{"id":26072,"date":"2020-08-16T10:45:22","date_gmt":"2020-08-16T03:45:22","guid":{"rendered":"https:\/\/ttud.com.vn\/?p=26072"},"modified":"2021-11-14T16:41:02","modified_gmt":"2021-11-14T09:41:02","slug":"vu-no-danh-dau-su-diet-vong-cua-vu-tru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/vu-no-danh-dau-su-diet-vong-cua-vu-tru\/","title":{"rendered":"V\u1ee5 n\u1ed5 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u s\u1ef1 di\u1ec7t vong c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5"},"content":{"rendered":"\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Illinois d\u1ef1 \u0111o\u00e1n nh\u1eefng v\u1ee5 n\u1ed5 cu\u1ed1i c\u00f9ng di\u1ec5n ra trong v\u0169 tr\u1ee5 s\u1ebd l\u00e0 v\u1ee5 n\u1ed5 si\u00eau t\u00e2n tinh c\u1ee7a sao l\u00f9n \u0111en.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i1-vnexpress.vnecdn.net\/2020\/08\/12\/VNE-End-4942-1597208024.jpg?w=680&amp;h=0&amp;q=100&amp;dpr=1&amp;fit=crop&amp;s=QqLrGC0DhHYnYiUk63ZXSw\" alt=\"Sao l\u00f9n \u0111en kh\u00f4ng ph\u00e1t ra nhi\u1ec7t hay \u00e1nh s\u00e1ng. \u1ea2nh: Wikipedia.\"\/><figcaption>Sao l\u00f9n \u0111en kh\u00f4ng ph\u00e1t ra nhi\u1ec7t hay \u00e1nh s\u00e1ng. \u1ea2nh:&nbsp;<em>Wikipedia.<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>H\u00e0ng ngh\u00ecn t\u1ef7 n\u0103m sau khi m\u1ecdi v\u1eadt \u1edf kh\u1eafp v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u00e3 ch\u1ebft, \u00e1nh s\u00e1ng t\u1eeb v\u1ee5 n\u1ed5 m\u1edbi t\u1eaft, theo nghi\u00ean c\u1ee9u s\u1eafp c\u00f4ng b\u1ed1 tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed&nbsp;<em>Monthly Notices of the Royal Astronomical Society<\/em>&nbsp;c\u1ee7a Matt Caplan, ph\u00f3 gi\u00e1o s\u01b0 v\u1eadt l\u00fd \u1edf \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Illinois, M\u1ef9. Nghi\u00ean c\u1ee9u d\u1ef1a tr\u00ean gi\u1ea3 thuy\u1ebft v\u0169 tr\u1ee5 cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd c\u1ea1n ki\u1ec7t nhi\u00ean li\u1ec7u trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng &#8220;ch\u1ebft nhi\u1ec7t&#8221;. Khi v\u0169 tr\u1ee5 ti\u1ebfp t\u1ee5c m\u1edf r\u1ed9ng, ngu\u1ed3n cung c\u1ea5p kh\u00ed gas c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 h\u00ecnh th\u00e0nh sao m\u1edbi s\u1ebd h\u1ebft d\u1ea7n, cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00f4i sao n\u00e0o ra \u0111\u1eddi. Sau c\u00f9ng, nh\u1eefng ng\u00f4i sao \u0111ang t\u1ed3n t\u1ea1i s\u1ebd ch\u1ebft, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i t\u00e0n t\u00edch bao g\u1ed3m h\u1ed1 \u0111en, sao neutron v\u00e0 sao l\u00f9n tr\u1eafng.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong nghi\u00ean c\u1ee9u, Caplan xem x\u00e9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec s\u1ebd x\u1ea3y ra v\u1edbi sao l\u00f9n tr\u1eafng trong t\u01b0\u01a1ng lai. Kh\u00e1c v\u1edbi h\u1ea7u h\u1ebft nh\u1eefng ng\u00f4i sao l\u1edbn nh\u1ea5t trong v\u0169 tr\u1ee5, sao l\u00f9n tr\u1eafng kh\u00f4ng ph\u00e1t n\u1ed5 trong v\u1ee5 n\u1ed5 si\u00eau t\u00e2n tinh. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, ch\u00fang thu nh\u1ecf trong h\u00e0ng tri\u1ec7u n\u0103m, cu\u1ed1i c\u00f9ng tr\u1edf th\u00e0nh sao l\u00f9n \u0111en kh\u00f4ng ph\u00e1t ra \u00e1nh s\u00e1ng hay nhi\u1ec7t. Ch\u00fang s\u1ebd co l\u1ea1i b\u1eb1ng k\u00edch th\u01b0\u1edbc Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u1edbi kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn ngang M\u1eb7t Tr\u1eddi. T\u1ea1i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, ph\u1ea3n \u1ee9ng h\u1ea1t nh\u00e2n s\u1ebd di\u1ec5n ra b\u00ean trong sao l\u00f9n \u0111en, nh\u01b0ng \u1edf t\u1ed1c \u0111\u1ed9 ch\u1eadm h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi c\u00e1c ng\u00f4i sao \u0111ang t\u1ed3n t\u1ea1i ng\u00e0y nay nh\u01b0 M\u1eb7t Tr\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn t\u1edbi v\u1ee5 n\u1ed5 th\u00f4ng qua \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ea7m l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed (hi\u1ec7u \u1ee9ng l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed m\u00f4 t\u1ea3 s\u1ef1 chuy\u1ec3n d\u1ecbch c\u1ee7a h\u1ec7 v\u1eadt ch\u1ea5t t\u1eeb tr\u1ea1ng th\u00e1i n\u00e0y sang tr\u1ea1ng th\u00e1i kh\u00e1c). &#8220;Ph\u1ea3n \u1ee9ng h\u1ea1t nh\u00e2n th\u00f4ng qua \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ea7m l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed bi\u1ebfn ng\u00f4i sao th\u00e0nh kim lo\u1ea1i trong th\u1eddi gian r\u1ea5t d\u00e0i. Khi ng\u00f4i sao ch\u1ee9a \u0111\u1ee7 kim lo\u1ea1i, n\u00f3 s\u1ebd ph\u00e1t n\u1ed5 r\u1ea5t nhanh gi\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1ee5 n\u1ed5 si\u00eau t\u00e2n tinh ng\u00e0y nay&#8221;, Caplan gi\u1ea3i th\u00edch.<\/p>\n\n\n\n<p>\u1ede c\u00e1c ng\u00f4i sao nh\u01b0 M\u1eb7t Tr\u1eddi, ph\u1ea3n \u1ee9ng nhi\u1ec7t h\u1ea1ch di\u1ec5n ra do h\u1ea1t nh\u00e2n d\u1ec5 d\u00e0ng d\u1ecbch chuy\u1ec3n v\u00e0 va ch\u1ea1m v\u1edbi nhau. Nh\u01b0ng sao l\u00f9n \u0111en kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y ph\u1ea3n \u1ee9ng nhi\u1ec7t h\u1ea1t nh\u00e2n x\u1ea3y ra. D\u00f9 v\u1eady, h\u1ea1t nh\u00e2n v\u1eabn c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng k\u1ebft h\u1ee3p v\u00e0 v\u01b0\u1ee3t qua r\u00e0o c\u1ea3n t\u1eeb l\u1ef1c \u0111\u1ea9y t\u0129nh \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Caplan \u01b0\u1edbc t\u00ednh v\u1ee5 n\u1ed5 si\u00eau t\u00e2n tinh c\u1ee7a sao l\u00f9n \u0111en \u0111\u1ea7u ti\u00ean s\u1ebd di\u1ec5n ra sau 10^1100 n\u0103m n\u1eefa trong khu v\u1ee5 n\u1ed5 cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd x\u1ea3y ra sau kho\u1ea3ng 10^32000 n\u0103m. &#8220;N\u1ebfu b\u1ea1n vi\u1ebft con s\u1ed1 ra gi\u1ea5y, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee7 ch\u1ed7 trong b\u00e0i b\u00e1o. N\u00f3 s\u1ebd d\u00e0i ngang m\u1ed9t quy\u1ec3n s\u00e1ch nh\u1ecf. \u0110\u00f3 l\u00e0 con s\u1ed1 l\u1edbn nh\u1ea5t t\u00f4i t\u1eebng s\u1eed d\u1ee5ng trong b\u1ea5t k\u1ef3 t\u00ednh to\u00e1n n\u00e0o trong su\u1ed1t s\u1ef1 nghi\u1ec7p&#8221;, Caplan chia s\u1ebb.<\/p>\n\n\n\n<p>Caplan cho bi\u1ebft c\u1ea7n \u0111\u1ee3i m\u1ed9t tri\u1ec7u n\u0103m \u0111\u1ec3 m\u1ed9t ph\u1ea3n \u1ee9ng nhi\u1ec7t h\u1ea1ch x\u1ea3y ra b\u00ean trong sao l\u00f9n \u0111en. Nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a \u00f4ng c\u0169ng cho th\u1ea5y nh\u1eefng ng\u00f4i sao l\u00f9n \u0111en l\u1edbn nh\u1ea5t s\u1ebd ph\u00e1t n\u1ed5 \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong khi c\u00e1c ng\u00f4i sao nh\u1ecf h\u01a1n m\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u1eddi gian h\u01a1n \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn t\u1edbi v\u1ee5 n\u1ed5. Sau khi v\u1ee5 n\u1ed5 cu\u1ed1i c\u00f9ng x\u1ea3y ra, kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00ec s\u00f3t l\u1ea1i, v\u0169 tr\u1ee5 s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh n\u01a1i l\u1ea1nh l\u1ebdo v\u00e0 t\u1ed1i t\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>An Khang<\/strong>\u00a0(Theo\u00a0<em>Newsweek<\/em>) ngu\u1ed3n: vnexpress<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/vnexpress.net\/vu-no-danh-dau-su-diet-vong-cua-vu-tru-4145101.html\">V\u1ee5 n\u1ed5 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u s\u1ef1 di\u1ec7t vong c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 (vnexpress.net)<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Illinois d\u1ef1 \u0111o\u00e1n nh\u1eefng v\u1ee5 n\u1ed5 cu\u1ed1i c\u00f9ng di\u1ec5n ra trong v\u0169 tr\u1ee5 s\u1ebd l\u00e0 v\u1ee5 n\u1ed5 si\u00eau t\u00e2n tinh c\u1ee7a sao l\u00f9n \u0111en. H\u00e0ng ngh\u00ecn t\u1ef7 n\u0103m sau khi m\u1ecdi v\u1eadt \u1edf kh\u1eafp v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u00e3 ch\u1ebft, \u00e1nh s\u00e1ng t\u1eeb v\u1ee5 n\u1ed5 m\u1edbi t\u1eaft, theo nghi\u00ean c\u1ee9u s\u1eafp [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":25,"featured_media":26073,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-26072","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tin-tuc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26072","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26072"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26072\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29976,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26072\/revisions\/29976"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26073"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26072"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26072"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26072"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}