{"id":12986,"date":"2018-07-19T14:57:24","date_gmt":"2018-07-19T07:57:24","guid":{"rendered":"https:\/\/ttud.com.vn\/?p=12986"},"modified":"2018-08-10T16:53:12","modified_gmt":"2018-08-10T09:53:12","slug":"ve-tinh-moi-cua-nasa-dung-laser-de-theo-doi-su-thay-doi-khi-hau-trai-dat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/ve-tinh-moi-cua-nasa-dung-laser-de-theo-doi-su-thay-doi-khi-hau-trai-dat\/","title":{"rendered":"V\u1ec7 tinh m\u1edbi c\u1ee7a NASA d\u00f9ng laser \u0111\u1ec3 theo d\u00f5i s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t"},"content":{"rendered":"<p>NASA\u00a0cho bi\u1ebft c\u1eb7p v\u1ec7 tinh m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00f3ng l\u00ean qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o v\u00e0o th\u00e1ng N\u0103m \u0111\u00e3 k\u00edch ho\u1ea1t h\u1ec7 th\u1ed1ng laser t\u00ecm ki\u1ebfm l\u1eabn nhau, s\u1eb5n s\u00e0ng cho nhi\u1ec7m v\u1ee5 theo d\u00f5i c\u00e1c t\u1ea3ng b\u0103ng, kh\u00ed quy\u1ec3n, \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a h\u00e0nh tinh ch\u00fang ta.<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n n\u1eb1m trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh\u00a0Gravity Recovery\u00a0v\u00e0 Climate Experiment (GRACE-FO), k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a d\u1ef1 \u00e1n h\u1ee3p t\u00e1c gi\u1eefa c\u01a1 quan H\u00e0ng kh\u00f4ng V\u0169 tr\u1ee5 M\u1ef9 (NASA) v\u00e0 Trung t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u Khoa h\u1ecdc \u0110\u1ecba ch\u1ea5t (GFZ) c\u1ee7a \u0110\u1ee9c.<\/p>\n<p><span class=\"bdImage_attachImage\"><span class=\"inner\"><img decoding=\"async\" title=\"NASA GRACE-FO 1.jpg\" src=\"https:\/\/photo2.tinhte.vn\/data\/attachment-files\/2018\/07\/4357394_NASA_GRACE-FO_1.jpg\" alt=\"\u0110ang t\u1ea3i NASA GRACE-FO 1.jpg\u2026\" data-width=\"1599\" data-height=\"1000\" \/><\/span><\/span><\/p>\n<p>Th\u00f4ng qua ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c tr\u00ean, hai v\u1ec7 tinh v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft n\u1ed1i trong khi bay c\u00f9ng nhau quanh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, theo d\u00f5i kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa ch\u00fang thay \u0111\u1ed5i th\u1ebf n\u00e0o d\u01b0\u1edbi t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn. Nh\u1eefng d\u1eef li\u1ec7u thu th\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ebd gi\u00fap c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u, theo d\u00f5i v\u00e0 hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 \u0111\u1ed9 m\u1ecfng c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ea7ng b\u0103ng, m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n d\u00e2ng cao v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3 d\u00f2ng ch\u1ea3y c\u1ee7a magma d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t.<\/p>\n<p>C\u00e1c v\u1ec7 tinh thu\u1ed9c th\u1ebf h\u1ec7 GRACE tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u0169ng s\u1eed d\u1ee5ng k\u1ef9 thu\u1eadt t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0ng s\u1eed d\u1ee5ng s\u00f3ng vi ba. Trong khi \u0111\u00f3 \u1edf th\u1ebf h\u1ec7 GRACE-FO m\u1edbi, NASA trang b\u1ecb c\u1ea3 h\u1ec7 th\u1ed1ng d\u00f9ng s\u00f3ng vi ba l\u1eabn\u00a0giao thoa k\u1ebf\u00a0laser (LRI\u00a0&#8211; Laser Ranging Interferometer) nh\u1eb1m c\u1ea3i thi\u1ec7n \u0111\u1ed9 ch\u00ednh x\u00e1c c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e9p \u0111o.<\/p>\n<p><span class=\"bdImage_attachImage\"><span class=\"inner\"><img decoding=\"async\" title=\"NASA GRACE-FO 2.jpg\" src=\"https:\/\/photo2.tinhte.vn\/data\/attachment-files\/2018\/07\/4357392_NASA_GRACE-FO_2.jpg\" alt=\"\u0110ang t\u1ea3i NASA GRACE-FO 2.jpg\u2026\" data-width=\"1213\" data-height=\"809\" \/><\/span><\/span><\/p>\n<p>Theo Kirk McKenzie, \u0111\u1ea1i di\u1ec7n NASA cho bi\u1ebft LRI l\u00e0 b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9t ph\u00e1 v\u1ec1 ph\u00e9p \u0111o kho\u1ea3ng c\u00e1ch ch\u00ednh x\u00e1c trong kh\u00f4ng gian. Kh\u00f4ng \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 thi\u1ebft b\u1ecb \u0111o giao thoa b\u1eb1ng laser \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00edch h\u1ee3p trong v\u1ec7 tinh v\u00e0 t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5, LRI c\u00f2n l\u00e0 th\u00e0nh qu\u1ea3 \u0111\u1ec9nh cao c\u1ee7a h\u01a1n 10 n\u0103m \u0111\u1ea7u t\u01b0 h\u1ee3p t\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n gi\u1eefa NASA v\u1edbi \u0110\u1ee9c.<\/p>\n<p>C\u00f4ng ngh\u1ec7 n\u00e0y c\u00e0ng \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng h\u01a1n khi tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, tia laser ph\u00e1t ra t\u1eeb v\u1ec7 tinh n\u00e0y ch\u1ec9 h\u01b0\u1edbng v\u00e0o m\u1ed9t l\u1ed7 tr\u1ed1ng k\u00edch c\u1ee1 ch\u1ec9 b\u1eb1ng \u0111\u1ed3ng xu tr\u00ean v\u1ec7 tinh kia \u1edf kho\u1ea3ng c\u00e1ch 220 km, t\u1ed1c \u0111\u1ed9 bay theo qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o quanh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t kho\u1ea3ng 25.749 km\/h.<\/p>\n<p><span class=\"bdImage_attachImage\"><span class=\"inner\"><img decoding=\"async\" title=\"NASA-GRACE-FO-3.jpg\" src=\"https:\/\/photo2.tinhte.vn\/data\/attachment-files\/2018\/07\/4357395_NASA-GRACE-FO-3.jpg\" alt=\"\u0110ang t\u1ea3i NASA-GRACE-FO-3.jpg\u2026\" data-width=\"1920\" data-height=\"1080\" \/><\/span><\/span><\/p>\n<p>Theo NASA, l\u1ea7n th\u1eed nghi\u1ec7m \u0111\u1ea7u ti\u00ean tr\u00ean \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb LRI ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ed1t nh\u01b0 mong \u0111\u1ee3i. Ch\u00fang \u0111\u00e3 k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi nhau v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 th\u1ec3 truy\u1ec1n c\u00e1c d\u1eef li\u1ec7u kho\u1ea3ng c\u00e1ch \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u1ec1 cho nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u d\u01b0\u1edbi m\u1eb7t \u0111\u1ea5t. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc s\u1ebd c\u1ea7n th\u00eam th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tinh ch\u1ec9nh thi\u1ebft b\u1ecb laser, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o l\u01b0\u1ee3ng d\u1eef li\u1ec7u truy\u1ec1n v\u1ec1 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c.<\/p>\n<div style=\"text-align: right;\"><i>Ngu\u1ed3n tham kh\u1ea3o:\u00a0<a class=\"externalLink\" href=\"https:\/\/www.engadget.com\/2018\/07\/08\/nasa-grace-fo-lasers-first-light\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><b>Engadget.com<\/b><\/a><\/i>\u200b<\/div>\n<div style=\"text-align: right;\">tinhte.vn<\/div>\n<div class=\"messageTextEndMarker\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>NASA\u00a0cho bi\u1ebft c\u1eb7p v\u1ec7 tinh m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00f3ng l\u00ean qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o v\u00e0o th\u00e1ng N\u0103m \u0111\u00e3 k\u00edch ho\u1ea1t h\u1ec7 th\u1ed1ng laser t\u00ecm ki\u1ebfm l\u1eabn nhau, s\u1eb5n s\u00e0ng cho nhi\u1ec7m v\u1ee5 theo d\u00f5i c\u00e1c t\u1ea3ng b\u0103ng, kh\u00ed quy\u1ec3n, \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a h\u00e0nh tinh ch\u00fang ta. \u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n n\u1eb1m trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh\u00a0Gravity Recovery\u00a0v\u00e0 Climate Experiment [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":12987,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[],"class_list":["post-12986","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tin-tuc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12986","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12986"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12986\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12988,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12986\/revisions\/12988"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12987"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12986"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12986"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/casta.ttud.com.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12986"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}