{"id":12998,"date":"2018-07-19T15:05:55","date_gmt":"2018-07-19T08:05:55","guid":{"rendered":"https:\/\/ttud.com.vn\/?p=12998"},"modified":"2018-08-08T08:22:49","modified_gmt":"2018-08-08T01:22:49","slug":"ngay-cang-co-nhieu-virus-chet-nguoi-sinh-ra-trong-long-su-phat-trien-cua-nhan-loai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/ngay-cang-co-nhieu-virus-chet-nguoi-sinh-ra-trong-long-su-phat-trien-cua-nhan-loai\/","title":{"rendered":"Ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u virus ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi sinh ra trong l\u00f2ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i"},"content":{"rendered":"<p>N\u1ebfu b\u1ea1n \u0111\u1ec3 \u00fd s\u1ebd th\u1ea5y, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ch\u00fang ta \u0111ang nghe ng\u00e0y m\u1ed9t nhi\u1ec1u v\u1ec1 c\u00e1c c\u0103n b\u1ec7nh truy\u1ec1n nhi\u1ec5m nguy hi\u1ec3m tr\u00ean kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi: t\u1eeb c\u00e1c \u0111\u1ee3t b\u00f9ng ph\u00e1t g\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u01b0 Ebola, Zika, Nipah, c\u00e1c ch\u1ee7ng c\u00fam H5N1, H1N1, H7N9 cho \u0111\u1ebfn nh\u1eefng virus m\u00e0 ai c\u0169ng nh\u1eb5n m\u1eb7t nh\u01b0 s\u1ed1t xu\u1ea5t huy\u1ebft hay th\u1eadm ch\u00ed HIV&#8230;<\/p>\n<p>M\u1ed9t ph\u1ea7n l\u00ed do, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a m\u1ea1ng x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 internet cho ph\u00e9p m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi nhi\u1ec1u th\u00f4ng tin h\u01a1n. M\u1eb7t kh\u00e1c, nh\u1eefng ti\u1ebfn b\u1ed9 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 g\u00f3p ph\u1ea7n gi\u00fap ch\u00fang ta ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u00eam nhi\u1ec1u b\u1ec7nh truy\u1ec1n nhi\u1ec5m tr\u01b0\u1edbc nay v\u1eabn b\u1ecb b\u1ecf qu\u00ean.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 v\u1eady, l\u1ed1i s\u1ed1ng c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c s\u1ef1 c\u0169ng \u0111ang l\u00e0m xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u1eefng b\u1ec7nh d\u1ecbch m\u1edbi.<\/p>\n<div class=\"VCSortableInPreviewMode IMSCurrentEditorEditObject\">\n<div style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" id=\"img_17092990-84df-11e8-85e4-51de99b959ca\" title=\"Ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u virus ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi sinh ra trong l\u00f2ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i - \u1ea2nh 1.\" src=\"http:\/\/genknews.genkcdn.vn\/thumb_w\/660\/2018\/7\/11\/dn24598-1800-15312954295601597349724.jpg\" alt=\"Ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u virus ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi sinh ra trong l\u00f2ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i - \u1ea2nh 1.\" width=\"\" height=\"\" data-original=\"http:\/\/genknews.genkcdn.vn\/2018\/7\/11\/dn24598-1800-15312954295601597349724.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"PhotoCMS_Caption\">\n<p style=\"text-align: center;\">Ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u virus ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi sinh ra trong l\u00f2ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><strong>Virus m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n li\u00ean t\u1ee5c<\/strong><\/p>\n<p>D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 l\u00fac n\u00e0o tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng d\u1ecbch b\u1ec7nh truy\u1ec1n nhi\u1ec5m. Virus \u1edf kh\u1eafp m\u1ecdi n\u01a1i trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang ta.<\/p>\n<p>T\u1eeb \u0111\u1ea7u n\u0103m t\u1edbi nay, Nigeria \u0111\u00e3 ph\u1ea3i ch\u1ee9ng ki\u1ebfn m\u1ed9t \u0111\u1ee3t b\u00f9ng ph\u00e1t d\u1ecbch s\u1ed1t xu\u1ea5t huy\u1ebft b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng do si\u00eau virus Lassa g\u00e2y ra. T\u00ednh t\u1edbi th\u1eddi \u0111i\u1ec3m hi\u1ec7n t\u1ea1i, d\u1ecbch b\u1ec7nh \u0111\u00e3 l\u00e2y nhi\u1ec5m h\u01a1n 400 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 gi\u1ebft ch\u1ebft m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u01b0 trong s\u1ed1 \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>Tr\u1edf l\u1ea1i v\u00e0o th\u00e1ng 5, m\u1ed9t \u0111\u1ee3t b\u00f9ng ph\u00e1t virus Nipah hi\u1ebfm g\u1eb7p c\u0169ng x\u1ea3y ra \u1edf v\u00f9ng Kerala ph\u00eda nam \u1ea4n \u0110\u1ed9. Lo\u1ea1i virus c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb lo\u00e0i d\u01a1i \u0103n qu\u1ea3 n\u00e0y \u0111\u00e3 gi\u1ebft ch\u1ebft 17 ng\u01b0\u1eddi trong v\u00f2ng 1 th\u00e1ng.<\/p>\n<p>Cu\u1ed1i n\u0103m 2017, m\u1ed9t \u0111\u1ee3t b\u00f9ng ph\u00e1t b\u1ec7nh s\u1ed1t v\u00e0ng da do virus \u1edf Brazil \u0111\u00e3 lan d\u1ea7n \u0111\u1ebfn khu v\u1ef1c \u0111\u00f4ng d\u00e2n c\u1ee7a S\u00e3o Paulo v\u00e0 Rio de Janeiro. \u1ede \u0111\u00e2y n\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e2y nhi\u1ec5m 723 ng\u01b0\u1eddi. M\u1ed9t ph\u1ea7n ba trong s\u1ed1 c\u00e1c b\u1ec7nh nh\u00e2n \u0111\u00e3 t\u1eed vong.<\/p>\n<p>C\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 ch\u1eb3ng c\u00f2n b\u1ea5t ng\u1edd v\u1ec1 nh\u1eefng tin t\u1ee9c nh\u01b0 n\u00e0y. K\u1ec3 t\u1eed sau \u0111\u1ee3t b\u00f9ng ph\u00e1t \u0111\u1ea1i d\u1ecbch Ebola ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5y \u1edf T\u00e2y Phi n\u0103m 2014 c\u01b0\u1edbp \u0111i m\u1ea1ng s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u01a1n 11.000 ng\u01b0\u1eddi, m\u1ecdi d\u1ecbch b\u1ec7nh theo sau ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng tin t\u1ee9c nh\u00e0m tai. Ngay c\u1ea3 sau n\u0103m 2014, \u0111\u1ee3t b\u00f9ng ph\u00e1t virus Zika v\u00e0o n\u0103m 2015 t\u1ea1i Brazil \u0111\u00e3 khi\u1ebfn kho\u1ea3ng 3.500 tr\u1ebb s\u01a1 sinh ra \u0111\u1eddi v\u1edbi d\u1ecb t\u1eadt \u0111\u1ea7u nh\u1ecf.<\/p>\n<div class=\"VCSortableInPreviewMode\">\n<div style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" id=\"img_16ed3d20-84df-11e8-a58b-d72a372b9fed\" title=\"Ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u virus ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi sinh ra trong l\u00f2ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i - \u1ea2nh 2.\" src=\"http:\/\/genknews.genkcdn.vn\/thumb_w\/660\/2018\/7\/11\/a101ebola150323-15312954295561433053200.jpg\" alt=\"Ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u virus ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi sinh ra trong l\u00f2ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i - \u1ea2nh 2.\" width=\"\" height=\"\" data-original=\"http:\/\/genknews.genkcdn.vn\/2018\/7\/11\/a101ebola150323-15312954295561433053200.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"PhotoCMS_Caption\">\n<p style=\"text-align: center;\">\u0110\u1ea1i d\u1ecbch Ebola ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5y \u1edf T\u00e2y Phi n\u0103m 2014 \u0111\u00e3 c\u01b0\u1edbp \u0111i m\u1ea1ng s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u01a1n 11.000 ng\u01b0\u1eddi<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u bi\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng d\u1ecbch b\u1ec7nh do virus g\u00e2y ra t\u1eeb \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 20. D\u1ecbch b\u1ec7nh do virus tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o c\u00e1o b\u1edfi qu\u00e2n \u0111\u1ed9i M\u1ef9 l\u00e0 d\u1ecbch s\u1ed1t v\u00e0ng. T\u1eeb \u0111\u00f3 t\u1edbi gi\u1edd, \u01b0\u1edbc t\u00ednh cho th\u1ea5y m\u1ed7i n\u0103m trung b\u00ecnh ch\u00fang ta ph\u00e1t hi\u1ec7n t\u1eeb 3-4 lo\u00e0i virus g\u00e2y b\u1ec7nh tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi. Ngo\u00e0i ra, v\u1eabn c\u00f2n kho\u1ea3ng 250 lo\u00e0i virus v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1m ph\u00e1.<\/p>\n<p>Ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t lo\u1ea1i virus m\u1edbi ng\u00e0y nay r\u1ea5t ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 \u0111\u00f2i h\u1ecfi nhi\u1ec1u b\u01b0\u1edbc. Th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ph\u1ea3i m\u00f4 t\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e3 di truy\u1ec1n ho\u00e0n ch\u1ec9nh c\u1ee7a virus nh\u1edd ph\u00e2n t\u00edch DNA chuy\u00ean s\u00e2u trong ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m. Sau \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng t\u00ednh to\u00e1n s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ebfn c\u01a1 s\u1edf d\u1eef li\u1ec7u tham chi\u1ebfu kh\u1ed5ng l\u1ed3 \u0111\u1ec3 bi\u1ebft ch\u1eafc \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t lo\u00e0i virus th\u1ef1c s\u1ef1 m\u1edbi.<\/p>\n<p>Ti\u1ebfp theo, c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n cho nh\u1eefng nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u d\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc v\u00e0 c\u00e1c ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m y sinh, \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh virus n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y b\u1ec7nh nguy hi\u1ec3m cho con ng\u01b0\u1eddi. V\u1eabn s\u1ebd ph\u1ea3i m\u1ea5t m\u1ed9t th\u1eddi gian n\u1eefa \u0111\u1ec3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh ch\u1eafc ch\u1eafn m\u1ed9t lo\u1ea1i virus ch\u00ednh l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y ra m\u1ed9t c\u0103n b\u1ec7nh c\u1ee5 th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u00f3 cho ch\u00fang ta, \u0111\u00f4i khi l\u00e0 h\u00e0ng ch\u1ee5c n\u0103m.<\/p>\n<p>V\u00ed d\u1ee5, parechovirus tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed9t lo\u1ea1i virus c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y b\u1ec7nh nghi\u00eam tr\u1ecdng cho tr\u1ebb nh\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1950. Nh\u01b0ng ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn n\u0103m 2004, ch\u00fang m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c nh\u1eadn l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y b\u1ec7nh.<\/p>\n<div class=\"VCSortableInPreviewMode\">\n<div style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" id=\"img_1738ec20-84df-11e8-9a08-8d2d60477904\" title=\"Ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u virus ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi sinh ra trong l\u00f2ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i - \u1ea2nh 3.\" src=\"http:\/\/genknews.genkcdn.vn\/thumb_w\/660\/2018\/7\/11\/file-20180628-112611-10ee357-1531295429568781083624.jpg\" alt=\"Ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u virus ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi sinh ra trong l\u00f2ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i - \u1ea2nh 3.\" width=\"\" height=\"\" data-original=\"http:\/\/genknews.genkcdn.vn\/2018\/7\/11\/file-20180628-112611-10ee357-1531295429568781083624.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"PhotoCMS_Caption\">\n<p style=\"text-align: center;\">Virus Parechovirus tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n t\u1eeb n\u0103m 1950, nh\u01b0ng ph\u1ea3i t\u1edbi t\u1eadn n\u0103m 2004 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c nh\u1eadn l\u00e0 virus g\u00e2y b\u1ec7nh<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><strong>Khi con ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t tri\u1ec3n, virus c\u0169ng ph\u00e1t tri\u1ec3n<\/strong><\/p>\n<p>Ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng virus ch\u1ec9 s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u1ef1c ra l\u00e0 \u201c<i>n\u1eeda s\u1ed1ng n\u1eeda ch\u1ebft<\/i>\u201d, b\u00ean trong t\u1ebf b\u00e0o c\u1ee7a m\u1ed9t sinh v\u1eadt s\u1ed1ng kh\u00e1c. Ch\u00fang \u1edf trong \u0111\u00f3, t\u1ef1 sao ch\u00e9p v\u00e0 l\u00e2y lan hi\u1ec7u qu\u1ea3 nh\u1ea5t khi c\u00f3 s\u1ef1 ti\u1ebfp x\u00fac gi\u1eefa hai c\u00e1 th\u1ec3.<\/p>\n<p>Li\u00ean H\u1ee3p Qu\u1ed1c cho bi\u1ebft d\u00e2n s\u1ed1 tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang gia t\u0103ng \u1edf m\u1ee9c h\u01a1n 1% m\u1ed7i n\u0103m. T\u1eeb g\u00f3c nh\u00ecn c\u1ee7a virus, c\u00e1c v\u01b0\u1eddn \u01b0\u01a1m ti\u1ec1m n\u0103ng cho ch\u00fang k\u00fd sinh \u0111ang gia t\u0103ng.<\/p>\n<p>D\u00e2n s\u1ed1 th\u1ebf gi\u1edbi c\u0169ng \u0111i v\u00e0o xu h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4 th\u1ecb h\u00f3a, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi ng\u00e0y c\u00e0ng s\u1ed1ng g\u1ea7n nhau h\u01a1n. V\u00ec v\u1eady, virus s\u1ebd c\u00f3 th\u00eam c\u01a1 h\u1ed9i l\u00e2y lan m\u1ea1nh m\u1ebd. B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n trong giao th\u00f4ng qu\u1ed1c t\u1ebf, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 h\u00e0ng kh\u00f4ng, c\u0169ng cho ph\u00e9p virus di chuy\u1ec3n gi\u1eefa nh\u1eefng qu\u1ea7n th\u1ec3 xa x\u00f4i m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u1edbi ch\u00fang l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3.<\/p>\n<p>Nhi\u1ec1u b\u1ec7nh nhi\u1ec5m virus nguy hi\u1ec3m tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c ch\u1ea5t c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c l\u00e2y lan t\u1eeb \u0111\u1ed9ng v\u1eadt. D\u01a1i l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee7 ph\u1ea1m ph\u1ed5 bi\u1ebfn &#8211; gi\u1ea3 thuy\u1ebft cho r\u1eb1ng h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch b\u1eadc th\u1ea5p cho ph\u00e9p ch\u00fang mang m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng virus t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i l\u1edbn m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ec7nh. Ebola, SARS v\u00e0 Nipah \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng virus l\u00e2y nhi\u1ec5m t\u1eeb d\u01a1i sang ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<div class=\"VCSortableInPreviewMode\">\n<div style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" id=\"img_1cf1f5c0-84e0-11e8-80c5-93129bd1e872\" title=\"Ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u virus ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi sinh ra trong l\u00f2ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i - \u1ea2nh 4.\" src=\"http:\/\/genknews.genkcdn.vn\/thumb_w\/660\/2018\/7\/11\/spilloverbatwide-74d7830c7d391c7b3937a7c48f5369a0f0c096d5-s900-c85-15312958714041182372126.jpg\" alt=\"Ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u virus ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi sinh ra trong l\u00f2ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i - \u1ea2nh 4.\" width=\"\" height=\"\" data-original=\"http:\/\/genknews.genkcdn.vn\/2018\/7\/11\/spilloverbatwide-74d7830c7d391c7b3937a7c48f5369a0f0c096d5-s900-c85-15312958714041182372126.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"PhotoCMS_Caption\">\n<p style=\"text-align: center;\">C\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u virus l\u00e2y nhi\u1ec5m t\u1eeb d\u01a1i sang ng\u01b0\u1eddi<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Khi ch\u00fang ta khai hoang v\u00e0 m\u1edf mang nhi\u1ec1u h\u01a1n, con ng\u01b0\u1eddi c\u00e0ng c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i nhi\u1ec5m virus t\u1eeb th\u1ebf gi\u1edbi hoang d\u00e3. Ngo\u00e0i ra, \u0111\u1ed9ng v\u1eadt ch\u0103n nu\u00f4i c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ec3 ch\u1ee9a virus kh\u1ed5ng l\u1ed3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e2y nhi\u1ec5m sang ng\u01b0\u1eddi. Vi\u1ec7c d\u00e2n s\u1ed1 gia t\u0103ng c\u0169ng th\u00fac \u0111\u1ea9y ng\u00e0nh ch\u0103n nu\u00f4i ph\u00e1t tri\u1ec3n, \u0111i \u0111\u00f4i v\u1edbi nh\u1eefng d\u1ecbch b\u1ec7nh t\u1eeb gia s\u00fac, gia c\u1ea7m.<\/p>\n<p>N\u0103m 2013, m\u1ed9t d\u1ecbch c\u00fam H7N9 \u0111\u00e3 l\u00e2y nhi\u1ec5m h\u01a1n 1.500 ng\u01b0\u1eddi \u1edf Trung Qu\u1ed1c, d\u1eabn \u0111\u1ebfn c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a m\u1ed9t ph\u1ea7n ba trong s\u1ed1 \u0111\u00f3. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean ch\u1ee7ng c\u00fam n\u00e0y l\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c sang ng\u01b0\u1eddi. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ch\u00fang ta c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi nhi\u1ec1u ch\u1ee7ng c\u00fam kh\u00e1c nh\u01b0 H1N1, H5N1\u2026 l\u00e2y nhi\u1ec5m t\u1eeb l\u1ee3n, gia s\u00fac v\u00e0 gia c\u1ea7m sang ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, khi n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9ng v\u1eadt l\u00e2y truy\u1ec1n virus, mu\u1ed7i l\u00e0 lo\u00e0i kh\u1ee7ng khi\u1ebfp nh\u1ea5t. V\u00ed d\u1ee5, m\u1ed9t v\u1ebft c\u1eafn c\u1ee7a lo\u00e0i mu\u1ed7i v\u1eb1n Aedes c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ec1m \u1ea9n trong \u0111\u00f3 virus s\u1ed1t xu\u1ea5t huy\u1ebft, Zika v\u00e0 chikungunya. D\u1ecbch s\u1ed1t xu\u1ea5t huy\u1ebft x\u1ea3y ra nhi\u1ec1u n\u01a1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 theo m\u00f9a h\u00e0ng n\u0103m.<\/p>\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1ea5y s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a mu\u1ed7i g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 ch\u1eb7t ph\u00e1 r\u1eebng, t\u00e1i sinh th\u1ea3m th\u1ef1c v\u1eadt ch\u1eadm, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 r\u00e1c th\u1ea3i, v\u1ec7 sinh m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng thu\u1ed1c tr\u1eeb s\u00e2u\u2026<\/p>\n<div class=\"VCSortableInPreviewMode\">\n<div style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" id=\"img_172452b0-84df-11e8-aa28-37e1c70aefb8\" title=\"Ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u virus ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi sinh ra trong l\u00f2ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i - \u1ea2nh 5.\" src=\"http:\/\/genknews.genkcdn.vn\/thumb_w\/660\/2018\/7\/11\/file-20180628-112604-1nqaooe-15312954295621516759046.jpg\" alt=\"Ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u virus ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi sinh ra trong l\u00f2ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i - \u1ea2nh 5.\" width=\"\" height=\"\" data-original=\"http:\/\/genknews.genkcdn.vn\/2018\/7\/11\/file-20180628-112604-1nqaooe-15312954295621516759046.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"PhotoCMS_Caption\">\n<p style=\"text-align: center;\">Mu\u1ed7i l\u00e0 lo\u00e0i sinh v\u1eadt mang virus nguy hi\u1ec3m nh\u1ea5t<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><strong>Ch\u00fang ta trong cu\u1ed9c chi\u1ebfn v\u1edbi virus<\/strong><\/p>\n<p>\u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m sinh h\u1ecdc c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a virus g\u00f3p ph\u1ea7n v\u00e0o kh\u1ea3 n\u0103ng g\u00e2y b\u1ec7nh c\u1ee7a ch\u00fang. H\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c virus l\u00e2y nhi\u1ec5m tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng sao ch\u00e9p g\u1ea7n nh\u01b0 ngay l\u1eadp t\u1ee9c v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0, \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn ph\u00e1t sinh \u1edf m\u1ed9t t\u1ef7 l\u1ec7 r\u1ea5t cao trong m\u00e3 di truy\u1ec1n c\u1ee7a ch\u00fang.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho ph\u00e9p virus nhanh ch\u00f3ng th\u00edch nghi v\u1edbi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng b\u1ea5t l\u1ee3i, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi ho\u1eb7c thu\u1ed1c ch\u00fang ta s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb. N\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n cho ph\u00e9p virus chuy\u1ec3n t\u1eeb v\u1eadt ch\u1ee7 l\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt sang con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>M\u1ed9t s\u1ed1 virus g\u00e2y ra b\u1ec7nh truy\u1ec1n nhi\u1ec5m m\u1ea1n t\u00ednh, k\u00e9o d\u00e0i kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1ed1ng c\u0169ng nh\u01b0 l\u00e2y truy\u1ec1n c\u1ee7a ch\u00fang. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 sau th\u1eddi gian b\u1ec7nh c\u1ea5p t\u00ednh, virus Ebola v\u1eabn \u1ea9n n\u00e1u nhi\u1ec1u th\u00e1ng b\u00ean trong nh\u1eefng b\u1ed9 ph\u1eadn c\u01a1 th\u1ec3 \u00edt c\u00f3 ph\u1ea3n \u1ee9ng vi\u00eam nh\u01b0 c\u01a1 quan sinh d\u1ee5c, n\u00e3o b\u1ed9 ho\u1eb7c m\u1eaft.<\/p>\n<p>M\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh kh\u00e1c l\u00e0 virus HIV, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra m\u1ed9t c\u0103n b\u1ec7nh c\u1ea5p t\u00ednh, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 ch\u1eadm tr\u1ec5 k\u00e9o d\u00e0i t\u1eeb th\u1eddi \u0111i\u1ec3m nhi\u1ec5m virus cho \u0111\u1ebfn l\u00fac c\u0103n b\u1ec7nh kh\u1edfi ph\u00e1t. Do \u0111\u00f3, nhi\u1ec1u b\u1ec7nh nh\u00e2n HIV kh\u00f4ng bi\u1ebft m\u00ecnh nhi\u1ec5m b\u1ec7nh trong nhi\u1ec1u n\u0103m, cho \u0111\u1ebfn khi t\u00ecnh c\u1edd x\u00e9t nghi\u1ec7m m\u00e1u.<\/p>\n<div class=\"VCSortableInPreviewMode\">\n<div style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" id=\"img_1756ad50-84df-11e8-85e4-51de99b959ca\" title=\"Ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u virus ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi sinh ra trong l\u00f2ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i - \u1ea2nh 6.\" src=\"http:\/\/genknews.genkcdn.vn\/thumb_w\/660\/2018\/7\/11\/file-20180628-112611-1t3uq7u-1531295429566126754885.jpg\" alt=\"Ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u virus ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi sinh ra trong l\u00f2ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i - \u1ea2nh 6.\" width=\"\" height=\"\" data-original=\"http:\/\/genknews.genkcdn.vn\/2018\/7\/11\/file-20180628-112611-1t3uq7u-1531295429566126754885.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"PhotoCMS_Caption\">\n<p style=\"text-align: center;\">Con ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a c\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1i thu\u1ed1c c\u1ee5 th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c virus nguy hi\u1ec3m<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, con ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a c\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1i thu\u1ed1c c\u1ee5 th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c virus nguy hi\u1ec3m. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u00e0 do virus th\u01b0\u1eddng ph\u00e1t tri\u1ec3n nhanh v\u00e0 ph\u00e2n h\u00f3a th\u00e0nh nhi\u1ec1u ch\u1ee7ng lo\u00e0i. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1i thu\u1ed1c n\u00e0o nh\u1eafm m\u1ee5c ti\u00eau \u0111\u1ec3 di\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ph\u1ed5 r\u1ed9ng virus nh\u01b0 c\u00e1ch m\u00e0 thu\u1ed1c kh\u00e1ng sinh di\u1ec7t vi khu\u1ea9n.<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra, virus th\u01b0\u1eddng k\u00fd sinh v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng t\u00e0i nguy\u00ean c\u1ee7a t\u1ebf b\u00e0o ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec5m b\u1ec7nh. Vi\u1ec7c ti\u00eau di\u1ec7t n\u00f3 th\u01b0\u1eddng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn ch\u00ednh t\u1ebf b\u00e0o con ng\u01b0\u1eddi, b\u1edfi v\u1eady, thu\u1ed1c ch\u1ed1ng virus c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u t\u00e1c d\u1ee5ng ph\u1ee5.<\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 vi\u1ec7c \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi nh\u1eefng virus nguy hi\u1ec3m c\u00f2n g\u1eb7p nhi\u1ec1u th\u00e1ch th\u1ee9c, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfp t\u1ee5c mang l\u1ea1i nhi\u1ec1u gi\u1ea3i ph\u00e1p s\u00e1ng t\u1ea1o h\u01a1n n\u1eefa. Nh\u1eefng lo\u1ea1i thu\u1ed1c v\u00e0 v\u1eafc-xin ch\u1ed1ng virus v\u1eabn li\u00ean t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ra \u0111\u1eddi v\u00e0 th\u1eed nghi\u1ec7m, m\u1edbi \u0111\u00e2y nh\u1ea5t, m\u1ed9t v\u1eafc-xin ch\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ch\u1ee7ng HIV \u0111\u00e3 ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn th\u1eed nghi\u1ec7m l\u00e2m s\u00e0ng giai \u0111o\u1ea1n 2b.<\/p>\n<p>M\u1ed9t s\u1ed1 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh s\u00e1ng t\u1ea1o nh\u01b0 World Mosquito, s\u1eed d\u1ee5ng vi khu\u1ea9n t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 an to\u00e0n \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a virus trong mu\u1ed7i. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u1ed1 t\u00ecnh l\u00e2y nhi\u1ec5m m\u1ed9t lo\u1ea1i vi khu\u1ea9n g\u1ecdi l\u00e0 Wolbachia v\u00e0o mu\u1ed7i \u0111\u1ec3 ph\u00e1 v\u1ee1 chu k\u1ef3 truy\u1ec1n nhi\u1ec5m c\u1ee7a ch\u00fang.<\/p>\n<p>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, d\u00f9 cho virus c\u00f3 s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c kh\u00f4n ngoan \u0111\u1ebfn c\u1ee1 n\u00e0o, ch\u00fang v\u1eabn ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng \u201c<i>n\u1eeda sinh v\u1eadt<\/i>\u201d b\u1eadc th\u1ea5p. Ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u00e0 s\u1ef1 kh\u00e9o l\u00e9o c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111em l\u1ea1i chi\u1ebfn th\u1eafng v\u1ec1 ph\u00eda ch\u00fang ta.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">Tham kh\u1ea3o\u00a0<i>Theconversation<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">B\u00c1O \u0110I\u1ec6N T\u1eec TR\u00cd TH\u1ee8C TR\u1eba<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u1ebfu b\u1ea1n \u0111\u1ec3 \u00fd s\u1ebd th\u1ea5y, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ch\u00fang ta \u0111ang nghe ng\u00e0y m\u1ed9t nhi\u1ec1u v\u1ec1 c\u00e1c c\u0103n b\u1ec7nh truy\u1ec1n nhi\u1ec5m nguy hi\u1ec3m tr\u00ean kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi: t\u1eeb c\u00e1c \u0111\u1ee3t b\u00f9ng ph\u00e1t g\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u01b0 Ebola, Zika, Nipah, c\u00e1c ch\u1ee7ng c\u00fam H5N1, H1N1, H7N9 cho \u0111\u1ebfn nh\u1eefng virus m\u00e0 ai c\u0169ng nh\u1eb5n m\u1eb7t nh\u01b0 s\u1ed1t [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":12999,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-12998","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tin-tuc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12998","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12998"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12998\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13000,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12998\/revisions\/13000"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12999"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12998"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12998"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12998"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}