{"id":3538,"date":"2015-08-19T18:49:43","date_gmt":"2015-08-19T11:49:43","guid":{"rendered":"http:\/\/ttud.com.vn\/?p=3538"},"modified":"2017-09-27T18:55:15","modified_gmt":"2017-09-27T11:55:15","slug":"cay-chia-salvia-hispanica-va-nhung-gia-tri-tiem-nang","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/cay-chia-salvia-hispanica-va-nhung-gia-tri-tiem-nang\/","title":{"rendered":"C\u00c2Y CHIA (Salvia hispanica) V\u00c0 NH\u1eeeNG GI\u00c1 TR\u1eca TI\u1ec0M N\u0102NG"},"content":{"rendered":"<p><strong>C\u00e2y chia (t\u00ean khoa h\u1ecdc l\u00e0 Salvia hispanica) l\u00e0 m\u1ed9t lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f3 hoa trong h\u1ecd Hoa m\u00f4i, c\u00f9ng h\u1ecd v\u1edbi c\u00e1c lo\u1ea1i th\u1ea3o m\u1ed9c d\u00f9ng l\u00e0m gia v\u1ecb nh\u01b0 b\u1ea1c h\u00e0, h\u00fang qu\u1ebf. Lo\u00e0i c\u00e2y n\u00e0y c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb Mexico, l\u00e0 th\u1ef1c ph\u1ea9m truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u00e2u \u0111\u1eddi c\u1ee7a v\u00f9ng Trung v\u00e0 Nam ch\u00e2u M\u1ef9.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-3540\" src=\"http:\/\/ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/19082015095602-duytranchia_7.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"663\" srcset=\"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/19082015095602-duytranchia_7.jpg 500w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/19082015095602-duytranchia_7-226x300.jpg 226w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/p>\n<p>C\u00e2y chia (t\u00ean khoa h\u1ecdc l\u00e0 Salvia hispanica) l\u00e0 m\u1ed9t lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f3 hoa trong h\u1ecd Hoa m\u00f4i, c\u00f9ng h\u1ecd v\u1edbi c\u00e1c lo\u1ea1i th\u1ea3o m\u1ed9c d\u00f9ng l\u00e0m gia v\u1ecb nh\u01b0 b\u1ea1c h\u00e0, h\u00fang qu\u1ebf. Lo\u00e0i c\u00e2y n\u00e0y c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb Mexico, l\u00e0 th\u1ef1c ph\u1ea9m truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u00e2u \u0111\u1eddi c\u1ee7a v\u00f9ng Trung v\u00e0 Nam ch\u00e2u M\u1ef9. \u0110\u01b0\u1ee3c mi\u00eau t\u1ea3 khoa h\u1ecdc l\u1ea7n \u0111\u1ea7u v\u00e0o n\u0103m 1973, ng\u00e0y nay c\u00e2y chia \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 m\u1ed9t lo\u00e0i c\u00e2y cung c\u1ea5p lo\u1ea1i h\u1ea1t r\u1ea5t gi\u00e0u dinh d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong th\u1ef1c d\u01b0\u1ee1ng. B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, c\u00e2y c\u00f2n cho hoa c\u00f3 m\u00e0u t\u00edm ho\u1eb7c tr\u1eafng v\u1edbi v\u1ebb \u0111\u1eb9p tinh t\u1ebf. C\u00e2y chia d\u1ec5 tr\u1ed3ng, l\u1ea1i c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb dinh d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb th\u1ea9m m\u1ef9 cao. \u0110\u00e2y l\u00e0 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f3 nhi\u1ec1u ti\u1ec1m n\u0103ng \u0111\u1ec3 khai th\u00e1c.<\/p>\n<p><strong>M\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m h\u00ecnh th\u00e1i, sinh l\u00fd:<\/strong><\/p>\n<p>C\u00e2y chia l\u00e0 c\u00e2y th\u00e2n th\u1ea3o, chi\u1ec1u cao c\u00f3 th\u1ec3 l\u00ean \u0111\u1ebfn 1,75 m, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi chi\u1ec1u cao c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh. L\u00e1 c\u00e2y m\u1ecdc \u0111\u1ed1i x\u1ee9ng, v\u1edbi chi\u1ec1u d\u00e0i kho\u1ea3ng 4\u20138 cm, r\u1ed9ng kho\u1ea3ng 3\u20135 cm. C\u00e2y c\u00f3 hoa nh\u1ecf (3\u20134 mm) m\u1ecdc th\u00e0nh nhi\u1ec1u c\u1ee5m, c\u00f3 m\u00e0u t\u00edm ho\u1eb7c tr\u1eafng. H\u1ea1t chia c\u00f3 m\u00e0u s\u1eafc kh\u00e1c nhau t\u1eeb \u0111en, x\u00e1m, \u0111en \u0111\u1ed1m tr\u1eafng cho \u0111\u1ebfn tr\u1eafng, v\u00e0 h\u1ea1t c\u00f3 h\u00ecnh b\u1ea7u d\u1ee5c v\u1edbi k\u00edch th\u01b0\u1edbc t\u1eeb 1\u20132 mm, h\u00ecnh d\u00e1ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 h\u1ea1t \u00e9.<\/p>\n<p>C\u00e2y chia l\u00e0 c\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng hai v\u1ee5 m\u1ed9t n\u0103m. Lo\u00e0i c\u00e2y n\u00e0y th\u00edch nghi v\u1edbi nhi\u1ec1u lo\u1ea1i \u0111\u1ea5t v\u00e0 kh\u00ed h\u1eadu kh\u00e1c nhau. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 \u1edf ph\u00e1t tri\u1ec3n trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4 h\u1ea1n, v\u00ec th\u1ebf r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u1ebfn kh\u00edch l\u00e0m c\u00e2y tr\u1ed3ng lu\u00e2n canh tr\u00ean c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p><strong>Vai tr\u00f2 c\u1ee7a c\u00e2y chia \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ee9c kh\u1ecfe:<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>C\u00e2y chia \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng ch\u1ee7 y\u1ebfu \u0111\u1ec3 l\u1ea5y h\u1ea1t. H\u1ea1t chia c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00ednh ch\u1ea5t d\u01b0\u1ee3c l\u00fd v\u00e0 h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng dinh d\u01b0\u1ee1ng qu\u00fd gi\u00e1. H\u1ea1t chia c\u00f3 ch\u1ee9a: protein (15\u201325%), ch\u1ea5t b\u00e9o (30\u201333%), carbohydrate (26\u201341%), ch\u1ea5t x\u01a1 th\u1ef1c ph\u1ea9m (18\u201330%), tro (4\u20135%), ch\u1ea5t kho\u00e1ng, vitamin thi\u1ebft y\u1ebfu. H\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng canxi trong h\u1ea1t cao g\u1ea5p 5 l\u1ea7n trong s\u1eefa. H\u1ea1t c\u00f2n ch\u1ee9a kho\u00e1ng vi l\u01b0\u1ee3ng stronti, l\u00e0 ch\u1ea5t x\u00fac t\u00e1c qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111\u1ed3ng h\u00f3a protein v\u00e0 t\u1ea1o n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng, t\u0103ng c\u01b0\u1eddng s\u1ef1 ch\u1eafc kh\u1ecfe cho s\u1ee5n kh\u1edbp, x\u01b0\u01a1ng v\u00e0 r\u0103ng. H\u1ea1t chia c\u00f2n ch\u1ee9a nhi\u1ec1u lo\u1ea1i ch\u1ea5t ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a r\u1ea5t m\u1ea1nh, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap b\u00e0i tr\u1eeb ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c. Th\u00e0nh ph\u1ea7n kim lo\u1ea1i n\u1eb7ng trong h\u1ea1t kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 m\u1ee9c cho ph\u00e9p, v\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb nhi\u1ec5m mycotoxin. M\u1eb7t kh\u00e1c, h\u1ea1t chia kh\u00f4ng ch\u1ee9a gluten n\u00ean kh\u00f4ng g\u00e2y nguy hi\u1ec3m cho ng\u01b0\u1eddi nh\u1ea1y c\u1ea3m v\u1edbi gluten nh\u01b0 ng\u0169 c\u1ed1c kh\u00e1c.<\/p>\n<p>H\u1ea1t chia ch\u1ee9a t\u1eeb 25\u201340% d\u1ea7u, l\u00e0 ngu\u1ed3n cung c\u1ea5p d\u1ed3i d\u00e0o c\u00e1c acid b\u00e9o thi\u1ebft y\u1ebfu, EFA (Essential Fatty Acids). Trong s\u1ed1 \u0111\u00f3, ph\u1ea3i k\u1ec3 \u0111\u1ebfn (omega) \u03c9\u00ad3 alpha\u00adlinolenic acid chi\u1ebfm 60% v\u00e0 \u03c9\u00ad6 linoleic acid chi\u1ebfm 20% l\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u trong h\u1ea1t. Ch\u00fang l\u00e0m gi\u1ea3m nguy c\u01a1 b\u1ec7nh tim, h\u1ed7 tr\u1ee3 ng\u0103n ng\u1eeba v\u00e0 ch\u1eefa tr\u1ecb m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ec7nh ung th\u01b0, v.v. C\u00e1c EFA l\u00e0 ngu\u1ed3n cung c\u1ea5p n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng d\u1ed3i d\u00e0o v\u00e0 chi ph\u1ed1i nhi\u1ec1u qu\u00e1 tr\u00ecnh s\u1ed1ng c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3. H\u1ea1t chia c\u00f3 ch\u1ee9a c\u00e1c EFA v\u1edbi c\u00e1c t\u00e1c d\u1ee5ng nh\u01b0: t\u0103ng c\u01b0\u1eddng ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ea7n kinh, h\u1ec7 c\u01a1 v\u00e0 m\u00e0ng t\u1ebf b\u00e0o; h\u1ed7 tr\u1ee3 gi\u1ea3m c\u00e2n v\u00e0 \u0111\u00e0o th\u1ea3i ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c; cung c\u1ea5p nhi\u1ec1u oxy cho c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o gi\u00fap cho s\u1ef1 s\u1ed1ng, vi\u1ec7c gi\u1ea3m \u0111au v\u00e0 ch\u1eefa v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng di\u1ec5n ra thu\u1eadn l\u1ee3i; t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ec7 mi\u1ec5n d\u1ecbch; tham gia v\u00e0o c\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng chuy\u1ec3n h\u00f3a ch\u1ea5t; t\u0103ng t\u1ed1c \u0111\u1ed9 h\u1ed3i ph\u1ee5c c\u1ee7a c\u01a1 khi c\u01a1 m\u1ec7t m\u1ecfi. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, c\u00e1c ch\u1ea5t \u03c9-3, \u03c9-6 c\u00f9ng v\u1edbi phenolic acid trong h\u1ea1t chia c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng duy tr\u00ec m\u1ee9c lipid m\u00e1u kh\u1ecfe m\u1ea1nh.<\/p>\n<p>Th\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u1ea5t x\u01a1 c\u1ee7a h\u1ea1t v\u00e0 m\u00e0ng nh\u1ea7y t\u1ea1o ra khi tr\u01b0\u01a1ng n\u1edf trong n\u01b0\u1edbc c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng t\u1ed1t cho vi\u1ec7c thanh l\u1ecdc v\u00e0 l\u00e0m d\u1ecbu \u0111\u1ea1i tr\u00e0ng, h\u1ea5p thu ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c, b\u00f4i tr\u01a1n th\u00e0nh ru\u1ed9t v\u00e0 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng nhu \u0111\u1ed9ng ru\u1ed9t. V\u00ec th\u1ebf, chia r\u1ea5t c\u00f3 \u00edch trong vi\u1ec7c ch\u1eefa tr\u1ecb ung th\u01b0 \u0111\u01b0\u1eddng ru\u1ed9t v\u00e0 b\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1eddng ti\u00eau h\u00f3a. Ch\u1ea5t gel c\u1ee7a h\u1ea1t c\u00f2n c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng gi\u1eef \u1ea9m, gi\u00fap duy tr\u00ec c\u00e2n b\u1eb1ng \u0111i\u1ec7n gi\u1ea3i. Ngo\u00e0i ra, h\u1ea1t chia c\u00f2n g\u00f3p ph\u1ea7n \u0111i\u1ec1u h\u00f2a s\u1ef1 chuy\u1ec3n h\u00f3a \u0111\u01b0\u1eddng trong c\u01a1 th\u1ec3. C\u00e1c enzyme c\u00f3 m\u1eb7t trong h\u1ea1t chia c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 ti\u00eau h\u00f3a c\u00e1c th\u1ef1c ph\u1ea9m kh\u00e1c.<\/p>\n<p>H\u1ea1t chia c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t \u1ee9c ch\u1ebf s\u1ef1 th\u00e8m \u0103n v\u00e0 c\u00f3 h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ea5p n\u00ean r\u1ea5t c\u00f3 \u00edch cho ng\u01b0\u1eddi \u0103n ki\u00eang. Lo\u1ea1i h\u1ea1t n\u00e0y c\u00f2n c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng gi\u1ea3m c\u0103ng th\u1eb3ng v\u00e0 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng tr\u00ed nh\u1edb. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, h\u1ea1t chia l\u00e0 ngu\u1ed3n cung c\u1ea5p n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng d\u1ed3i d\u00e0o. Theo nghi\u00ean c\u1ee9u \u1edf M\u1ef9, 1 th\u00eca canh h\u1ea1t chia c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m vi\u1ec7c c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 cao trong 24 gi\u1edd.<\/p>\n<p>H\u1ea1t chia \u0111ang n\u1ea3y ch\u1ed3i c\u00f3 h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng vitamin t\u0103ng l\u00ean \u0111\u00e1ng k\u1ec3 v\u00e0 tr\u1edf n\u00ean b\u1ed5 d\u01b0\u1ee1ng h\u01a1n. M\u1ea7m chia c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eefa c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 ti\u00eau h\u00f3a, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 ch\u1ee9ng \u0111\u1ea7y h\u01a1i.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-3541\" src=\"http:\/\/ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/chia_1.jpg\" alt=\"\" width=\"310\" height=\"227\" srcset=\"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/chia_1.jpg 310w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/chia_1-300x220.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 310px) 100vw, 310px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">H\u1ea1t chia. Ngu\u1ed3n: https:\/\/www.herbalfire.com<\/p>\n<p>Theo nghi\u00ean c\u1ee9u, g\u00e0 m\u00e1i \u0103n th\u1ee9c \u0103n b\u1ed5 sung h\u1ea1t chia cho tr\u1ee9ng c\u00f3 t\u1ec9 l\u1ec7 acid b\u00e9o b\u00e3o h\u00f2a so v\u1edbi acid b\u00e9o kh\u00f4ng b\u00e3o h\u00f2a th\u1ea5p h\u01a1n m\u1ed9t n\u1eeda so v\u1edbi tr\u1ee9ng g\u00e0 b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, do \u0111\u00f3 \u00edt g\u00e2y nguy hi\u1ec3m cho tim m\u1ea1ch h\u01a1n. H\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng \u03c9-3 trong tr\u1ee9ng c\u0169ng cao h\u01a1n so v\u1edbi tr\u1ee9ng c\u1ee7a g\u00e0 \u0103n h\u1ea1t lanh hay h\u1ea1t c\u1ea3i d\u1ea7u. Nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u00ean \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u0169ng cho th\u1ea5y h\u1ea1t chia c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m gi\u1ea3m l\u01b0\u1ee3ng triglyceride v\u00e0 cholesterol c\u00f3 h\u1ea1i, l\u00e0m t\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng cholesterol c\u00f3 l\u1ee3i v\u00e0 acid b\u00e9o kh\u00f4ng b\u00e3o h\u00f2a \u0111a (Polyunsaturated Fatty Acids \u2013 PUFA) trong m\u00e1u, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi kh\u00f4ng g\u00e2y t\u00e1c d\u1ee5ng ph\u1ee5 cho tuy\u1ebfn \u1ee9c (c\u01a1 quan mi\u1ec5n d\u1ecbch trung t\u00e2m) v\u00e0 c\u00e1c kh\u00e1ng th\u1ec3. H\u1ea1t chia c\u0169ng l\u00e0m t\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng PUFA, ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng m\u00f9i v\u00e0 v\u1ecb c\u1ee7a s\u1ea3n ph\u1ea9m th\u1ecbt gia s\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i b\u1eb1ng h\u1ea1t chia. \u0110\u00e2y l\u00e0 ngu\u1ed3n PUFA thay th\u1ebf r\u1ea5t t\u1ed1t cho c\u00e1 v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i d\u1ea7u h\u1ea1t kh\u00e1c. M\u1ed9t \u01b0u th\u1ebf kh\u00e1c c\u1ee7a h\u1ea1t chia l\u00e0 n\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1c m\u00f9i hay v\u1ecb l\u1ea1 nh\u01b0 ngu\u1ed3n dinh d\u01b0\u1ee1ng t\u1eeb th\u1ee7y h\u1ea3i s\u1ea3n. M\u1ed9t s\u1ed1 th\u1eed nghi\u1ec7m l\u00e2m s\u00e0ng c\u0169ng ch\u1ee9ng t\u1ecf l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a h\u1ea1t chia \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ee9c kh\u1ecfe con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Tr\u00e0 chia (t\u1eeb l\u00e1 t\u01b0\u01a1i ho\u1eb7c kh\u00f4) c\u00f3 c\u00e1c c\u00f4ng d\u1ee5ng nh\u01b0: l\u00e0m thu\u1ed1c b\u1ed5; thanh l\u1ecdc m\u00e1u; h\u1ea1 s\u1ed1t; gi\u1ea3m \u0111au; d\u00f9ng trong c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p vi\u00eam kh\u1edbp, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 h\u00f4 h\u1ea5p, b\u1ec7nh ti\u1ec3u \u0111\u01b0\u1eddng, ti\u00eau ch\u1ea3y; d\u00f9ng l\u00e0m thu\u1ed1c s\u00fac mi\u1ec7ng ch\u1eefa vi\u00eam lo\u00e9t ho\u1eb7c \u0111au h\u1ecdng; gi\u1ea3m huy\u1ebft \u00e1p v\u00e0 l\u01b0\u1ee3ng m\u1ee1 trong m\u00e1u; t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ec7 th\u1ea7n kinh.<\/p>\n<p>V\u00ec chia c\u00f3 nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb dinh d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u00e1ng qu\u00fd, n\u00ean t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ed5i ph\u1ed3ng l\u00e0 \u201cthu\u1ed1c ch\u1eefa b\u00e1ch b\u1ec7nh\u201d hay \u201cthu\u1ed1c tr\u01b0\u1eddng sinh\u201d. Tuy nhi\u00ean, gi\u1ed1ng nh\u01b0 nhi\u1ec1u lo\u1ea1i th\u1ef1c ph\u1ea9m b\u1ed5 \u00edch kh\u00e1c, chia ch\u1ec9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i th\u1ef1c ph\u1ea9m dinh d\u01b0\u1ee1ng c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 ng\u0103n ng\u1eeba, ch\u1eefa b\u1ec7nh v\u00e0 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng s\u1ee9c kh\u1ecfe, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ea7n d\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p><strong>V\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a c\u00e2y chia:<\/strong><\/p>\n<p>V\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a c\u00e2y chia c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft g\u1eb7p \u1edf hoa v\u0103n \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a h\u1ea1t chia, m\u00e0u xanh m\u01b0\u1edbt c\u1ee7a c\u00e2y rau mini, cho t\u1edbi m\u00e0u t\u00edm v\u00e0 tr\u1eafng tinh t\u1ebf c\u1ee7a hoa c\u00e2y chia tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, c\u00e2y chia x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed trong b\u1ea5t c\u1ee9 khu v\u01b0\u1eddn hoa c\u1ea3nh n\u00e0o.<\/p>\n<p>Ng\u00e0y nay, v\u1edbi s\u1ef1 s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, c\u00e2y chia \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi y\u00eau c\u00e2y bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u1edbi d\u1ea1ng c\u00e2y mini tr\u1ed3ng tr\u00ean \u201cChia pet\u201d (ngh\u0129a l\u00e0 Th\u00fa c\u01b0ng Chia). Nh\u1eefng h\u1ea1t chia n\u1ea3y m\u1ea7m th\u00e0nh c\u00e2y non tr\u00ean c\u00e1c t\u01b0\u1ee3ng s\u00e0nh theo phong c\u00e1ch M\u1ef9, t\u1ea1o th\u00e0nh l\u1edbp l\u00f4ng ho\u1eb7c t\u00f3c \u201c\u0111\u00e1ng y\u00eau\u201d cho c\u00e1c b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng. \u201cChia pet\u201d l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m v\u00e0 qu\u00e0 t\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u01b0a chu\u1ed9ng.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-3542\" src=\"http:\/\/ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/chia_2.jpg\" alt=\"\" width=\"254\" height=\"197\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\u201cChia pet\u201d, m\u1ed9t d\u1ea1ng ch\u01a1i c\u00e2y ki\u1ec3ng \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o. Ngu\u1ed3n: http:\/\/www.ctpost.com\/<\/p>\n<p>C\u00e2y chia c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng trong nh\u00e0 nh\u01b0 m\u1ed9t lo\u1ea1i rau mini ho\u1eb7c tr\u00ean c\u00e1c c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng l\u1edbn.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-3543\" src=\"http:\/\/ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/chia_3.jpg\" alt=\"\" width=\"295\" height=\"218\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">M\u00e0u xanh t\u01b0\u01a1i m\u00e1t c\u1ee7a c\u00e2y chia non. Ngu\u1ed3n: http:\/\/www.hgtv.com\/<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-3544\" src=\"http:\/\/ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/chia_4.jpg\" alt=\"\" width=\"434\" height=\"244\" srcset=\"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/chia_4.jpg 434w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/chia_4-300x169.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 434px) 100vw, 434px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Hoa c\u00e2y chia (Salvia hispanica). Ngu\u1ed3n: http:\/\/www.gflora.com v\u00e0 https:\/\/www.amazon.com\/gp\/gw\/ajax\/s.html<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-3545\" src=\"http:\/\/ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/chia_5.jpg\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"236\" srcset=\"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/chia_5.jpg 360w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/chia_5-300x197.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">C\u00e1nh \u0111\u1ed3ng hoa chia. Ngu\u1ed3n: http:\/\/okosmostisgnosis.blogspot.com<\/p>\n<p><strong>Ti\u1ec1m n\u0103ng th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 \u1ee9ng d\u1ee5ng th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i:<\/strong><\/p>\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, c\u00e2y chia \u0111em l\u1ea1i m\u1ed9t ngu\u1ed3n l\u1ee3i kinh t\u1ebf kh\u00e1 l\u1edbn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n v\u00e0 nh\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t. Nh\u1edd v\u00e0o nh\u1eefng l\u1ee3i \u00edch s\u1ee9c kh\u1ecfe \u0111\u00e1ng k\u1ec3, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u0111\u1eb7c t\u00ednh ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a v\u00e0 h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng \u03c9-3 d\u1ed3i d\u00e0o, chia tr\u1edf n\u00ean ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u1edf c\u00e1c qu\u1ed1c gia kh\u00e1c nhau, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i h\u00f3a r\u1ed9ng r\u00e3i. Cho \u0111\u1ebfn nay, c\u00e2y chia kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng \u1edf ch\u00e2u M\u1ef9 m\u00e0 c\u00f2n \u1edf c\u00e1c khu v\u1ef1c kh\u00e1c nh\u01b0 ch\u00e2u \u00dac v\u00e0 Nam \u00c1.<\/p>\n<p>C\u00e1c c\u00f4ng d\u1ee5ng th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i c\u1ee7a h\u1ea1t chia ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0: l\u00e0m th\u1ee9c \u0103n ch\u0103n nu\u00f4i, x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00f4ng th\u1ee9c th\u1ef1c ph\u1ea9m, th\u1ef1c ph\u1ea9m b\u1ed5 sung. chia l\u00e0 th\u1ef1c ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0a chu\u1ed9ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1ef1c d\u01b0\u1ee1ng. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, h\u1ea1t chia \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tin d\u00f9ng c\u1ee7a nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi khi tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t trong nh\u1eefng ngu\u1ed3n cung c\u1ea5p nhi\u1ec1u PUFA c\u00f3 l\u1ee3i.<\/p>\n<p>R\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u00e3n hi\u1ec7u h\u1ea1t chia ra \u0111\u1eddi, ch\u1ee9ng t\u1ecf s\u1ee9c h\u00fat c\u1ee7a lo\u1ea1i th\u1ef1c ph\u1ea9m n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau d\u00f9ng. T\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, h\u1ea1t chia nh\u1eadp kh\u1ea9u c\u00f3 gi\u00e1 kho\u1ea3ng 700.000 \u0111\u1ed3ng cho \u0111\u1ebfn h\u01a1n 1.000.000 \u0111\u1ed3ng\/kg.<\/p>\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, c\u00e1c nh\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u00f2n nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ea1o ra c\u00e1c lo\u1ea1i s\u1ea3n ph\u1ea9m kh\u00e1c nhau ch\u1ebf bi\u1ebfn t\u1eeb chia nh\u1eb1m s\u1eed d\u1ee5ng t\u1ed1t m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng d\u1ed3i d\u00e0o c\u00e1c kho\u00e1ng ch\u1ea5t, vitamin v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ea5t dinh d\u01b0\u1ee1ng qu\u00fd gi\u00e1 kh\u00e1c trong c\u00e2y chia. V\u00ec th\u1ebf, c\u00e1c lo\u1ea1i th\u1ee9c \u0103n, n\u01b0\u1edbc s\u1ed1t salad, th\u1ee9c u\u1ed1ng, m\u1ef9 ph\u1ea9m, v.v ch\u1ebf bi\u1ebfn t\u1eeb c\u00e1c b\u1ed9 ph\u1eadn kh\u00e1c nhau c\u1ee7a c\u00e2y chia c\u0169ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u00e0ng nhi\u1ec1u tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng. Ng\u00e0nh c\u00f4ng nghi\u1ec7p th\u1ef1c ph\u1ea9m \u1edf nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia kh\u00e1c nhau tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi nh\u01b0 M\u1ef9, Canada, Chile, \u00dac, New Zealand s\u1eed d\u1ee5ng m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ed9ng r\u00e3i h\u1ea1t chia ho\u1eb7c d\u1ea7u h\u1ea1t chia v\u1edbi nhi\u1ec1u \u1ee9ng d\u1ee5ng kh\u00e1c nhau nh\u01b0 l\u00e0m b\u00e1nh m\u00ec, ng\u0169 c\u1ed1c \u0111i\u1ec3m t\u00e2m, th\u1ee9c \u0103n d\u1ea1ng thanh, \u0111\u1ed3 \u0103n nh\u1eb9, n\u01b0\u1edbc \u00e9p, b\u00e1nh ng\u1ecdt v\u00e0 s\u1eefa chua, v.v.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-3546\" src=\"http:\/\/ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/chia_6.jpg\" alt=\"\" width=\"260\" height=\"240\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">C\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m t\u1eeb c\u00e2y chia. Ngu\u1ed3n: T\u1ed5ng h\u1ee3p.<\/p>\n<p>C\u00e2y chia c\u0169ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi y\u00eau c\u00e2y c\u1ea3nh b\u1edfi v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a c\u00e2y chia non cho \u0111\u1ebfn nh\u1eefng b\u00f4ng hoa chia m\u00e0u t\u00edm ho\u1eb7c tr\u1eafng. V\u00ec th\u1ebf, h\u1ea1t gi\u1ed1ng c\u00e2y chia c\u0169ng l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u00ecm mua.<\/p>\n<p>M\u1eddi c\u00e1c b\u1ea1n t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam t\u1ea1i:<\/p>\n<p>http:\/\/longtimemother.hubpages.com\/hub\/How-I-grow-and-harvest-organic-Chia#<\/p>\n<p>http:\/\/www.hindawi.com\/journals\/bmri\/2012\/171956\/<\/p>\n<p>http:\/\/herbsarespecial.com.au\/isabells_blog\/isabells-articles\/chia-crop-potential-and-uses.html<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Ng\u1ecdc Thanh S\u01b0u t\u1ea7m.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u00e2y chia (t\u00ean khoa h\u1ecdc l\u00e0 Salvia hispanica) l\u00e0 m\u1ed9t lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f3 hoa trong h\u1ecd Hoa m\u00f4i, c\u00f9ng h\u1ecd v\u1edbi c\u00e1c lo\u1ea1i th\u1ea3o m\u1ed9c d\u00f9ng l\u00e0m gia v\u1ecb nh\u01b0 b\u1ea1c h\u00e0, h\u00fang qu\u1ebf. Lo\u00e0i c\u00e2y n\u00e0y c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb Mexico, l\u00e0 th\u1ef1c ph\u1ea9m truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u00e2u \u0111\u1eddi c\u1ee7a v\u00f9ng Trung v\u00e0 Nam [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":3539,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-3538","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tin-tuc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3538","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3538"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3538\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3547,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3538\/revisions\/3547"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3539"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3538"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3538"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3538"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}