{"id":28846,"date":"2019-08-14T22:11:00","date_gmt":"2019-08-14T15:11:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ttud.com.vn\/?p=28846"},"modified":"2021-10-03T22:13:08","modified_gmt":"2021-10-03T15:13:08","slug":"bien-doi-khi-hau-co-the-khien-thuy-ngan-doc-hai-tich-tu-trong-hai-san","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/bien-doi-khi-hau-co-the-khien-thuy-ngan-doc-hai-tich-tu-trong-hai-san\/","title":{"rendered":"Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn th\u1ee7y ng\u00e2n \u0111\u1ed9c h\u1ea1i t\u00edch t\u1ee5 trong h\u1ea3i s\u1ea3n"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u1ea3nh b\u00e1o r\u1eb1ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn m\u1ee9c th\u1ee7y ng\u00e2n \u0111\u1ed9c h\u1ea1i trong c\u00e1c lo\u1ea1i h\u1ea3i s\u1ea3n nh\u01b0 c\u00e1 tuy\u1ebft v\u00e0 c\u00e1 ng\u1eeb t\u0103ng l\u00ean. Kho\u1ea3ng 4\/5 l\u01b0\u1ee3ng th\u1ee7y ng\u00e2n th\u1ea3i ra kh\u00f4ng kh\u00ed t\u1eeb t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 \u0111\u1ed1t than, cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd \u0111\u1ed5 ra c\u00e1c \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng.<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/icdn.dantri.com.vn\/thumb_w\/640\/2019\/08\/14\/bien-doi-khi-hau-co-the-khien-thuy-ngan-doc-hai-tich-tu-trong-hai-sandocx-1565739414742.png\" alt=\"Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn th\u1ee7y ng\u00e2n \u0111\u1ed9c h\u1ea1i t\u00edch t\u1ee5 trong h\u1ea3i s\u1ea3n - 1\" title=\"Bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn th\u1ee7y ng\u00e2n \u0111\u1ed9c h\u1ea1i t\u00edch t\u1ee5 trong h\u1ea3i s\u1ea3n - 1\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Sau \u0111\u00f3, n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i b\u1edfi c\u00e1c sinh v\u1eadt nh\u1ecf b\u00e9 v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t d\u1ea1ng h\u1eefu c\u01a1 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nguy hi\u1ec3m c\u00f3 t\u00ean g\u1ecdi methylmercury. Khi nh\u1eefng sinh v\u1eadt nh\u1ecf tr\u1edf th\u00e0nh th\u1ee9c \u0103n c\u1ee7a c\u00e1c sinh v\u1eadt l\u1edbn h\u01a1n, th\u1ee7y ng\u00e2n s\u1ebd c\u00e0ng t\u1eadp trung nhi\u1ec1u h\u01a1n v\u00e0 \u0111i theo chu\u1ed7i th\u1ee9c \u0103n. Khi n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n \u1ea5m l\u00ean, nh\u1eefng lo\u00e0i c\u00e1 nh\u01b0 c\u00e1 tuy\u1ebft ph\u1ea3i s\u1eed d\u1ee5ng nhi\u1ec1u n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng h\u01a1n \u0111\u1ec3 b\u01a1i, t\u1eeb \u0111\u00f3 t\u1ed1n nhi\u1ec1u calo h\u01a1n \u2013 v\u00ec v\u1eady ch\u00fang \u0103n nhi\u1ec1u h\u01a1n v\u00e0 t\u00edch tr\u1eef nhi\u1ec1u ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Methylmercury c\u00f3 th\u1ec3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c n\u0103ng n\u00e3o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi. Tr\u1ebb em \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 nguy c\u01a1 nhi\u1ec5m \u0111\u1ed9c cao t\u1eeb vi\u1ec7c ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi th\u1ee7y ng\u00e2n c\u00f3 trong c\u00e1 khi n\u00e3o b\u1ed9 v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ea7n kinh c\u1ee7a ch\u00fang \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n trong b\u1ee5ng m\u1eb9.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 quy \u0111\u1ecbnh h\u1ea1n ch\u1ebf ph\u00e1t th\u1ea3i th\u1ee7y ng\u00e2n \u0111ang gi\u00fap l\u00e0m gi\u1ea3m n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c trong c\u00e1 nh\u01b0ng vi\u1ec7c nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng t\u0103ng do bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd l\u00e0m n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 t\u0103ng tr\u1edf l\u1ea1i. C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u1edf Tr\u01b0\u1eddng K\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 Khoa h\u1ecdc \u1ee9ng d\u1ee5ng Harvard John A Paulson v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Y t\u1ebf C\u00f4ng c\u1ed9ng Harvard T H Chan \u0111\u00e3 m\u00f4 h\u00ecnh h\u00f3a nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i trong ph\u00e1t th\u1ea3i th\u1ee7y ng\u00e2n. M\u00f4 h\u00ecnh c\u1ee7a h\u1ecd d\u1ef1 \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng vi\u1ec7c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n t\u0103ng l\u00ean 1 \u0111\u1ed9 so v\u1edbi n\u0103m 2000 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gia t\u0103ng 32% n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 Methylmercury trong c\u00e1 tuy\u1ebft v\u00e0 70% \u1edf c\u00e1 ch\u00f3 gai.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u cho bi\u1ebft, ngay c\u1ea3 khi Methylmercury trong n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n gi\u1ea3m 20% nh\u1edd vi\u1ec7c gi\u1ea3m ph\u00e1t th\u1ea3i th\u00ec khi n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n t\u0103ng th\u00eam 1 \u0111\u1ed9 v\u1eabn s\u1ebd l\u00e0m t\u0103ng 10% \u1edf c\u00e1 tuy\u1ebft v\u00e0 20% \u1edf c\u00e1 ch\u00f3 gai. H\u1ecd c\u0169ng ph\u00e2n t\u00edch c\u00e1c t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng n\u00f3ng l\u00ean k\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 1969 l\u00ean s\u1ef1 t\u00edch t\u1ee5 th\u1ee7y ng\u00e2n \u1edf c\u00e1 ng\u1eeb v\u00e2y xanh \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 th\u1ea5y r\u1eb1ng \u01b0\u1edbc t\u00ednh n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m t\u0103ng 56% n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 th\u1ee7y ng\u00e2n \u1edf lo\u00e0i n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i trong ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0103n c\u1ee7a c\u00e1 tuy\u1ebft v\u00e0 c\u00e1 ch\u00f3 gai do con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh b\u1eaft qu\u00e1 m\u1ee9c ngu\u1ed3n th\u1ee9c \u0103n c\u1ee7a ch\u00fang (c\u00e1 tr\u00edch) c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3ng Methylmercury ch\u00fang ti\u00eau th\u1ee5 v\u00e0 t\u00edch tr\u1eef trong c\u01a1 th\u1ec3.<\/p>\n\n\n\n<p>Vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh b\u1eaft c\u00e1 qu\u00e1 m\u1ee9c \u0111\u00e3 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i ngu\u1ed3n th\u1ee9c \u0103n c\u1ee7a nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng v\u1eadt \u0103n th\u1ecbt \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u chu\u1ed7i th\u1ee9c \u0103n, v\u00ed d\u1ee5 \u0111\u00e3 l\u00e0m gi\u1ea3m l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn c\u00e1 tr\u00edch m\u00e0 c\u00e1 tuy\u1ebft ti\u00eau th\u1ee5. C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang xem x\u00e9t nh\u1eefng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y. Nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a h\u1ecd, d\u1ef1a tr\u00ean d\u1eef li\u1ec7u v\u1ec1 c\u00e1 v\u00e0 n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n trong 30 n\u0103m, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed Nature.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc cho hay, n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c trong c\u00e1 tuy\u1ebft t\u0103ng l\u00ean t\u1edbi 23% t\u1eeb n\u0103m 1970 \u0111\u1ebfn n\u0103m 2000 do s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i trong ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0103n kh\u1edfi \u0111\u1ea7u t\u1eeb vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh b\u1eaft qu\u00e1 m\u1ee9c v\u00e0 sau \u0111\u00f3 l\u00e0 vi\u1ec7c ph\u1ee5c h\u1ed3i qu\u1ea7n th\u1ec3 c\u00e1 tr\u00edch.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo T\u1ed5 ch\u1ee9c Y t\u1ebf Th\u1ebf gi\u1edbi, c\u1ee9 1,000 tr\u1ebb em t\u1eeb c\u00e1c v\u00f9ng sinh s\u1ed1ng nh\u1edd \u0111\u00e1nh b\u1eaft c\u00e1 \u1edf Brazil, Canada, Columbia, Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 Greenland s\u1ebd c\u00f3 17 em b\u1ecb m\u1eafc c\u00e1c ch\u1ee9ng b\u1ec7nh th\u1ea7n kinh do \u0103n h\u1ea3i s\u1ea3n nhi\u1ec5m th\u1ee7y ng\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p>Elsie Sunderland, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ea5p cao c\u1ee7a nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y, cho bi\u1ebft \u201cCh\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a vi\u1ec7c gi\u1ea3m ph\u00e1t th\u1ea3i th\u1ee7y ng\u00e2n v\u1eabn t\u1ed3n t\u1ea1i d\u00f9 cho \u0111i\u1ec1u g\u00ec x\u1ea3y ra trong h\u1ec7 sinh th\u00e1i \u0111i ch\u0103ng n\u1eefa. Nh\u01b0ng n\u1ebfu ch\u00fang ta mu\u1ed1n ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1ea3m vi\u1ec7c ti\u1ebfp x\u00fac Methylmercury trong t\u01b0\u01a1ng lai, ch\u00fang ta c\u1ea7n m\u1ed9t c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn hai h\u01b0\u1edbng. Thay \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu s\u1ebd l\u00e0m tr\u1ea7m tr\u1ecdng th\u00eam vi\u1ec7c ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi Methylmercury c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng qua h\u1ea3i s\u1ea3n. V\u00ec v\u1eady, \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 h\u1ec7 sinh th\u00e1i v\u00e0 s\u1ee9c kh\u1ecfe con ng\u01b0\u1eddi, ch\u00fang ta c\u1ea7n \u0111i\u1ec1u ti\u1ebft c\u1ea3 kh\u00ed th\u1ea3i th\u1ee7y ng\u00e2n v\u00e0 kh\u00ed th\u1ea3i nh\u00e0 k\u00ednh.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u00e1o s\u01b0 Sean Strain \u2013 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Ulster, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng tham gia v\u00e0o nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y, nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau trong nghi\u00ean c\u1ee9u b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u c\u00f3 v\u1ebb ch\u00ednh x\u00e1c. \u00d4ng n\u00f3i \u201cC\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh v\u00e0 t\u00ednh to\u00e1n \u0111\u1ec1u r\u1ea5t v\u1eefng ch\u1eafc, d\u1ef1a tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf khoa h\u1ecdc ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng, l\u00e0 minh ch\u1ee9ng ch\u1ee9ng minh cho nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh b\u1eaft c\u00e1 qu\u00e1 m\u1ee9c v\u00e0 n\u00f3ng l\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u s\u1ebd l\u00e0m t\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng Methylmercury trong c\u00e1 tuy\u1ebft v\u00e0 nhi\u1ec1u lo\u00e0i c\u00e1 kh\u00e1c.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy nhi\u00ean, \u00f4ng c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh th\u1ee7y ng\u00e2n trong c\u00e1 tuy\u1ebft \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng t\u0103ng 23% c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ea1i cho s\u1ee9c kh\u1ecfe con ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn c\u1ea7n b\u00e0n lu\u1eadn th\u00eam n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p>Ti\u1ebfn s\u0129 Emeir McSorley \u2013 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Ulster cho bi\u1ebft: \u201cNh\u1eefng b\u00e0 m\u1eb9 \u1edf Seychelles ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 Methylmercury g\u1ea5p 10 \u0111\u1ebfn 100 l\u1ea7n c\u00e1c b\u00e0 m\u1eb9 \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. Tuy nhi\u00ean, ch\u00fang t\u00f4i v\u1eabn kh\u00f4ng t\u00ecm th\u1ea5y b\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ed1i quan h\u1ec7 b\u1ea5t l\u1ee3i n\u00e0o c\u1ee7a Methylmercury v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u1ea7n kinh c\u1ee7a con h\u1ecd. Th\u1ef1c t\u1ebf, nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra t\u1eeb nh\u1eefng b\u00e0 m\u1eb9 ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi l\u01b0\u1ee3ng Methylmercury l\u1edbn nh\u1ea5t tham gia x\u00e9t nghi\u1ec7m c\u00f2n ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1ed1t h\u01a1n nh\u1eefng em \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra t\u1eeb nh\u1eefng b\u00e0 m\u1eb9 ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi l\u01b0\u1ee3ng th\u1ea5p h\u01a1n. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u01b0a ra ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0103n c\u00e1 khi mang thai v\u1eabn l\u1edbn h\u01a1n nh\u1eefng r\u1ee7i ro.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u1ea3nh b\u00e1o r\u1eb1ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn m\u1ee9c th\u1ee7y ng\u00e2n \u0111\u1ed9c h\u1ea1i trong c\u00e1c lo\u1ea1i h\u1ea3i s\u1ea3n nh\u01b0 c\u00e1 tuy\u1ebft v\u00e0 c\u00e1 ng\u1eeb t\u0103ng l\u00ean. Kho\u1ea3ng 4\/5 l\u01b0\u1ee3ng th\u1ee7y ng\u00e2n th\u1ea3i ra kh\u00f4ng kh\u00ed t\u1eeb t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 \u0111\u1ed1t than, cu\u1ed1i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-28846","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tin-tuc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28846","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28846"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28846\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28847,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28846\/revisions\/28847"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28846"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28846"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28846"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}