{"id":30828,"date":"2021-01-26T14:51:00","date_gmt":"2021-01-26T07:51:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ttud.com.vn\/?p=30828"},"modified":"2022-01-20T14:56:45","modified_gmt":"2022-01-20T07:56:45","slug":"sao-nhen-doc-hut-vat-chat-tu-ngoi-sao-cung-he-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/sao-nhen-doc-hut-vat-chat-tu-ngoi-sao-cung-he-2\/","title":{"rendered":"Sao &#8216;nh\u1ec7n \u0111\u1ed9c&#8217; h\u00fat v\u1eadt ch\u1ea5t t\u1eeb ng\u00f4i sao c\u00f9ng h\u1ec7"},"content":{"rendered":"\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1ed9t ng\u00f4i sao lai gi\u1eefa hai lo\u1ea1i sao g\u00f3a ph\u1ee5 \u0111en v\u00e0 sao nh\u1ec7n \u0111en l\u01b0ng \u0111\u1ecf th\u00f4ng qua d\u1eef li\u1ec7u t\u1eeb k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng Arecibo \u0111\u00e3 b\u1ecb ph\u00e1 h\u1ee7y.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i1-vnexpress.vnecdn.net\/2021\/01\/19\/Capture-JPG-5354-1611054129.jpg?w=680&amp;h=0&amp;q=100&amp;dpr=1&amp;fit=crop&amp;s=Qrs_itx0Cfdl-nWvKkqLrQ\" alt=\"M\u00f4 ph\u1ecfng sao neutron c\u1ef1c \u0111\u1eb7c trong v\u0169 tr\u1ee5. \u1ea2nh: Shutterstock.\"\/><figcaption>M\u00f4 ph\u1ecfng sao neutron c\u1ef1c \u0111\u1eb7c trong v\u0169 tr\u1ee5. \u1ea2nh:&nbsp;<em>Shutterstock.<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Sao nh\u1ec7n l\u00e0 sao neutron \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 nh\u01b0 \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 ch\u00ednh x\u00e1c trong v\u0169 tr\u1ee5, xoay tr\u00f2n \u1edf t\u1ed1c \u0111\u1ed9 \u00edt nh\u1ea5t 30 mili gi\u00e2y\/v\u00f2ng v\u00e0 l\u00f3e s\u00e1ng nh\u01b0 ng\u1ecdn h\u1ea3i \u0111\u0103ng v\u1edbi m\u1ed7i v\u00f2ng quay. Sao neutron l\u00e0 ph\u1ea7n l\u00f5i c\u1ef1c \u0111\u1eb7c si\u00eau nh\u1ecf c\u1ee7a ng\u00f4i sao ph\u00e1t n\u1ed5, th\u01b0\u1eddng h\u00fat v\u1eadt ch\u1ea5t t\u1eeb c\u00e1c sao kh\u00e1c trong qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o nh\u1ecb ph\u00e2n v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng l\u1ef1c \u0111\u1ea9y t\u1eeb v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 gia t\u0103ng t\u1ed1c \u0111\u1ed9. Sao nh\u1ec7n l\u00e0 phi\u00ean b\u1ea3n sao neutron r\u1ea5t hi\u1ebfm g\u1eb7p v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Ch\u00fang quay r\u1ea5t g\u1ea7n ng\u00f4i sao \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh t\u1edbi m\u1ee9c h\u00fat l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn v\u1eadt ch\u1ea5t, gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t con nh\u1ec7n x\u00e9 r\u00e1ch t\u1eebng chi c\u1ee7a b\u1ea1n t\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc nh\u1eadn d\u1ea1ng 3 sao nh\u1ec7n g\u00f3a ph\u1ee5 \u0111en v\u00e0 m\u1ed9t sao nh\u1ec7n \u0111en l\u01b0ng \u0111\u1ecf trong d\u1ea3i Ng\u00e2n H\u00e0. H\u1ecd c\u0169ng ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1ed9t ng\u00f4i sao g\u1ea7n nh\u01b0 lai gi\u1eefa hai lo\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Khi m\u1ed9t sao nh\u1ec7n khi\u1ebfn kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng sao \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh gi\u1ea3m b\u1eb1ng ch\u01b0a t\u1edbi 1\/10 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng M\u1eb7t Tr\u1eddi (kho\u1ea3ng 0,02 &#8211; 0,03 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng M\u1eb7t Tr\u1eddi), n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 sao g\u00f3a ph\u1ee5 \u0111en. Sao nh\u1ec7n \u0111en l\u01b0ng \u0111\u1ecf khi\u1ebfn ng\u00f4i sao \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh c\u00f2n l\u1ea1i kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn h\u01a1n 1\/10 M\u1eb7t Tr\u1eddi. Ng\u00f4i sao \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh c\u1ee7a n\u00f3 \u0111i qua gi\u1eefa sao nh\u1ec7n v\u00e0 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t theo chu k\u1ef3, t\u1ea1m th\u1eddi che khu\u1ea5t \u00e1nh s\u00e1ng l\u00f3e ra t\u1eeb n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00f4i sao lai m\u1edbi ph\u00e1t hi\u1ec7n r\u1ea5t kh\u00f3 ph\u00e2n lo\u1ea1i. Ng\u00f4i sao \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh trong h\u1ec7 c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng \u00edt nh\u1ea5t b\u1eb1ng 0,055 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng M\u1eb7t Tr\u1eddi, qu\u00e1 n\u1eb7ng so v\u1edbi sao g\u00f3a ph\u1ee5 \u0111en nh\u01b0ng l\u1ea1i qu\u00e1 nh\u1eb9 so v\u1edbi sao nh\u1ec7n \u0111en l\u01b0ng \u0111\u1ecf. Hi\u1ec7n nay, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ebfn t\u1eeb nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc bao g\u1ed3m \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Washington, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Virginia v\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc California v\u1eabn ch\u01b0a r\u00f5 c\u01a1 ch\u1ebf ch\u00ednh x\u00e1c d\u1eabn t\u1edbi h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00e0y. H\u1ecd c\u00f4ng b\u1ed1 k\u1ebft qu\u1ea3 ph\u00e1t hi\u1ec7n tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf d\u1eef li\u1ec7u arXiv h\u00f4m 1\/1, d\u1ef1a tr\u00ean d\u1eef li\u1ec7u thu th\u1eadp t\u1eeb n\u0103m 2013 \u0111\u1ebfn 2018 c\u1ee7a Arecibo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>An Khang<\/strong>\u00a0(Theo\u00a0<em>Live Science<\/em>)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><a href=\"https:\/\/vnexpress.net\/sao-nhen-doc-hut-vat-chat-tu-ngoi-sao-cung-he-4223031.html\">https:\/\/vnexpress.net\/sao-nhen-doc-hut-vat-chat-tu-ngoi-sao-cung-he-4223031.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1ed9t ng\u00f4i sao lai gi\u1eefa hai lo\u1ea1i sao g\u00f3a ph\u1ee5 \u0111en v\u00e0 sao nh\u1ec7n \u0111en l\u01b0ng \u0111\u1ecf th\u00f4ng qua d\u1eef li\u1ec7u t\u1eeb k\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng Arecibo \u0111\u00e3 b\u1ecb ph\u00e1 h\u1ee7y. Sao nh\u1ec7n l\u00e0 sao neutron \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 nh\u01b0 \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 ch\u00ednh x\u00e1c trong v\u0169 tr\u1ee5, xoay tr\u00f2n \u1edf [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":30829,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-30828","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tin-tuc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30828","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30828"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30828\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30830,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30828\/revisions\/30830"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30829"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30828"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30828"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30828"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}