{"id":3592,"date":"2015-08-27T20:19:20","date_gmt":"2015-08-27T13:19:20","guid":{"rendered":"http:\/\/ttud.com.vn\/?p=3592"},"modified":"2017-09-27T20:20:30","modified_gmt":"2017-09-27T13:20:30","slug":"stephen-hawking-neu-ly-thuyet-ve-canh-cua-sang-vu-tru-khac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/stephen-hawking-neu-ly-thuyet-ve-canh-cua-sang-vu-tru-khac\/","title":{"rendered":"Stephen Hawking n\u00eau l\u00fd thuy\u1ebft v\u1ec1 c\u00e1nh c\u1eeda sang v\u0169 tr\u1ee5 kh\u00e1c"},"content":{"rendered":"<p><strong>&#8220;N\u1ebfu r\u01a1i v\u00e0o l\u1ed7 \u0111en, \u0111\u1eebng t\u1eeb b\u1ecf, lu\u00f4n c\u00f3 l\u1ed1i ra,&#8221; \u00f4ng ho\u00e0ng v\u1eadt l\u00fd Stephen Hawking h\u00f4m qua n\u00eau m\u1ed9t l\u00fd thuy\u1ebft m\u1edbi v\u1ec1 l\u1ed7 \u0111en trong v\u0169 tr\u1ee5. V\u1eadt ch\u1ea5t r\u01a1i v\u00e0o l\u1ed7 \u0111en s\u1ebd kh\u00f4ng bi\u1ebfn m\u1ea5t m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 tho\u00e1t ra v\u00e0 di chuy\u1ec3n sang m\u1ed9t v\u0169 tr\u1ee5 kh\u00e1c.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-3593\" src=\"http:\/\/ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/27082015104453-duytranBlack_hole.jpg\" alt=\"\" width=\"452\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/27082015104453-duytranBlack_hole.jpg 452w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/27082015104453-duytranBlack_hole-300x199.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 452px) 100vw, 452px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>L\u1ed7 \u0111en Gargantua trong b\u1ed9 phim Interstellar. \u1ea2nh: Telegraph<\/em><\/p>\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay cho r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 v\u1eadt ch\u1ea5t s\u1ebd b\u1ecb ph\u00e1 h\u1ee7y b\u1edfi l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn kh\u1ed5ng l\u1ed3 c\u1ee7a l\u1ed7 \u0111en. Tuy nhi\u00ean, trong bu\u1ed5i di\u1ec5n thuy\u1ebft t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i Vi\u1ec7n C\u00f4ng ngh\u1ec7 Ho\u00e0ng gia KTH \u1edf Stockholm, Th\u1ee5y \u0110i\u1ec3n, \u00f4ng ho\u00e0ng v\u1eadt l\u00fd Stephen Hawking n\u00f3i r\u1eb1ng, v\u1eadt ch\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 tho\u00e1t ra v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed di chuy\u1ec3n v\u00e0o trong m\u1ed9t kh\u00f4ng gian kh\u00e1c.<\/p>\n<p>L\u00fd thuy\u1ebft m\u1edbi n\u00e0y gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 &#8220;ngh\u1ecbch l\u00fd th\u00f4ng tin&#8221; t\u1eebng l\u00e0m b\u1ed1i r\u1ed1i c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc trong nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7. Theo l\u00fd thuy\u1ebft m\u1edbi c\u1ee7a Hawking, b\u1ea5t c\u1ee9 th\u1ee9 g\u00ec b\u1ecb h\u00fat v\u00e0o b\u00ean trong l\u1ed7 \u0111en trong th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u1ec1u m\u1eafc k\u1eb9t l\u1ea1i \u1edf ch\u00e2n tr\u1eddi s\u1ef1 ki\u1ec7n (event horizon &#8211; h\u00ecnh c\u1ea7u bao quanh l\u1ed7 \u0111en, n\u01a1i m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta t\u1eebng cho l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ed1n tho\u00e1t).<\/p>\n<p>Hawking tuy\u00ean b\u1ed1, m\u1ecdi th\u1ee9 r\u01a1i v\u00e0o trong l\u1ed7 \u0111en s\u1ebd xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u1edf l\u1ea1i trong v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ee7a ch\u00fang ta, ho\u1eb7c trong m\u1ed9t v\u0169 tr\u1ee5 song song, th\u00f4ng qua b\u1ee9c x\u1ea1 Hawking (proton tho\u00e1t kh\u1ecfi l\u1ed7 \u0111en do dao \u0111\u1ed9ng l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed).<\/p>\n<p>&#8220;N\u1ebfu r\u01a1i v\u00e0o h\u1ed1 \u0111en, \u0111\u1eebng t\u1eeb b\u1ecf, lu\u00f4n c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ed1i ra,&#8221; Telegraph d\u1eabn l\u1eddi Hawking, cho hay.<\/p>\n<p>Trong phim Interstellar (H\u1ed1 \u0111en t\u1eed th\u1ea7n), tr\u01b0\u1edfng \u0111o\u00e0n Cooper (do Matthew McConaughey \u0111\u00f3ng vai) lao v\u00e0o trong l\u1ed7 \u0111en Gargantura. Khi t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ee7a Cooper v\u1ee1 th\u00e0nh t\u1eebng m\u1ea3nh b\u1edfi tr\u1ecdng l\u1ef1c, anh ra kh\u1ecfi t\u00e0u trong m\u1ed9t h\u00ecnh kh\u1ed1i c\u00f3 k\u00edch th\u01b0\u1edbc 4 chi\u1ec1u, sau \u0111\u00f3 tho\u00e1t ra kh\u1ecfi l\u1ed7 \u0111en.<\/p>\n<p>L\u1ed7 \u0111en l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00f4i sao b\u1ecb s\u1ee5p \u0111\u1ed5 b\u1edfi t\u00e1c \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. N\u00f3 t\u1ea1o ra l\u1ef1c h\u00fat v\u00f4 c\u00f9ng l\u1edbn, ngay c\u1ea3 \u00e1nh s\u00e1ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 tho\u00e1t kh\u1ecfi. Theo Hawking, th\u00f4ng tin kh\u00f4ng bao gi\u1edd r\u01a1i v\u00e0o l\u1ed7 \u0111en ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u, thay v\u00e0o \u0111\u00f3 n\u00f3 s\u1ebd bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u1ed9t lo\u1ea1i h\u00ecnh ba chi\u1ec1u \u1edf v\u1ecb tr\u00ed ch\u00e2n tr\u1eddi s\u1ef1 ki\u1ec7n.<\/p>\n<p>&#8220;T\u00f4i cho r\u1eb1ng, th\u00f4ng tin \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u tr\u1eef kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u1edf b\u00ean trong l\u1ed7 \u0111en nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ta ti\u00ean \u0111o\u00e1n, nh\u01b0ng n\u00f3 n\u1eb1m \u1edf tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng bi\u00ean gi\u1edbi, t\u1ea1i ch\u00e2n tr\u1eddi s\u1ef1 ki\u1ec7n. \u00dd t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 sau, qu\u00e1 tr\u00ecnh si\u00eau bi\u00ean d\u1ecbch th\u00f4ng tin l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh \u1ea3nh ba chi\u1ec1u c\u1ee7a c\u00e1c ph\u1ea7n t\u1eed \u0111i v\u00e0o. Nh\u01b0 v\u1eady ch\u00fang c\u00f3 ch\u1ee9a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c th\u00f4ng tin \u0111\u00e1ng l\u1ebd ph\u1ea3i b\u1ecb m\u1ea5t \u0111i.&#8221; Hawking n\u00f3i.<\/p>\n<p>Hawking tin r\u1eb1ng, b\u1ee9c x\u1ea1 r\u1eddi kh\u1ecfi h\u1ed1 \u0111en c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9a m\u1ed9t s\u1ed1 th\u00f4ng tin l\u01b0u tr\u1eef \u1edf ch\u00e2n tr\u1eddi s\u1ef1 ki\u1ec7n v\u00e0 \u0111i ra ngo\u00e0i. Tuy nhi\u00ean, th\u00f4ng tin n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f9ng tr\u1ea1ng th\u00e1i so v\u1edbi l\u00fac n\u00f3 \u0111i v\u00e0o.<\/p>\n<p>&#8220;Th\u00f4ng tin c\u00e1c ph\u1ea7n t\u1eed \u0111i v\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1ea1i, nh\u01b0ng \u1edf trong m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c h\u1ed7n lo\u1ea1n v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch. \u0110\u00e2y l\u00e0 ngh\u1ecbch l\u00fd th\u00f4ng tin. Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a b\u00e0i thuy\u1ebft tr\u00ecnh n\u00e0y l\u00e0 l\u1ed7 \u0111en kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00f3 m\u00e0u \u0111en nh\u01b0 t\u00f4 m\u00e0u. N\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u00e0 t\u00f9 v\u0129nh vi\u1ec5n gi\u1ed1ng ch\u00fang ta t\u1eebng ngh\u0129. M\u1ecdi th\u1ee9 c\u00f3 th\u1ec3 tho\u00e1t ra kh\u1ecfi l\u1ed7 \u0111en v\u00e0 \u0111i v\u00e0o m\u1ed9t v\u0169 tr\u1ee5 kh\u00e1c,&#8221; Hawking n\u00f3i trong bu\u1ed5i di\u1ec5n thuy\u1ebft. \u00d4ng v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1 d\u1ef1 ki\u1ebfn s\u1ebd c\u00f4ng b\u1ed1 nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u00ean v\u00e0o th\u00e1ng t\u1edbi.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>L\u00ea H\u00f9ng<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Ngu\u1ed3n VNEXPRESS<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;N\u1ebfu r\u01a1i v\u00e0o l\u1ed7 \u0111en, \u0111\u1eebng t\u1eeb b\u1ecf, lu\u00f4n c\u00f3 l\u1ed1i ra,&#8221; \u00f4ng ho\u00e0ng v\u1eadt l\u00fd Stephen Hawking h\u00f4m qua n\u00eau m\u1ed9t l\u00fd thuy\u1ebft m\u1edbi v\u1ec1 l\u1ed7 \u0111en trong v\u0169 tr\u1ee5. V\u1eadt ch\u1ea5t r\u01a1i v\u00e0o l\u1ed7 \u0111en s\u1ebd kh\u00f4ng bi\u1ebfn m\u1ea5t m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 tho\u00e1t ra v\u00e0 di chuy\u1ec3n sang m\u1ed9t v\u0169 tr\u1ee5 kh\u00e1c. L\u1ed7 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":3593,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-3592","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tin-tuc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3592","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3592"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3592\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3594,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3592\/revisions\/3594"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3593"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3592"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3592"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3592"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}