{"id":32510,"date":"2023-07-11T08:29:40","date_gmt":"2023-07-11T01:29:40","guid":{"rendered":"https:\/\/ttud.com.vn\/?p=32510"},"modified":"2023-07-11T08:29:49","modified_gmt":"2023-07-11T01:29:49","slug":"tac-dung-va-ung-dung-cay-cang-cua-trong-doi-song","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/tac-dung-va-ung-dung-cay-cang-cua-trong-doi-song\/","title":{"rendered":"T\u00e1c d\u1ee5ng v\u00e0 \u1ee9ng d\u1ee5ng c\u00e2y C\u00e0ng cua trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng"},"content":{"rendered":"\n<p>T<em>r\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n, c\u00e2y d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c khai th\u00e1c l\u00e0m thu\u1ed1c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng nhu c\u1ea7u ch\u0103m s\u00f3c s\u1ee9c kh\u1ecfe cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 th\u1ef1c ph\u1ea9m h\u00e0ng ng\u00e0y ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebft xu\u1ea5t th\u00e0nh h\u1ed7n h\u1ee3p c\u00f3 ch\u1ee9a c\u00e1c ch\u1ea5t c\u00f3 d\u01b0\u1ee3c t\u00ednh \u0111\u1ec3 l\u00e0m thu\u1ed1c. T\u1eeb xa x\u01b0a, con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 bi\u1ebft d\u00f9ng c\u00e1c lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb c\u00e1c b\u1ec7nh kh\u00e1c nhau, c\u00e1c nh\u00e0 y h\u1ecdc c\u1ed5 truy\u1ec1n th\u01b0\u1eddng s\u1eed d\u1ee5ng th\u1ef1c v\u1eadt \u0111\u01a1n l\u1ebb ho\u1eb7c ph\u1ed1i tr\u1ed9n c\u00e1c c\u00f4ng th\u1ee9c nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh. Ng\u00e0y nay, vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f3 d\u01b0\u1ee3c t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u01b0 c\u00e1ch ch\u0103m s\u00f3c s\u1ee9c kh\u1ecfe h\u00e0ng ng\u00e0y v\u00e0 nh\u01b0 thu\u1ed1c \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i b\u1ec7nh t\u1eadt. Nhi\u1ec1u th\u1ef1c v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o danh s\u00e1ch h\u1ec7 th\u1ed1ng d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u b\u1ea3n \u0111\u1ecba c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Ch\u00e2u \u00c1, Ch\u00e2u M\u1ef9 v\u00e0 Ch\u00e2u Phi, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh. B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt cung c\u1ea5p nhi\u1ec1u c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t d\u1eabn xu\u1ea5t ph\u1ee5c v\u1ee5 cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh ng\u00e0y nay nh\u01b0 taxol, quinine, artemisinin, vincristine, vinblastine, digoxin v\u00e0 codeine (Fabricant DS, Farnsworth NR, 2001)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e2y C\u00e0ng cua c\u00f3 t\u00ean khoa h\u1ecdc l\u00e0 <em>Peperomia pellucida<\/em> (L.) Kunth thu\u1ed9c h\u1ecd H\u1ed3 ti\u00eau (Piperaceae) l\u00e0 m\u1ed9t lo\u00e0i c\u00e2y m\u1ecdc hoang, thu\u1ed9c nh\u00f3m rau ng\u1eafn ng\u00e0y <em>P. pellucida<\/em>&nbsp;\u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng l\u00e0m thu\u1ed1c, th\u1ef1c ph\u1ea9m v\u00e0 ch\u1ea5t t\u1ea1o h\u01b0\u01a1ng \u1edf nhi\u1ec1u n\u01a1i kh\u00e1c nhau tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi.&nbsp;C\u00e1c b\u1ed9 ph\u1eadn tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t nh\u01b0 ch\u1ed3i non, l\u00e1 v\u00e0 to\u00e0n c\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng thu\u1ed1c s\u1eafc, d\u1ea1ng l\u1ecfng, d\u1ea1ng b\u1ed9t..v.v. \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ec7nh nh\u01b0 s\u1ed1t, c\u1ea3m l\u1ea1nh, ho, b\u1ec7nh do virus, \u0111au th\u1ea5p kh\u1edbp, hen suy\u1ec5n, \u00e2m \u0111\u1ea1o nhi\u1ec5m tr\u00f9ng v\u00e0 nhi\u1ec5m tr\u00f9ng th\u1eadn.&nbsp;Ng\u01b0\u1eddi Sumu (Ulwa) \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam c\u1ee7a qu\u1ed1c gia Nicaragua v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Miskitu \u1edf ph\u00eda nam n\u01b0\u1edbc n\u00e0y \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng&nbsp;<em>P. pellucida<\/em>&nbsp;\u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u00e1c v\u1ebft c\u1eafn v\u00e0 v\u1ebft \u0111\u1ed1t (r\u1eafn, b\u1ecd c\u1ea1p v\u00e0 c\u00f4n tr\u00f9ng), nhi\u1ec5m tr\u00f9ng, b\u1ec7nh hoa li\u1ec5u v\u00e0 r\u1ed1i lo\u1ea1n hormon n\u1eef (Coe and Anderson, 1999). Lo\u1ea1i c\u00e2y n\u00e0y v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 th\u1ef1c ph\u1ea9m v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 thu\u1ed1c cho con ng\u01b0\u1eddi \u1edf Luang Prabang, n\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng h\u00f2a D\u00e2n ch\u1ee7 Nh\u00e2n d\u00e2n L\u00e0o (Whitney et al., 2014).&nbsp;\u1ede Lombok, Indonesia, c\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u1eefa b\u1ec7nh s\u1ed1t (Hadi S. and Bremner, 2001).&nbsp;\u1ede qu\u1eadn North-Kamrup, Assam, \u1ea4n \u0110\u1ed9, c\u00e2y d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1eafp ngo\u00e0i da \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m m\u1ee5n v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed1m tr\u1eafng tr\u00ean c\u01a1 th\u1ec3 (Das, 2006).&nbsp;T\u1ea1i n\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng h\u00f2a Trinidad v\u00e0 Tobago, c\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 m\u1ed9t lo\u1ea1i th\u1ef1c ph\u1ea9m gi\u1ea3i nhi\u1ec7t (Lans, 2006).&nbsp;T\u1ea1i Nigeria, to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh s\u1edfi (Sonibare et al., 2009),&nbsp;ch\u1eefa b\u1ec7nh tr\u0129, huy\u1ebft \u00e1p cao, co gi\u1eadt v\u00e0 g\u00e3y x\u01b0\u01a1ng (Chukwuma et al., 2015). T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, t\u1ea1i v\u00f9ng Rondonia, T\u00e2y Amazon thu\u1ed9c Brazil, ng\u01b0\u1eddi ta d\u00f9ng n\u01b0\u1edbc \u00e9p t\u1eeb l\u00e1 v\u00e0 r\u1ec5 \u0111\u1ec3 ch\u1eefa tr\u1ecb \u0111au ch\u00e2n cho v\u1eadn \u0111\u1ed9ng vi\u00ean, tr\u1ecb \u0111au tr\u0129 v\u00e0 vi\u00eam th\u1eadn (Santos et al., 2014). C\u00f2n t\u1ea1i Mindanao thu\u1ed9c Philippines, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111un s\u00f4i to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e2y v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh vi\u00eam th\u1eadn v\u00e0 h\u1ea1 huy\u1ebft \u00e1p (Olowa and Demayo, 2015).&nbsp;Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1edfi Putri et al. (2016) ti\u1ebft l\u1ed9 ti\u1ec1m n\u0103ng c\u1ee7a chi\u1ebft xu\u1ea5t ethanol c\u1ee7a c\u00e2y C\u00e0ng cua (100 mg\/kg th\u1ec3 tr\u1ecdng) \u0111\u1ec3 ng\u0103n ng\u1eeba lo\u00e3ng x\u01b0\u01a1ng \u1edf chu\u1ed9t b\u1ecb lo\u00e3ng x\u01b0\u01a1ng do bu\u1ed3ng tr\u1ee9ng g\u00e2y ra (OVX). \u1ede n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 100 mg\/kg, nh\u1eefng con chu\u1ed9t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1eb1ng d\u1ecbch chi\u1ebft xu\u1ea5t \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y s\u1ef1 c\u1ea3i thi\u1ec7n v\u1ec1 h\u00ecnh \u1ea3nh ba chi\u1ec1u c\u1ee7a x\u01b0\u01a1ng trabecular (x\u01b0\u01a1ng x\u1ed1p) so v\u1edbi nh\u00f3m \u0111\u1ed1i ch\u1ee9ng OVX. Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1edfi Kanedi et al. (2017) cho th\u1ea5y chi\u1ebft xu\u1ea5t th\u00f4 c\u1ee7a <em>P. pellucida<\/em> \u1edf d\u1ea1ng gel b\u00f4i t\u1ea1i ch\u1ed7 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u00fac \u0111\u1ea9y s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u00f4ng \u1edf th\u1ecf v\u1edbi li\u1ec1u l\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c nhau. Chi\u1ec1u d\u00e0i trung b\u00ecnh c\u1ee7a l\u00f4ng th\u1ecf t\u0103ng khi t\u0103ng n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 chi\u1ebft xu\u1ea5t trong gel.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Th\u00e0nh ph\u1ea7n h\u00f3a h\u1ecdc trong c\u00e2y C\u00e0ng cua g\u1ed3m c\u00f3 alkaloids, flavonoids, phenolics, saponins, terpenoids, steroids v\u00e0 glycosids. M\u1ed9t s\u1ed1 h\u1ee3p ch\u1ea5t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh trong c\u00e2y C\u00e0ng cua nh\u01b0 dill-apiole, phytol, stigmasterol, sitosterol, secolignan, tetrahydrofuran, lignan, dihydronapthalenon methyoxyl h\u00f3a, peperomin, sesamin, v\u00e0 isoswertisin. Nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh c\u00e2y C\u00e0ng cua s\u1edf h\u1eefu r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u00e1c d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c l\u00fd nh\u01b0 kh\u1ea3 n\u0103ng kh\u00e1ng khu\u1ea9n, kh\u00e1ng n\u1ea5m, ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a, kh\u00e1ng vi\u00eam, h\u1ea1 s\u1ed1t, gi\u1ea3m \u0111au, ch\u1ed1ng ung th\u01b0, h\u1ea1 huy\u1ebft \u00e1p, h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1eddng huy\u1ebft, h\u1ea1 cholesterol, v\u00e0 l\u00e0m l\u00e0nh x\u01b0\u01a1ng (Narayanamoorthi et al., 2015; Raghvendra and Prashith Kekuda, 2018).<\/p>\n\n\n\n<p>Egwuche et al. (2011) \u0111\u00e3 c\u00f4ng b\u1ed1 th\u00e0nh ph\u1ea7n dinh d\u01b0\u1ee1ng trong l\u00e1 c\u00e2y C\u00e0ng cua c\u00f3 ch\u1ee9a carbohydrate (38,97%), protein (7,68%), ch\u1ea5t x\u01a1 th\u00f4 (22,35%), ch\u1ea5t b\u00e9o (1,08%) v\u00e0 ch\u1ee9a m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 canxi, magie, kali v\u00e0 natri. Ngo\u00e0i ra, m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1edfi Ooi et al. (2012) cho th\u1ea5y th\u00e0nh ph\u1ea7n dinh d\u01b0\u1ee1ng c\u1ee7a c\u00e2y C\u00e0ng cua tr\u1ed3ng t\u1ea1i Malaysia c\u00f3 ch\u1ee9a m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 carbohydrate (kho\u1ea3ng 45%) v\u00e0 protein (kho\u1ea3ng 10%) tuy nhi\u00ean h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng lipid th\u1ea5p (kho\u1ea3ng 3%). Lo\u1ea1i c\u00e2y n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh l\u00e0 c\u00f3 l\u01b0\u1ee3ng kali, canxi, s\u1eaft v\u00e0 natri \u0111\u00e1ng k\u1ec3.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td><strong>B\u1ed9 ph\u1eadn c\u00e2y<\/strong><\/td><td><strong>Nh\u00f3m ho\u1ea1t ch\u1ea5t<\/strong><\/td><td><strong>T\u00e1c gi\u1ea3<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>To\u00e0n c\u00e2y<\/td><td>Alkaloids, flavonoids, glycosides, saponins<\/td><td>Egwuch &nbsp;et al., 2011<\/td><\/tr><tr><td>L\u00e1<\/td><td>Alkaloids, fla onoids<\/td><td>Majumder, 2011<\/td><\/tr><tr><td>L\u00e1<\/td><td>Alkaloids, flvonoids, saponins, tannns, steroids, triterpenoids<\/td><td>Majumder v\u00e0 Kumar, 2011. Omotayo \u00e0 Borokini, 2012<\/td><\/tr><tr><td>L\u00e1<\/td><td>Alkaloids, tannins, saponins, terpenoids, flavonoids, cardiac glycosides<\/td><td>Ojo et al, 2012<\/td><\/tr><tr><td>L\u00e1<\/td><td>Alkaloids, tannins, flavonoids, saponins and cardiac glycosides<\/td><td>Ibibia, 2012<\/td><\/tr><tr><td>C\u00e1c b\u1ed9 ph\u00e2n tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t<\/td><td>Alkaloids, flavonoid, tannins, s ponins, steroids, glycosids<\/td><td>Gini v\u00e0 Jothi, 2013<\/td><\/tr><tr><td>To\u00e0n c\u00e2y<\/td><td>Tannins, saponins, flavonoids, terpenoids, phytosterols, alkaloids, phenolics<\/td><td>Gini v\u00e0 Jothi,&nbsp; 2013&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td>Th\u00e2n<\/td><td>Alkaloids, tannins, flavo oids, steroids, triterpenoids<\/td><td>Sheikh et al, 2013<\/td><\/tr><tr><td>To\u00e0n c\u00e2y<\/td><td>Alkaloids, saponins, tannins, flavonoids, anthraquinones, glycosides<\/td><td>Abere v\u00e0 Okpalaonyagu, 2015<\/td><\/tr><tr><td>L\u00e1<\/td><td>Alkaloids, tannins, saponins<\/td><td>Raina v\u00e0 Hassan, 2016<\/td><\/tr><tr><td>L\u00e1<\/td><td>Alkaloid, cardiac glycoside, terpene, saponin, tannin<\/td><td>Idris et al., 2016<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><figcaption><strong>B\u1ea3ng 1: <\/strong>C\u00e1c ho\u1ea1t ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong c\u00e2y C\u00e0ng cua<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Ho\u1ea1t t\u00ednh sinh h\u1ecdc c\u1ee7a c\u00e2y C\u00e0ng cua<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Ho\u1ea1t ch\u1ea5t kh\u00e1ng khu\u1ea9n c\u1ee7a c\u00e2y C\u00e0ng cua<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ragasa et al (1998) \u0111\u00e3 ph\u00e2n l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c dill-apiol v\u00e0 pachypophyllin t\u1eeb l\u00e1 chi\u1ebft xu\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e2y c\u00e0ng cua v\u00e0 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ho\u1ea1t t\u00ednh kh\u00e1ng khu\u1ea9n c\u1ee7a ch\u00fang. C\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t n\u00e0y c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 ch\u1ecdn l\u1ecdc \u0111\u1ed1i v\u1edbi Trichophyton mentagrophytes trong khi c\u00e1c vi khu\u1ea9n th\u1eed nghi\u1ec7m kh\u00e1c kh\u00f4ng b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng. Ho\u1ea1t ch\u1ea5t Patuloside A ph\u00e2n l\u1eadp t\u1eeb l\u00e1 c\u00e2y C\u00e0ng cua \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh l\u00e0 c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng \u1ee9c ch\u1ebf vi khu\u1ea9n Gram d\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Gram \u00e2m t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o n\u1ed3ng \u0111\u1ed9. Ch\u1ea5t n\u00e0y cho th\u1ea5y ho\u1ea1t t\u00ednh y\u1ebfu \u0111\u1ed1i v\u1edbi <em>Aspergillus flavus<\/em> v\u00e0 <em>Candida albicans <\/em>trong khi <em>A. niger<\/em> v\u00e0 <em>Rhizopus oryzae<\/em> kh\u00f4ng b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng (Khan et al., 2010). Trong m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a Kalairasi (2016) cho r\u1eb1ng&nbsp; d\u1ecbch chi\u1ebft ethanol t\u1eeb c\u00e2y C\u00e0ng cua th\u1ec3 hi\u1ec7n ho\u1ea1t t\u00ednh kh\u00e1ng khu\u1ea9n m\u1ea1nh nh\u1ea5t khi so s\u00e1nh v\u1edbi c\u00e1c d\u1ecbch chi\u1ebft t\u1eeb n\u01b0\u1edbc, petroleum ether, chloroform v\u00e0 aceton. Ho\u1ea1t t\u00ednh kh\u00e1ng khu\u1ea9n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c h\u1ee3p ch\u1ea5t phenolic, alkaloid, v\u00e0 steroid. Nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a Tablang et al. (2020) v\u1ec1 ho\u1ea1t t\u00ednh h\u00f3a sinh h\u1ecdc v\u00e0 kh\u00e1ng khu\u1ea9n c\u1ee7a c\u00e2y C\u00e0ng cua \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y chi\u1ebft xu\u1ea5t c\u00e2y C\u00e0ng cua b\u1eb1ng ethanol gi\u00fap ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u00e1c lo\u00e0i vi khu\u1ea9n <em>Escherichia coli<\/em> v\u00e0 <em>Staphylococcus aureus<\/em> v\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh v\u00f2ng kh\u00e1ng khu\u1ea9n trung b\u00ecnh l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t l\u00e0 15,43\u00b10,67 mm v\u00e0 13,22\u00b10,34 mm. M\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1c c\u1ee7a Aye and Khine (2020) c\u0169ng ch\u1ee9ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebft xu\u1ea5t c\u00e2y C\u00e0ng cua b\u1eb1ng ethyl acetate th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u00ednh kh\u00e1ng khu\u1ea9n cao nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi <em>Escherichia coli<\/em> v\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh v\u00f2ng kh\u00e1ng khu\u1ea9n l\u00e0 20 mm, theo sau \u0111\u00f3 l\u00e0 <em>Pseudomonas aeruginosa<\/em> (18 mm) v\u00e0 <em>Bacillus subtilis<\/em> (13 mm). V\u1edbi c\u00e1c chi\u1ebft xu\u1ea5t c\u00e2y C\u00e0ng cua b\u1eb1ng c\u00e1c dung m\u00f4i kh\u00e1c nh\u01b0 ethanol, methanol, chloroform v\u00e0 n\u01b0\u1edbc th\u1ec3 hi\u1ec7n kh\u1ea3 n\u0103ng kh\u00e1ng khu\u1ea9n th\u1ea5p h\u01a1n so v\u1edbi chi\u1ebft xu\u1ea5t b\u1eb1ng ethyl acetate \u1edf s\u00e1u lo\u00e0i vi khu\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u l\u00e0 <em>Bacillus substilis, Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa, Bacillus pumilus, Candida albicans v\u00e0 Escherichia coli. <\/em>C\u00e2y C\u00e0ng cua c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00ean c\u1ee9u l\u00e0 c\u00f3 c\u00f4ng d\u1ee5ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i vi khu\u1ea9n <em>Propionibacterium acne<\/em> (Kosasih et al., 2019). B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, c\u00e2y C\u00e0ng cua c\u00f2n c\u00f3 ho\u1ea1t t\u00ednh kh\u00e1ng n\u1ea5m ch\u1ed1ng l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u00e0i n\u1ea5m g\u00e2y b\u1ec7nh tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 <em>Candida albicans, Penicillium notatum <\/em>v\u00e0 n\u1ea5m g\u00e2y b\u1ec7nh tr\u00ean th\u1ef1c v\u1eadt nh\u01b0 <em>Rhizopus stolonifer, Fusarium moniliforme, Aspergillus niger <\/em>v\u00e0 <em>Aspergillus flavus <\/em>(Alves et al., 2019).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Ho\u1ea1t t\u00ednh ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a c\u1ee7a c\u00e2y C\u00e0ng cua<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mutee et al. (2010) \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ho\u1ea1t t\u00ednh ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a c\u1ee7a d\u1ecbch chi\u1ebft methanol, chloroform, ether d\u1ea7u h\u1ecfa c\u1ee7a c\u00e2y C\u00e0ng cua b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p 2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl (DPPH). D\u1ecbch chi\u1ebft methanol \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh l\u00e0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng lo\u1ea1i tr\u1eeb c\u00e1c g\u1ed1c t\u1ef1 do r\u00f5 r\u1ec7t khi so s\u00e1nh v\u1edbi c\u00e1c d\u1ecbch chi\u1ebft kh\u00e1c. N\u0103m 2011, Wei et al. \u0111\u00e3 s\u00e0ng l\u1ecdc d\u1ecbch chi\u1ebft methanol c\u1ee7a l\u00e1 c\u00e2y C\u00e0ng cua \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh kh\u1ea3 n\u0103ng lo\u1ea1i b\u1ecf g\u1ed1c t\u1ef1 do b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p DPPH, qua \u0111\u00f3 cho th\u1ea5y d\u1ecbch chi\u1ebft c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng lo\u1ea1i b\u1ecf c\u00e1c g\u1ed1c t\u1ef1 do ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o n\u1ed3ng \u0111\u1ed9, tuy nhi\u00ean nh\u1eefng ho\u1ea1t t\u00ednh n\u00e0y k\u00e9m h\u01a1n v\u1edbi quercetin. Oloyede et al. (2011) \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ti\u1ec1m n\u0103ng ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a c\u1ee7a chi\u1ebft xu\u1ea5t methanol th\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n hexane, ethyl axetate, butanol v\u00e0&nbsp; n\u01b0\u1edbc t\u1eeb l\u00e1 c\u00e2y C\u00e0ng cua b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p DPPH, hydro peroxit v\u00e0 feric thiocyanate. C\u00e1c d\u1ecbch chi\u1ebft xu\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh l\u00e0 th\u1ec3 hi\u1ec7n ho\u1ea1t t\u00ednh r\u00f5 r\u1ec7t trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p. M\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1edfi Beltran-Benjamin et al. (2013) cho th\u1ea5y c\u00f3 s\u1ef1 gia t\u0103ng n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c enzyme ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a nh\u01b0 superoxide dismutase v\u00e0 catalase khi cho chu\u1ed9t u\u1ed1ng d\u1ecbch chi\u1ebft xu\u1ea5t methanol th\u00f4 c\u1ee7a c\u00e2y C\u00e0ng cua. Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1edfi Okoh et al. (2017) c\u0169ng cho th\u1ea5y ti\u1ec1m n\u0103ng ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a c\u1ee7a tinh d\u1ea7u l\u00e1 v\u00e0 th\u00e2n c\u1ee7a c\u00e2y C\u00e0ng cua. C\u00e1c lo\u1ea1i tinh d\u1ea7u th\u1ec3 hi\u1ec7n kh\u1ea3 n\u0103ng thu h\u1ed3i ph\u1ee5 thu\u1ed9c n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 c\u1ee7a DPPH, 2,2&#8242;-azino-bis (3-ethylbenzothiazoline-6-sulphonic acid (ABTS) v\u00e0 c\u00e1c g\u1ed1c oxit nitric).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Cay-cang-cua_2-1024x682.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-32511\" srcset=\"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Cay-cang-cua_2-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Cay-cang-cua_2-300x200.jpg 300w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Cay-cang-cua_2-768x511.jpg 768w, https:\/\/casta.ttud.com.vn\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Cay-cang-cua_2.jpg 1331w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption><strong>H\u00ecnh 1. <\/strong>Ho\u1ea1t t\u00ednh sinh h\u1ecdc c\u1ee7a c\u00e2y C\u00e0ng cua (ngu\u1ed3n: Alves, 2019)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td><strong>Cao chi\u1ebft<\/strong><\/td><td><strong>B\u1ed9 ph\u1eadn<\/strong><\/td><td><strong>Ho\u1ea1t t\u00ednhkh\u00e1ng<\/strong><\/td><td><strong>Tham kh\u1ea3o<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Cao methanol<\/td><td>To\u00e0n c\u00e2y<\/td><td><em>Bacillus subtilis<\/em>v\u00e0 <em>Candida albicans<\/em><\/td><td>Wiart et al., 2004.<\/td><\/tr><tr><td>Cao n\u01b0\u1edbc v\u00e0 cao methanol<\/td><td>L\u00e1<\/td><td>Vi khu\u1ea9n Gram \u00e2m<\/td><td>Akinnibosun et al., 2008.<\/td><\/tr><tr><td>Cao methanol<\/td><td>L\u00e1<\/td><td>Vi khu\u1ea9n Gram \u00e2m v\u00e0 Gram d\u01b0\u01a1ng<\/td><td>Wei et al., 2011.<\/td><\/tr><tr><td>Cao methanol<\/td><td>L\u00e1<\/td><td>Vi khu\u1ea9n Gram \u00e2m v\u00e0 Gram d\u01b0\u01a1ng; N\u1ea5m: Aspergillus, Rhizopus, Candida v\u00e0 Penicillium<\/td><td>Oloyede et al., 2011<\/td><\/tr><tr><td>Cao v\u1edbi dung m\u00f4i<\/td><td>L\u00e1<\/td><td><em>Pseudomonas aeruginosa, Salmonella typhimurium v\u00e0 Shigella dysentesiae, Aspergillus niger<\/em><\/td><td>Ibibia et al.,2012<\/td><\/tr><tr><td>Cao n\u01b0\u1edbc v\u00e0 dung m\u00f4i h\u1eefu c\u01a1<\/td><td>L\u00e1<\/td><td>Vi khu\u1ea9n Gram \u00e2m v\u00e0 Gram d\u01b0\u01a1ng<\/td><td>Ojo et al., 2012<\/td><\/tr><tr><td>Cao methanol<\/td><td>L\u00e1<\/td><td>Vi khu\u1ea9n Gram \u00e2m v\u00e0 Gram d\u01b0\u01a1ng<\/td><td>Mensah et al., 2013<\/td><\/tr><tr><td>Tinh d\u1ea7u<\/td><td>L\u00e1<\/td><td><em>Fusarium moniliforme, Rhizopus stolonifer<\/em><\/td><td>Franco s et al., 2013<\/td><\/tr><tr><td>Cao ethanol<\/td><td>L\u00e1<\/td><td>Vi khu\u1ea9n Gram \u00e2m v\u00e0 Gram d\u01b0\u01a1ng<\/td><td>Igwe and Mgbemena, 2014.<\/td><\/tr><tr><td>Cao methanol<\/td><td>L\u00e1<\/td><td><em>Shigella dysenteriae<\/em><\/td><td>Uddin et al., 2014<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><figcaption><strong>B\u1ea3ng 2.<\/strong>Ti\u1ec1m n\u0103ng kh\u00e1ng khu\u1ea9n c\u1ee7a c\u00e2y C\u00e0ng cua t\u1eeb c\u00e1c d\u1ecbch cao chi\u1ebft<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><em>Ho\u1ea1t t\u00ednh \u1ee9c ch\u1ebf enzyme li\u00ean quan b\u1ec7nh ti\u1ec3u \u0111\u01b0\u1eddng<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t ti\u1ec1m n\u0103ng quan tr\u1ecdng kh\u00f4ng k\u00e9m c\u1ee7a c\u00e2y C\u00e0ng cua l\u00e0 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh ti\u1ec3u \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 b\u00e9o ph\u00ec th\u00f4ng qua nh\u1eefng ho\u1ea1t ch\u1ea5t c\u00f3 s\u1eb5n v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng \u1ee9c ch\u1ebf enzyme \u03b1-amylase \u2013 m\u1ed9t lo\u1ea1i enzyme th\u1ee7y ph\u00e2n tinh b\u1ed9t, glycogen v\u00e0 polysaccharides l\u00e0m t\u0103ng h\u00e0m l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1eddng trong m\u00e1u. Olorunnisola et al. (2013) \u0111\u00e3 b\u00e1o c\u00e1o r\u1eb1ng gi\u00e1 tr\u1ecb IC<sub>50<\/sub> c\u1ee7a chi\u1ebft xu\u1ea5t th\u00f4 c\u00e2y C\u00e0ng cua l\u00e0 6950,0 \u00b5g\/mL cao h\u01a1n so v\u1edbi \u0111\u1ed1i ch\u1ee9ng d\u01b0\u01a1ng Acarbose (46,5 \u00b5g\/mL) \u2013 m\u1ed9t lo\u1ea1i thu\u1ed1c th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i gi\u00fap ch\u1ed1ng ti\u1ec3u \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed5 bi\u1ebfn hi\u1ec7n nay nh\u1edd kh\u1ea3 n\u0103ng \u1ee9c ch\u1ebf ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u03b1-amylase. IC<sub>50 <\/sub>l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1i l\u01b0\u1ee3ng gi\u00fap x\u00e1c \u0111\u1ecbnh kh\u1ea3 n\u0103ng \u1ee9c ch\u1ebf c\u1ee7a m\u1eabu, v\u1edbi gi\u00e1 tr\u1ecb IC<sub>50<\/sub> c\u00e0ng th\u1ea5p th\u00ec m\u1eabu c\u00f3 ho\u1ea1t t\u00ednh c\u00e0ng cao v\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i. Do \u0111\u00f3, chi\u1ebft xu\u1ea5t th\u00f4 c\u00e2y C\u00e0ng cua th\u1ec3 hi\u1ec7n kh\u1ea3 n\u0103ng \u1ee9c ch\u1ebf \u03b1-amylase th\u1ea5p nhi\u1ec1u so v\u1edbi Acarbose. \u0110\u1ec3 \u0111\u1ea1t gi\u00e1 tr\u1ecb IC<sub>50 <\/sub>th\u1ea5p h\u01a1n, c\u1ea7n tinh s\u1ea1ch chi\u1ebft xu\u1ea5t c\u00e2y C\u00e0ng cua b\u1eb1ng nhi\u1ec1u c\u00f4ng \u0111o\u1ea1n nh\u1eb1m t\u1ed1i \u01b0u h\u00f3a kh\u1ea3 n\u0103ng \u1ee9c ch\u1ebf \u03b1-amylase c\u00f3 trong c\u00e2y C\u00e0ng cua.<\/p>\n\n\n\n<p><em>&nbsp;<strong>Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u1ee9c ch\u1ebf enzyme kh\u00e1c<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Trong m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u, Ong et al. \u0111\u00e1nh gi\u00e1 lipase tuy\u1ebfn t\u1ee5y c\u1ee7a l\u1ee3n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u1ee9c ch\u1ebf c\u1ee7a d\u1ecbch chi\u1ebft metanolic c\u1ee7a l\u00e1 c\u00e2y C\u00e0ng cua v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng g\u00e2y \u1ee9c ch\u1ebf ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a lipase th\u1ea5p h\u01a1n so v\u1edbi ti\u00eau chu\u1ea9n. Kurniawan et al. \u0111\u00e3 ph\u00e2n l\u1eadp m\u1ed9t h\u1ee3p ch\u1ea5t c\u00f3 t\u00ean 3 &#8216;, 4&#8217;, dihydroxy-3-5-dimethoxy flavone-7-O-beta- rhamnose t\u1eeb c\u00e1c b\u1ed9 ph\u1eadn tr\u00ean kh\u00f4ng c\u1ee7a <em>P. pellucida<\/em> v\u00e0 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 ho\u1ea1t t\u00ednh \u1ee9c ch\u1ebf c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi men chuy\u1ec3n Angiotensin (ACE). H\u1ee3p ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u0111\u1ec3 \u1ee9c ch\u1ebf li\u1ec1u ACE ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o gi\u00e1 tr\u1ecb IC<sub>50<\/sub> 7,72 \u00b5g\/mL. Ph\u1ea7n ethyl axetate m\u1ea1nh h\u01a1n ph\u1ea7n h\u1ee3p ch\u1ea5t. Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1edfi Parawansah et al. cho th\u1ea5y ti\u1ec1m n\u0103ng c\u1ee7a chi\u1ebft xu\u1ea5t ethanol t\u1eeb l\u00e1 c\u00e2y C\u00e0ng cua \u0111\u1ec3 \u1ee9c ch\u1ebf ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a xanthine oxidase. Chi\u1ebft xu\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh l\u00e0 c\u00f3 bi\u1ec3u hi\u1ec7n \u1ee9c ch\u1ebf xanthine oxidase v\u1edbi gi\u00e1 tr\u1ecb IC<sub>50<\/sub> l\u00e0 19,5 ppm.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i, t\u1eeb c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 c\u00f4ng b\u1ed1 v\u1ec1 \u0111\u1eb7c t\u00ednh kh\u00e1ng khu\u1ea9n, kh\u00e1ng n\u1ea5m v\u00e0 ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a c\u1ee7a c\u00e2y C\u00e0ng cua (<em>Peperomia pellucida<\/em>) cho th\u1ea5y vi\u1ec7c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ch\u1ee7 y\u1ebfu v\u1edbi b\u1ed9 ph\u1eadn d\u00f9ng l\u00e0 l\u00e1 ho\u1eb7c to\u00e0n th\u00e2n v\u1edbi c\u00e1c d\u1ecbch chi\u1ebft th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u00f3 ho\u1ea1t t\u00ednh g\u1ed3m methanol, ethanol, ethyl acetate v\u00e0 butanol. Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 v\u00e0i nghi\u00ean c\u1ee9u ph\u00e2n l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5t c\u00f3 ho\u1ea1t t\u00ednh kh\u00e1ng khu\u1ea9n, kh\u00e1ng n\u1ea5m nh\u01b0 Patuloside A, c\u00f3 ho\u1ea1t t\u00ednh kh\u00e1ng khu\u1ea9n nh\u01b0 phytol; c\u00f3 ho\u1ea1t t\u00ednh ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a nh\u01b0 hexadecanoic acid, methyl ester v\u00e0 9,12-octadecadienoic acid (Z,A)-, methyl ester. D\u1ecbch chi\u1ebft ethanol cho th\u1ea5y c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng kh\u00e1ng khu\u1ea9n, kh\u00e1ng n\u1ea5m v\u00e0 ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n, c\u00e2y d\u01b0\u1ee3c li\u1ec7u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c khai th\u00e1c l\u00e0m thu\u1ed1c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng nhu c\u1ea7u ch\u0103m s\u00f3c s\u1ee9c kh\u1ecfe cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n, ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 th\u1ef1c ph\u1ea9m h\u00e0ng ng\u00e0y ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebft xu\u1ea5t th\u00e0nh h\u1ed7n h\u1ee3p c\u00f3 ch\u1ee9a c\u00e1c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":32512,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[56,47,1],"tags":[],"class_list":["post-32510","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cong-nghe","category-tin-tuc","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32510","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32510"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32510\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32513,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32510\/revisions\/32513"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32512"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}