hi\u1ec7n nay, du h\u00e0nh v\u0169 tr\u1ee5 g\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e0 b\u1ea5t kh\u1ea3 thi.<\/em><\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u g\u00ec ng\u0103n ch\u00fang ta s\u1eed d\u1ee5ng ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng kh\u1ed5ng l\u1ed3 n\u00e0y? \u0110i\u1ec1u \u0111\u1ea7u ti\u00ean, v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t: s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ea1t ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t trong v\u0169 tr\u1ee5 l\u00e0 c\u1ef1c k\u1ef3 hi\u1ebfm. N\u1ebfu l\u01b0\u1ee3ng v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t trong v\u0169 tr\u1ee5 l\u00e0 c\u00e2n b\u1eb1ng nhau, nhi\u1ec1u kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u00f3p v\u1ee5n d\u01b0\u1edbi s\u1ee9c \u00e9p t\u1ecfa ra t\u1eeb ph\u1ea3n \u1ee9ng gi\u1eefa ch\u00fang. R\u1ea5t c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c h\u1ea1t v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u00e3 \u00e1p \u0111\u1ea3o c\u00e1c h\u1ea1t ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t ngay t\u1eeb th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh v\u0169 tr\u1ee5: v\u1ee5 n\u1ed5 Big Bang. Nh\u01b0 \u0111\u00e3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u1edf tr\u00ean, s\u01b0 va \u0111\u1eadp gi\u1eefa v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t s\u1ebd ti\u00eau h\u1ee7y c\u1ea3 2 th\u00e0nh ph\u1ea7n n\u00e0y. V\u00e0 b\u1edfi v\u1eadt ch\u1ea5t l\u00e0 th\u1ee9 gi\u1edd \u0111\u00e2y chi\u1ebfm \u01b0u th\u1ebf tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i trong v\u0169 tr\u1ee5 &#8211; r\u1ea5t c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u00fang ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i. R\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3, ch\u1eb3ng c\u00f2n h\u1ea1t ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t t\u1ef1 nhi\u00ean n\u00e0o s\u1ed1ng s\u00f3t cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed9ng c\u01a1 v\u1eadt ch\u1ea5t &#8211; ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh th\u1ee9 \u0111\u1ed9ng c\u01a1 \u0111\u1ea1t hi\u1ec7u su\u1ea5t c\u1ef1c \u0111\u1ea1i, b\u1edfi 100% kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n h\u00f3a th\u00e0nh n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng. Khi ch\u00fang va ch\u1ea1m, n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ph\u00f3ng ra b\u1edfi v\u1ee5 n\u1ed5 s\u1ebd l\u1edbn g\u1ea5p kho\u1ea3ng 10 t\u1ef7 l\u1ea7n khi so v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u01a1 h\u00f3a h\u1ecdc nh\u01b0 oxy-hydro. Ph\u1ea3n \u1ee9ng v\u1eadt ch\u1ea5t-ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t m\u1ea1nh h\u01a1n ph\u1ea3n \u1ee9ng h\u1ea1t nh\u00e2n \u0111\u1ebfn h\u01a1n 1000 l\u1ea7n. \u0110\u00f3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng con s\u1ed1 r\u1ea5t h\u1ee9a h\u1eb9n, nh\u01b0ng kh\u1ea3 n\u0103ng l\u01b0u tr\u1eef, t\u00ednh an to\u00e0n v\u00e0 s\u1ef1 khan hi\u1ebfm ngu\u1ed3n ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t v\u1eabn l\u00e0 nh\u1eefng r\u00e0o c\u1ea3n r\u1ea5t l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00fang ta. Tuy nhi\u00ean, c\u00f4ng ngh\u1ec7 hi\u1ec7n nay ch\u01b0a cho ph\u00e9p khai th\u00e1c ngu\u1ed3n nhi\u00ean li\u1ec7u n\u00e0y. C\u00e1c h\u1ea1t positron, ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t c\u1ee7a electron d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng, v\u1eabn ch\u1ec9 t\u1ed3n t\u1ea1i \u1edf tr\u1ea1ng th\u00e1i nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 r\u1ea5t cao, ch\u01b0a th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c. Ryan Weed gi\u1ea3i th\u00edch: &#8220;V\u1edbi c\u00f4ng ngh\u1ec7 hi\u1ec7n nay, c\u1ee9 1.000 positron th\u00ec ch\u1ec9 khai th\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng, hi\u1ec7u su\u1ea5t qu\u00e1 th\u1ea5p. \u0110\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y, t\u00f4i v\u00e0 nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a minh \u0111\u00e3 g\u1eedi m\u1ed9t b\u1eb1ng s\u00e1ng ch\u1ebf v\u1ec1 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00f3 t\u00ean H\u1ea1 nhi\u1ec7t positron s\u1eed d\u1ee5ng \u0111i\u1ec7n t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi ch\u1ea5t b\u00e1n d\u1eabn&#8221;.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4416\" src=\"http:\/\/ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ten-lua-phan-vat-chat-bay-quanh-trai-dat-trong-vong-3-giay-1.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"321\" srcset=\"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ten-lua-phan-vat-chat-bay-quanh-trai-dat-trong-vong-3-giay-1.jpg 640w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ten-lua-phan-vat-chat-bay-quanh-trai-dat-trong-vong-3-giay-1-600x301.jpg 600w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/ten-lua-phan-vat-chat-bay-quanh-trai-dat-trong-vong-3-giay-1-300x150.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Li\u1ec7u nh\u1eefng chi\u1ebfc t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5 nh\u01b0 USS Enterprise trong phim Star Trek s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh hi\u1ec7n th\u1ef1c nh\u1edd \u0111\u1ed9ng c\u01a1 ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t?<\/em><\/p>\n<p>M\u1ee5c ti\u00eau tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft c\u1ee7a Positron Dynamics l\u00e0 ch\u1ebf t\u1ea1o m\u1ed9t v\u1ec7 tinh c\u1ee1 h\u1ed9p \u0111\u1ef1ng gi\u00e0y, s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ed9ng c\u01a1 ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t ph\u00f3ng v\u00e0o qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o. N\u1ebfu th\u00e0nh c\u00f4ng, d\u1ef1 \u00e1n kh\u00f4ng ch\u1ec9 ph\u1ee5c v\u1ee5 m\u1ee5c ti\u00eau du h\u00e0nh v\u0169 tr\u1ee5 trong t\u01b0\u01a1ng lai, m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap gi\u1ea3m \u0111\u00e1ng k\u1ec3 chi ph\u00ed ph\u00f3ng v\u1ec7 tinh l\u00ean c\u00e1c qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o th\u1ea5p c\u1ee7a c\u00e1c c\u00f4ng ty c\u00f4ng ngh\u1ec7. \u0110i\u1ec3n h\u00ecnh nh\u01b0 Samsung \u0111ang c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch ph\u00f3ng 5.000 v\u1ec7 tinh \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng m\u1ea1ng b\u0103ng th\u00f4ng r\u1ed9ng tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u. S\u1ef1 kh\u00e1t khao t\u00ecm t\u00f2i v\u00e0 kh\u00e1m ph\u00e1 lu\u00f4n l\u00e0 \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c l\u1edbn nh\u1ea5t gi\u00fap lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t tri\u1ec3n. Ch\u00fang ta \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t ch\u00e2n ra ngo\u00e0i Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, nh\u01b0ng ch\u01b0a bao gi\u1edd ch\u00fang ta mu\u1ed1n d\u1eebng l\u1ea1i. Ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t, d\u1ecbch chuy\u1ec3n t\u1ee9c th\u1eddi, du h\u00e0nh xuy\u00ean th\u1eddi gian &#8211; li\u1ec7u c\u00f3 m\u1ed9t ng\u00e0y t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh hi\u1ec7n th\u1ef1c? H\u00e3y c\u00f9ng ch\u1edd v\u00e0o l\u1eddi gi\u1ea3i \u0111\u00e1p \u0111\u1ebfn t\u1eeb nh\u1eefng b\u1ed9 \u00f3c l\u1ed7i l\u1ea1c trong t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Tham kh\u1ea3o<\/em> <strong>Wired, HowStuffsWork, IBTimes, Gizmag<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Ngu\u1ed3n GenK.vn<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u1edbi \u0111\u1ed9ng c\u01a1 ph\u1ea3n v\u1eadt ch\u1ea5t, t\u00ean l\u1eeda c\u00f3 th\u1ec3 bay v\u00f2ng quanh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t trong ba gi\u00e2y, t\u1edbi sao H\u1ecfa trong v\u00e0i tu\u1ea7n, t\u1edbi sao Di\u00eam V\u01b0\u01a1ng trong v\u00e0i th\u00e1ng v\u00e0 t\u1edbi h\u1ec7 sao Alpha Centauri m\u1ea5t kho\u1ea3ng 40 n\u0103m. T\u1ed1c \u0111\u1ed9 nhanh nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5 hi\u1ec7n nay l\u00e0 14km\/s, danh hi\u1ec7u [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":4415,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-4188","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tin-tuc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4188","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4188"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4188\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4420,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4188\/revisions\/4420"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4188"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4188"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4188"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}