{"id":28663,"date":"2019-03-03T19:58:00","date_gmt":"2019-03-03T12:58:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ttud.com.vn\/?p=28663"},"modified":"2021-10-03T19:59:14","modified_gmt":"2021-10-03T12:59:14","slug":"o-nhiem-thuoc-o-cac-con-song-gay-hai-cho-dong-vat-va-he-sinh-thai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/o-nhiem-thuoc-o-cac-con-song-gay-hai-cho-dong-vat-va-he-sinh-thai\/","title":{"rendered":"\u00d4 nhi\u1ec5m thu\u1ed1c \u1edf c\u00e1c con s\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i cho \u0111\u1ed9ng v\u1eadt v\u00e0 h\u1ec7 sinh th\u00e1i"},"content":{"rendered":"\n<p>M\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c bao g\u1ed3m kh\u00e1ng sinh v\u00e0 thu\u1ed1c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb \u0111\u1ed9ng kinh \u0111ang ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y nhi\u1ec1u h\u01a1n \u1edf c\u00e1c d\u00f2ng s\u00f4ng tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, v\u1edbi n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i h\u1ec7 sinh th\u00e1i.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/khoahocphattrien.vn\/Images\/Uploaded\/Share\/2019\/02\/28\/a28water-sewage.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><em>N\u01b0\u1edbc th\u1ea3i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u00f4 nhi\u1ec5m c\u00e1c d\u00f2ng s\u00f4ng v\u1edbi d\u01b0 l\u01b0\u1ee3ng thu\u1ed1c t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng thu\u1ed1c s\u1eed d\u1ee5ng t\u1ef1 do trong ch\u0103n nu\u00f4i<\/em><br>C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u H\u00e0 Lan \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ed9t m\u00f4 h\u00ecnh \u0111\u1ec3 \u01b0\u1edbc t\u00ednh n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 c\u00e1c thu\u1ed1c trong c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. Nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y nh\u1eb1m d\u1ef1 \u0111o\u00e1n nh\u1eefng n\u01a1i m\u00e0 \u00f4 nhi\u1ec5m thu\u1ed1c c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ea1i nh\u1ea5t cho m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi th\u1ee9c \u0103n.<br>Nghi\u00ean c\u1ee9u, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed Environmental Research Letters, t\u1eadp trung v\u00e0o hai lo\u1ea1i thu\u1ed1c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t: kh\u00e1ng sinh ciprofloxacin (lo\u1ea1i kh\u00e1ng sinh c\u00f3 ph\u1ed5 kh\u00e1ng khu\u1ea9n r\u1ed9ng v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb nhi\u1ec1u b\u1ec7nh nhi\u1ec5m tr\u00f9ng kh\u00e1c nhau) v\u00e0 thu\u1ed1c ch\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng kinh carbamazepine (thu\u1ed1c ng\u0103n ch\u1eb7n v\u00e0 ki\u1ec3m so\u00e1t c\u01a1n \u0111\u1ed9ng kinh; c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m gi\u1ea3m m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u1ea1i \u0111au th\u1ea7n kinh).<br>Trong kho\u1ea3ng th\u1eddi gian t\u1eeb n\u0103m 1995 \u0111\u1ebfn 2015, nghi\u00ean c\u1ee9u ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 thu\u1ed1c t\u0103ng l\u00ean v\u00e0 s\u1ed1 khu v\u1ef1c n\u01b0\u1edbc b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u0169ng t\u0103ng l\u00ean, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 r\u1ee7i ro \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ec7 sinh th\u00e1i d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc cao g\u1ea5p 10 \u0111\u1ebfn 20 l\u1ea7n so v\u1edbi hai th\u1eadp k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/khoahocphattrien.vn\/Images\/Uploaded\/Share\/2019\/02\/28\/6e8antibiotic-contamination-river.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><em>R\u1ee7i ro m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ciprofloxacin trong n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt \u0111\u00e3 gia t\u0103ng tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi t\u1eeb n\u0103m 1995 \u0111\u1ebfn 2015<\/em><br>Carbamazepine&nbsp;<strong><\/strong>c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ph\u00e1 v\u1ee1 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a tr\u1ee9ng c\u00e1 v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh ti\u00eau h\u00f3a c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u00f3 v\u1ecf, v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1ea5y nh\u1eefng r\u1ee7i ro ti\u1ec1m \u1ea9n r\u00f5 r\u1ec7t nh\u1ea5t \u1edf nh\u1eefng khu v\u1ef1c kh\u00f4 c\u1eb1n v\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t v\u00e0i d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ch\u00ednh.<br>C\u00e1c r\u1ee7i ro \u0111\u00e3 lan r\u1ed9ng h\u01a1n nhi\u1ec1u \u0111\u1ed1i v\u1edbi ciprofloxacin, v\u1edbi 223 trong s\u1ed1 449 h\u1ec7 sinh th\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed nghi\u1ec7m cho th\u1ea5y s\u1ef1 gia t\u0103ng r\u1ee7i ro \u0111\u00e1ng k\u1ec3.<br>T\u00e1c gi\u1ea3 nghi\u00ean c\u1ee9u, Ti\u1ebfn s\u0129 Rik Oldenkamp t\u1eeb \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Radboud, cho bi\u1ebft: &#8220;N\u1ed3ng \u0111\u1ed9 c\u1ee7a lo\u1ea1i kh\u00e1ng sinh n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ea1i cho vi khu\u1ea9n trong n\u01b0\u1edbc, nh\u1eefng lo\u1ea1i vi khu\u1ea9n \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong c\u00e1c chu k\u1ef3 dinh d\u01b0\u1ee1ng kh\u00e1c nhau.&#8221;<br>\u00d4ng n\u00f3i th\u00eam: Thu\u1ed1c kh\u00e1ng sinh c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng ti\u00eau c\u1ef1c \u0111\u1ebfn hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a c\u00e1c t\u1eadp \u0111o\u00e0n vi khu\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong x\u1eed l\u00fd n\u01b0\u1edbc th\u1ea3i.<br>\u0110\u00e1ng lo ng\u1ea1i h\u01a1n n\u1eefa, khi Ti\u1ebfn s\u0129 Oldenkamp v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p so s\u00e1nh d\u1ef1 \u0111o\u00e1n c\u1ee7a h\u1ecd v\u1edbi c\u00e1c m\u1eabu t\u1eeb b\u1ed1n h\u1ec7 th\u1ed1ng s\u00f4ng, h\u1ecd th\u1ea5y m\u00f4 h\u00ecnh c\u1ee7a h\u1ecd th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n \u0111ang \u0111ang \u0111\u00e1nh gi\u00e1 th\u1ea5p c\u00e1c r\u1ee7i ro.<br>D\u01b0 l\u01b0\u1ee3ng d\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt n\u00e0y th\u00f4ng qua n\u01b0\u1edbc th\u1ea3i t\u1eeb c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng tho\u00e1t n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o tr\u00ec k\u00e9m, ho\u1eb7c qua d\u01b0 l\u01b0\u1ee3ng thu\u1ed1c t\u1eeb c\u00e1c c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng, n\u01a1i c\u00f3 c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c s\u1eed d\u1ee5ng trong ch\u0103n nu\u00f4i.<br>\u00d4 nhi\u1ec5m thu\u1ed1c trong ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed1i quan t\u00e2m to\u00e0n c\u1ea7u v\u00ec n\u00f3 l\u00e0m t\u0103ng t\u1ed1c \u0111\u1ed9 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c c\u00e1ch ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb c\u1ee7a vi khu\u1ea9n, khi\u1ebfn cho c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb kh\u00f4ng c\u00f2n hi\u1ec7u qu\u1ea3 khi ai \u0111\u00f3 b\u1ecb nhi\u1ec5m tr\u00f9ng \u0111e d\u1ecda t\u00ednh m\u1ea1ng.<br>Ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 nguy c\u01a1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean n\u1ebfu n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 thu\u1ed1c t\u00edch t\u1ee5 v\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn h\u00e0nh vi c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, ho\u1eb7c ng\u0103n vi khu\u1ea9n th\u1ef1c hi\u1ec7n qu\u00e1 tr\u00ecnh thi\u1ebft y\u1ebfu: ph\u00e2n h\u1ee7y v\u00e0 oxy h\u00f3a \u0111\u1ea5t, c\u00e1c qu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e0m n\u1ec1n t\u1ea3ng cho s\u1ef1 s\u1ed1ng.<br>Ch\u00e2u \u00c2u v\u00e0 c\u00e1c khu v\u1ef1c ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u00e1c \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n gi\u00e1m s\u00e1t ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc d\u00e0i h\u1ea1n; nh\u01b0ng nhi\u1ec1u khu v\u1ef1c d\u1ec5 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng nh\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng n\u00e0y th\u00ec kh\u00f4ng. Ti\u1ebfn s\u0129 Oldenkamp cho bi\u1ebft \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i m\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a h\u1ecd s\u1ebd h\u1eefu \u00edch nh\u1ea5t.<br>&#8220;M\u00f4 h\u00ecnh c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i d\u1ef1 \u0111o\u00e1n r\u1ee7i ro m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i cao \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c khu v\u1ef1c sinh th\u00e1i \u1edf khu v\u1ef1c \u0111\u00f4ng d\u00e2n c\u01b0 v\u00e0 kh\u00f4 h\u1ea1n nh\u01b0 Trung \u0110\u00f4ng, nh\u1eefng khu v\u1ef1c \u0111\u00f3 l\u1ea1i ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng khu v\u1ef1c c\u00f3 \u00edt d\u1eef li\u1ec7u v\u1ec1 s\u1eed d\u1ee5ng d\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m v\u00e0 n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 thu\u1ed1c trong n\u01b0\u1edbc b\u1ec1 m\u1eb7t&#8221;, \u00f4ng n\u00f3i.<br><strong>Ngu\u1ed3n:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.independent.co.uk\/environment\/drug-pollution-in-rivers-reaching-damaging-levels-for-animals-and-ecosystems-scientists-warn-a8792566.html\">https:\/\/www.independent.co.uk\/environment\/drug-pollution-in-rivers-reaching-damaging-levels-for-animals-and-ecosystems-scientists-warn-a8792566.html<\/a><br><strong>Ho\u00e0ng Nam d\u1ecbch<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c bao g\u1ed3m kh\u00e1ng sinh v\u00e0 thu\u1ed1c \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb \u0111\u1ed9ng kinh \u0111ang ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y nhi\u1ec1u h\u01a1n \u1edf c\u00e1c d\u00f2ng s\u00f4ng tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, v\u1edbi n\u1ed3ng \u0111\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m h\u01b0 h\u1ea1i h\u1ec7 sinh th\u00e1i. N\u01b0\u1edbc th\u1ea3i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u00f4 nhi\u1ec5m c\u00e1c d\u00f2ng s\u00f4ng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-28663","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tin-tuc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28663"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28663\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28664,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28663\/revisions\/28664"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}