{"id":3806,"date":"2015-10-01T22:11:07","date_gmt":"2015-10-01T15:11:07","guid":{"rendered":"http:\/\/ttud.com.vn\/?p=3806"},"modified":"2017-09-27T22:12:17","modified_gmt":"2017-09-27T15:12:17","slug":"nuoc-chay-tren-sao-hoa-phat-hien-lam-thay-doi-nhan-thuc-vu-tru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/nuoc-chay-tren-sao-hoa-phat-hien-lam-thay-doi-nhan-thuc-vu-tru\/","title":{"rendered":"N\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y tr\u00ean sao H\u1ecfa &#8211; ph\u00e1t hi\u1ec7n l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i nh\u1eadn th\u1ee9c v\u0169 tr\u1ee5"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00f3 n\u01b0\u1edbc b\u1ec1 m\u1eb7t ch\u1ea3y v\u00e0o m\u00f9a n\u00f3ng \u1edf sao H\u1ecfa l\u00e0 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9t ph\u00e1 quan tr\u1ecdng, l\u00e0m d\u1ea5y l\u00ean hy v\u1ecdng cho con ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 n\u01a1i c\u00f3 th\u1ec3 sinh s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-3809\" src=\"http:\/\/ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/01102015134803-duytrannuoc_sao_hoa.jpg\" alt=\"\" width=\"392\" height=\"260\" srcset=\"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/01102015134803-duytrannuoc_sao_hoa.jpg 392w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/01102015134803-duytrannuoc_sao_hoa-300x199.jpg 300w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/01102015134803-duytrannuoc_sao_hoa-390x260.jpg 390w\" sizes=\"auto, (max-width: 392px) 100vw, 392px\" \/><\/p>\n<p>C\u01a1 quan H\u00e0ng kh\u00f4ng V\u0169 tr\u1ee5 M\u1ef9 (NASA) h\u00f4m qua tuy\u00ean b\u1ed1 sao H\u1ecfa t\u1ed3n t\u1ea1i d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc m\u1eb7n ch\u1ea3y tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t, m\u1edf ra nhi\u1ec1u hy v\u1ecdng t\u00ecm th\u1ea5y s\u1ef1 s\u1ed1ng tr\u00ean h\u00e0nh tinh \u0111\u1ecf.<\/p>\n<p>C\u00e1ch \u0111\u00e2y r\u1ea5t l\u00e2u, &#8220;sao H\u1ecfa c\u1ed5 \u0111\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c bao ph\u1ee7 b\u1edfi m\u1ed9t b\u1ea7u kh\u00ed quy\u1ec3n r\u1ed9ng l\u1edbn, c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng c\u00f3 k\u00edch th\u01b0\u1edbc b\u1eb1ng 2\/3 b\u00e1n c\u1ea7u B\u1eafc, s\u00e2u kho\u1ea3ng 1.609 km&#8221;, Jim Green, gi\u00e1m \u0111\u1ed1c ban khoa h\u1ecdc h\u00e0nh tinh c\u1ee7a NASA cho bi\u1ebft. Sau m\u1ed9t th\u1ea3m h\u1ecda kh\u00f4ng r\u00f5 nguy\u00ean nh\u00e2n, &#8220;kh\u00ed h\u1eadu sao H\u1ecfa thay \u0111\u1ed5i m\u1ea1nh m\u1ebd, n\u01b0\u1edbc tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t d\u1ea7n bi\u1ebfn m\u1ea5t&#8221;.<\/p>\n<p>N\u0103m 2008, gi\u1edbi khoa h\u1ecdc kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh tr\u00ean sao H\u1ecfa t\u1ed3n t\u1ea1i n\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3ng b\u0103ng, bao g\u1ed3m \u1edf c\u1ea3 hai c\u1ef1c. Tuy nhi\u00ean, d\u1eef li\u1ec7u m\u1edbi nh\u1ea5t t\u1eeb t\u00e0u qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o trinh s\u00e1t sao H\u1ecfa (MRO) ti\u1ebft l\u1ed9, b\u1ec1 m\u1eb7t h\u00e0nh tinh \u0111\u1ecf c\u0169ng ch\u1ee9a n\u01b0\u1edbc l\u1ecfng, t\u1ea1o c\u01a1 h\u1ed9i cho m\u1ed9t s\u1ed1 d\u1ea1ng s\u1ed1ng h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n. C\u00e1c d\u1ea5u v\u1ebft mu\u1ed1i ng\u1eadm n\u01b0\u1edbc, s\u01b0\u1eddn \u0111\u1ed3i d\u1ed1c b\u1ecb x\u00f3i m\u00f2n l\u00e0 h\u1ec7 qu\u1ea3 c\u1ee7a d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc mu\u1ed1i ch\u1ea3y tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t sao H\u1ecfa trong m\u00f9a n\u00f3ng, sau \u0111\u00f3 \u0111\u00f3ng b\u0103ng v\u00e0 bi\u1ebfn m\u1ea5t trong m\u00f9a l\u1ea1nh.<\/p>\n<p>&#8220;Sao H\u1ecfa kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u00e0nh tinh kh\u00f4 c\u1eb1n nh\u01b0 ch\u00fang ta t\u1eebng ngh\u0129&#8221;, Green n\u00f3i.<\/p>\n<p>Theo Mary Beth Wilhelm thu\u1ed9c Trung t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u Ames (NASA), ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00f3 n\u01b0\u1edbc b\u1ec1 m\u1eb7t ch\u1ea3y v\u00e0o m\u00f9a n\u00f3ng \u1edf sao H\u1ecfa l\u00e0m d\u1ea5y l\u00ean hy v\u1ecdng cho con ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 n\u01a1i c\u00f3 th\u1ec3 sinh s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u01b0\u1edbc tinh khi\u1ebft ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd kh\u00f4ng \u1ed5n \u0111\u1ecbnh trong kh\u00ed quy\u1ec3n kh\u1eafc nghi\u1ec7t c\u1ee7a sao H\u1ecfa, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do n\u01b0\u1edbc mu\u1ed1i c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng cao t\u1ed3n t\u1ea1i d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng \u0111\u00f3ng b\u0103ng ho\u1eb7c b\u1ecb b\u1ed1c h\u01a1i trong th\u1eddi gian chuy\u1ec3n m\u00f9a n\u00f3ng l\u1ea1nh \u1edf \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u1eebng ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u01b0\u1edbc tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t sao H\u1ecfa, \u0111\u00f3ng b\u0103ng \u1edf hai c\u1ef1c c\u1ee7a n\u00f3. Tuy nhi\u00ean, h\u1ecd v\u1eabn kh\u00f4ng d\u00e1m ch\u1eafc v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc b\u1ec1 m\u1eb7t. Wilhelm cho bi\u1ebft, b\u00e0 r\u1ea5t l\u1ea1c quan v\u00ec d\u1eef li\u1ec7u m\u1edbi s\u1ebd cung c\u1ea5p cho c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc &#8220;c\u01a1 h\u1ed9i tuy\u1ec7t v\u1eddi \u0111\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y \u0111\u00fang ch\u1ed7 ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc tr\u00ean sao H\u1ecfa&#8221; m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng, th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u s\u1ef1 s\u1ed1ng t\u1ed3n t\u1ea1i trong mu\u1ed1i, ch\u1ea5t l\u1ecfng v\u00e0 h\u01a1i \u1ea9m c\u00f3 trong kh\u00ed quy\u1ec3n sao H\u1ecfa.<\/p>\n<p>&#8220;N\u01b0\u1edbc tr\u00ean sao H\u1ecfa s\u1ebd l\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean quan tr\u1ecdng trong t\u01b0\u01a1ng lai, d\u00e0nh cho nh\u1eefng chuy\u1ebfn th\u00e1m hi\u1ec3m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi t\u1edbi h\u00e0nh tinh n\u00e0y&#8221;, Wilhelm n\u00f3i.<\/p>\n<p>NASA v\u00e0 nh\u1eefng c\u01a1 quan v\u0169 tr\u1ee5 kh\u00e1c \u0111ang \u0111au \u0111\u1ea7u t\u00ecm c\u00e1ch cung c\u1ea5p \u0111\u1ee7 n\u01b0\u1edbc cho con ng\u01b0\u1eddi trong nhi\u1ec7m v\u1ee5 th\u00e1m hi\u1ec3m sao H\u1ecfa. C\u1ea7n t\u1edbi 10.000 USD chi ph\u00ed nhi\u00ean li\u1ec7u cho 0,45 kg n\u01b0\u1edbc g\u1eedi l\u00ean v\u0169 tr\u1ee5, do \u0111\u00f3, n\u1ebfu c\u00f3 n\u01b0\u1edbc s\u1eb5n tr\u00ean v\u0169 tr\u1ee5, s\u1ebd ti\u1ebft ki\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u1ea3n ti\u1ec1n l\u1edbn.<\/p>\n<p>C\u01a1 quan V\u0169 tr\u1ee5 ch\u00e2u \u00c2u v\u00e0 NASA \u0111ang t\u00ecm ki\u1ebfm n\u01b0\u1edbc tr\u00ean c\u00e1c ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh, hy v\u1ecdng m\u1ed9t ng\u00e0y g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 khai th\u00e1c n\u01b0\u1edbc t\u1eeb l\u1edbp v\u1ecf ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh r\u1ed3i ch\u1edf t\u1edbi M\u1eb7t Tr\u0103ng ho\u1eb7c sao H\u1ecfa. M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, khai th\u00e1c ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh v\u1eabn c\u00f2n m\u1ea5t nhi\u1ec1u n\u0103m n\u1eefa m\u1edbi th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p>T\u1ed5ng th\u1ed1ng Barack Obama \u0111\u00e3 k\u00eau g\u1ecdi NASA \u0111\u01b0a con ng\u01b0\u1eddi l\u00ean qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o sao H\u1ecfa n\u0103m 2030, nh\u1eb1m chu\u1ea9n b\u1ecb cho vi\u1ec7c \u0111\u1ed5 b\u1ed9 sao H\u1ecfa. M\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i v\u00f2ng quanh qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o sao H\u1ecfa m\u1ea5t \u00edt nh\u1ea5t ba n\u0103m, do \u0111\u00f3, vi\u1ec7c ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u01b0\u1edbc l\u1ecfng tr\u00ean sao H\u1ecfa l\u00e0 b\u01b0\u1edbc quan tr\u1ecdng trong nhi\u1ec7m v\u1ee5 th\u0103m d\u00f2 h\u00e0nh tinh \u0111\u1ecf.<\/p>\n<p>NASA \u0111ang l\u00ean k\u1ebf ho\u1ea1ch kh\u1ea3o s\u00e1t c\u00e1c ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh g\u1ea7n sao H\u1ecfa, hy v\u1ecdng t\u00ecm ra d\u1ea1ng s\u1ed1ng k\u00edch th\u01b0\u1edbc hi\u1ec3n vi t\u1ed3n t\u1ea1i. V\u00ec th\u1ebf, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ebd ch\u00fang l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf sao H\u1ecfa &#8211; h\u00e0nh tinh t\u1eebng c\u00f3 \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng v\u00e0 kh\u00ed quy\u1ec3n.<\/p>\n<p>&#8220;S\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc l\u1ecfng cho th\u1ea5y kh\u1ea3 n\u0103ng c\u00f3 s\u1ef1 s\u1ed1ng tr\u00ean sao H\u1ecfa, v\u00e0 n\u1ebfu c\u00f3, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u c\u00e1ch ch\u00fang s\u1ed1ng s\u00f3t&#8221;, John Grunsfeld, phi h\u00e0nh gia thu\u1ed9c Ban ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o Nhi\u1ec7m v\u1ee5 Khoa h\u1ecdc c\u1ee7a NASA, n\u00f3i. &#8220;C\u00f3 t\u1ed3n t\u1ea1i s\u1ef1 s\u1ed1ng ngo\u00e0i h\u00e0nh tinh kh\u00f4ng, kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 c\u00e2u h\u1ecfi tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng n\u1eefa, m\u00e0 gi\u1edd \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee5 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Ngu\u1ed3n VNEXPRESS<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00f3 n\u01b0\u1edbc b\u1ec1 m\u1eb7t ch\u1ea3y v\u00e0o m\u00f9a n\u00f3ng \u1edf sao H\u1ecfa l\u00e0 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9t ph\u00e1 quan tr\u1ecdng, l\u00e0m d\u1ea5y l\u00ean hy v\u1ecdng cho con ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 n\u01a1i c\u00f3 th\u1ec3 sinh s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u01a1 quan H\u00e0ng kh\u00f4ng V\u0169 tr\u1ee5 M\u1ef9 (NASA) h\u00f4m qua tuy\u00ean b\u1ed1 sao H\u1ecfa t\u1ed3n t\u1ea1i d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc m\u1eb7n ch\u1ea3y [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":3809,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-3806","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tin-tuc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3806","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3806"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3806\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3810,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3806\/revisions\/3810"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3809"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3806"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3806"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3806"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}